فضا سازی آمریکا برای تقلیل شروط ایران
بهخصوص آمریکا عملا در بنبست قرار دارد و از طرفی با فشارهای بسیاری در مخالفت با از سرگیری جنگ مواجه است و از طرف دیگر نمیخواهد بدون دستاورد با ایران توافق کند؛ لذا خود هم نمیداند که باید در قبال ایران چه تصمیمی بگیرد. از همین رو برای بررسی مسائل بین ایران و آمریکا «آرمان ملی» با ابوالقاسم دلفی مدیرکل سابق اروپای وزارت امور خارجه به گفتوگو پرداخته است که میخوانید.
* آنچه در رسانهها تحت عنوان «طرح ایران» یا «پیشنهادات ایران به آمریکاییها» مطرح میشود و اینکه آمریکاییها تلاش میکنند بگویند ترامپ آن را رد خواهد کرد، چه ماهیتی دارد؟
این موضوع یک فضای رسانهای است؛ فضایی که تلاش میکند چنین القا کند که محور مذاکرات یا اصل مذاکرات بر سر همین موارد است و آنها نمیپذیرند و ما در پی این موضوع هستیم. در حالی که از روز اولی که قرار شد مذاکرات اسلامآباد آغاز شود، ما یک پیشنهاد یعنی یک طرح ۱۰ مادهای را اعلام کردیم. بر اساس همان طرح ۱۰ مادهای که گفته شد آقای ترامپ پذیرفته، قرار بود چارچوب مذاکراتی باشد. البته در محتوای آن طرح نیز مقداری بحث و گفتوگو وجود داشت، چون چند نسخه از آن منتشر شده بود و مشخص نبود کدامیک متعلق به ماست، اما مقامات رسمی ما، از جمله سخنگوی وزارت خارجه و تیم مذاکراتی یعنی آقای قالیباف و دیگران، بر آن اصرار داشتند و گفتند که آن طرح مبنای مذاکرات است و طرف مقابل نیز آن را پذیرفته است. در همان ده بند، این سه بندی که اکنون دربارهاش صحبت میشود وجود داشت.
* فضای رسانهای فعلی چه تأثیری بر روند مذاکرات دارد؟
آنچه اکنون در حال رخ دادن است، یک فضای رسانهای است که مذاکرات را به سمت خلاصه شدن در سه بند میبرد. اگر مذاکرات در این سه بند خلاصه شود، سایر مباحث کنار گذاشته میشود و جای گفتوگو نخواهد داشت. این در حالی است که اگر تنگه باز شود و آنها محاصره را بردارند و آتشبس اعلام شود، مطالبات ما درباره جنگ تا حدی مغفول میماند. ما ادعای خسارت داریم، زیرا معتقدیم آنها جنگ را تحمیل و آغاز کردهاند؛ بنابراین باید متجاوز مشخص شود و بحث تجاوز، خسارت و سایر موضوعات مرتبط نیز مطرح است.
*در حال حاضر مبنای آغاز مذاکرات از نگاه ایران چیست؟
علیالاصول آنچه اکنون برای آغاز مذاکرات مطرح است، این است که محاصره برداشته شود و عبور و مرور در تنگه بر اساس موافقت جمهوری اسلامی ایران آزاد گردد. بحث آتشبس نیز در تمام نقاطی که جنگ بوده، از جمله لبنان، مطرح است. این موضوع قبلاً یکبار بررسی شده و آتشبس برقرار شده بود، اما طرف اسرائیلی آن را نقض کرد؛ بنابراین اکنون فرض بر این است که پس از سفر دوم آقای عراقچی به اسلامآباد و رد و بدل شدن پیشنهادات از طریق پاکستان، زمینه گفتوگو بهنوعی در حال فراهم شدن است.
* فراهم شدن زمینه گفتوگو چه نشانههایی دارد؟
دور اول مذاکرات در اسلامآباد برگزار شد. پس از آن، رئیس ستاد ارتش پاکستان به تهران آمد و پیشنهادات ما را دریافت کرد و با آمریکاییها مطرح نمود. سپس آقای عراقچی به اسلامآباد رفت و پیشنهادات ما را ارائه کرد. بعد به منطقه رفت و پس از بازگشت به اسلامآباد، واکنش اولیه را دریافت کرد. این روند نشان میدهد که یک بازی جدید آغاز شده است. طرح سهبندی ایران و رد شدن آن توسط ترامپ نیز به نظر میرسد تلاشی برای ایجاد فضای رسانهای پیرامون مذاکراتی باشد که قرار است در مرحله بعدی در اسلامآباد انجام شود.
