چه اینکه اگر نگاهی ژرف و عمیق به اتفاقات دی ماه سال گذشته نیز داشته باشیم خواهیم دید که مشکل اصلی مردم که موجب بروز نارضایتیها شد بحث گرانیهای افسار گسیخته در کالاهای اساسی و همچنین پایین آمدن قدرت خرید مردم بود. آنچه مسلم است مردم تا زمانی که در زندگی و معیشت خود مشکلی نداشته باشند رو به اعتراض و نارضایتی نمیآورند و اگر زمانی شاهد اعتراضاتی هستیم تبعا دلیل آن بروز مشکل در زندگی عادی مردم و بغرنج شدن اقتصاد و معیشت آنها است. بیکاری، تعطیلی مشاغل، تعدیل نیرو در کسب و کارها و... همه باعث شده تا امروز مردم با مشکلات فراوان اقتصادی دست و پنجه نرم کنند. آن هم با این قیمتهای عجیب و غریب که ثانیهای تغییر پیدا میکند و افزایش مییابد. پرسش جامعه این است که باید چه اتفاقی رخ دهد که شرایط فعلی اصلاح شود و بهبودی در وضعیت اقتصادی مردم حاصل گردد؟ این مردم دوماه همپای میدان و نیروهای مسلح در خیابانها حاضر شدند و از کشور و نظام حمایت کردند. حال کمترین انتظار و توقع در چنین وضعیتی این است که شرایط یک زندگی مطلوب برایشان فراهم گردد در حالی که به مردم به وضوح میبینند در چنین شرایط اقتصادی نه زندگی مطلوب؛ بلکه یک زندگی عادی نیز سخت بهدست میآید. از طرفی قطع دو ماهه اینترنت باعث مختل شدن بسیاری از مشاغل و بیکار شدن بسیاری از افراد جامعه شده است. اینترنتی که برای بسیاری ابزار معیشت و برای عده دیگر ابزار کارهای روز مره، تحصیل و... بوده است و اکنون با قطع کردن یا فروش آن در قالب نامهایی، چون اینترنت پرو بیش از گذشته نگاه جامعه را تغییر داده و نارضایتیهای خاموش را بیشتر کرده است؛ لذا با شرح چنین شرایطی در جامعه به نظر میرسد دولت اگر میخواهد که حمایت ۷۰ درصدی از عملکرد خود در جنگ ۴۰ روزه رمضان را از دست ندهد و با برخی رخدادها مثل افزایش سرسامآور قیمتها نارضایتی مردم از خود را به چشم نبیند باید دست به اقداماتی در جهت کنترل اوضاع بزند و بیش از صحبت و گفتار درمانی که چه میخواهیم بکنیم به سمت و سوی عملگرایی و نشان دادن عملی وعدههای خود در اقتصاد و معیشت مردم باشد. طبیعتا اقداماتی مانند افزایش مبلغ کالابرگ یا طرحهای اینچینی خوب؛ اما موقتی است و همچون مٌسکن عمل میکند، اما راهحل قطعی نیست و دولت باید به واقع برنامههای دقیق و مدونی برای برونرفت از این شرایط داشته باشد تا وضعیت جامعه از این بغرنجتر نگردد.
* شرایط جنگی
این گزاره بسیار از سوی مسئولان حداقل طی دو ماه گذشته تکرار شده که «کشور در شرایط جنگی است و باید مطابق این شرایط عمل کنیم». جامعه نیز به درستی به این موضوع را درک میکند؛ اما پرسشی که بهوجود میآید اینکه در شرایط جنگی نباید مدیریت و نظارت شدیدتری نسبت به قیمت کالاها در جامعه وجود داشته باشد تا برخی سودجویان نتوانند با سوءاستفاده از این شرایط منفعت خاص خود را ببرند. این خواستهای کاملا درست و دقیق است که در چنین شرایط حضور مردم در حمایت از نظام و کشور عنصر مهمی از قدرت در کنار قدرت نظامی است. اما آیا نباید در یک رابطه متقابل حاکمیت و دولت نیز به نحو احسن به وظایف خود در قبال جامعه عمل کنند تا این رابطه متقابل و دو سویه به نحو بهتر و موثر تری پیش برود؟ این دست مسائل پرسشهایی است که پاسخ به آنها میتواند بسیاری از ابهامات و شبهات را از بین ببرد. وضعیت اقتصادی مردم به غایت با مشکل مواجه است و با اتفاقاتی هم که افتاده بغرنجتر شده است؛ لذا حاکمیت باید اقداماتی به موقع و درست برای از دست نرفتن سرمایه اجتماعی خود داشته باشد و دولت به عنوان بازوی اجرایی و سایر دستگاهها و قوا نیز در جای خود نهایت تلاش خود را برای حل مشکلات و بهبود شرایط انجام دهند تا در چنین شرایطی که دشمن به دنبال ایجاد اختلافات داخلی است اینگونه مسائل موجب خدشه دار شدن و لطمه دیدن انسجام و وحدت ملی نشود.
*هشدار عارف
معاون اول رئیسجمهور در نشست با اعضای شورای اطلاعرسانی دولت، با اشاره به نقش کلیدی مردم در مدیریت شرایط کشور، آنان را «صحنهگردانان واقعی» تحولات دانست و تأکید کرد: پشتیبانی مردمی مهمترین عامل عبور از چالشهاست و این سطح از انسجام اجتماعی بدون تحمیل هزینههای سنگین از سوی دولت شکل گرفته است. محمدرضا عارف با اشاره به اهمیت حفظ سرمایه اجتماعی افزود: دولت باید در مسیر تقویت این انسجام، هوشمندانه عمل کند و اجازه ندهد برخی رفتارها اعتماد عمومی را خدشهدار کند. وی با انتقاد از افزایشهای غیرمنطقی قیمتها گفت: جلوگیری از گرانفروشی یک ضرورت جدی است و آنچه برای ما اهمیت دارد، مقابله با سوءاستفادههایی است که در این فضا رخ میدهد. معاون اول رئیسجمهوری تصریح کرد: در مواردی مشاهده میشود یک کالا در کمتر از یک هفته تا ۱۰۰ درصد افزایش قیمت دارد؛ این روند نیازمند بررسی دقیق است تا علت واقعی آن مشخص شود. وی با هشدار نسبت به رفتارهای سودجویانه، تأکید کرد: عدهای در حال سوءاستفاده از شرایط هستند و از آب گلآلود ماهی میگیرند؛ دستگاههای مسئول باید با این پدیده برخورد قاطع و فوری داشته باشند.