مذاکرات؛ خیلی دور خیلی نزدیک

 توئیت‌های پشت هم ترامپ از تهدید به حمله تا صحبت از فرصت مذاکره که فقط از شخصی با کاراکتر شخصیتی او برمی‌آید باعث شده نه تنها طرف ایرانی و سایر کشور‌ها بلکه خود آمریکایی‌ها نیز ندانند که ترامپ در پی چیست و اساسا از مذاکره با ایران چه می‌خواهد؟ مؤید این امر را نیز می‌توان در اقدام اخیر آمریکایی‌ها دید. جایی که توقیف یک کشتی ایرانی در تنگه هرمز توسط نیرو‌های آمریکایی، معادلات دیپلماتیک را بهم ریخته و احتمال برگزاری مذاکرات در اسلام‌آباد را در هاله‌ای از ابهام فرو برده است. گرچه ایران نیز به این رایزنی دریایی پاسخ لازم را داد و قرارگاه خاتم‌الانبیاء از پاسخ سریع و قاطع به دزدی دریایی و مسلحانه ارتش آمریکا خبر داد. از طرفی ایران رسما اعلام کرده تا زمانی که محاصره دریایی آمریکایی‌ها شکسته نشود اساسا صحبت از مذاکره بی‌معنا است. این در حالی است که برخی رسانه‌ها از احتمال بالای برگزاری مذاکره در روز‌های سه‌شنبه و چهارشنبه صحبت کرده‌اند. 

*از تهران تا واشنگتن

هر اندازه آمریکایی‌ها صحبت از برگزاری دور دوم مذاکرات اسلام‌آباد می‌کنند، در همان مسیر به جهت معکوس ایرانی‌ها از عدم برنامه برای حضور در اسلام‌آباد برای برگزاری دور دوم مذاکرات سخن می‌گویند. آنطور که رسانه‌های غربی گزارش داده‌اند هیأت آمریکایی در دور جدید مذاکره با ایران راهی اسلام‌آباد شده و به رغم گمانه‌زنی‌های مختلف ریاست این هیأت را جی‌دی ونس، معاون دونالد ترامپ به عهده خواهد داشت. این در حالی است که در تهران شرایط به‌گونه دیگری است. چنانکه اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت امور خارجه در ارتباط با دور بعدی مذاکره ایران و آمریکا و اینکه گفته شده هیات آمریکایی برای انجام این دور راهی اسلام‌آباد شده گفت: «تا این لحظه که خدمت شما هستیم، ما در مورد دور بعدی مذاکرات برنامه‌ای نداریم و تصمیمی در این ارتباط اتخاذ نشده است». از طرفی، اما رسانه‌های پاکستانی خبر دادند که اقدامات امنیتی در دستور کار قرار گرفته تا شرایط برای برگزاری این دور از مذاکرات فراهم شود. باید دید آیا شهباز شریف و عاصم منیر این توان را دارند که دو طرف ماجرا را برای برگزاری گفت‌و‌گو راضی کنند. 

* سه موضوع اختلافی

یک کارشناس مسائل بین‌الملل در مورد مواضع متناقض ایران و آمریکا درباره پیشرفت مذاکرات اظهار داشت: اختلافات ایران و آمریکا محدود به همین جنگ اخیر نمی‌شود و بی‌اعتمادی میان دو کشور، به‌ویژه با توجه به اینکه آمریکا آغاز کننده جنگ بوده، ریشه‌دار است. اسفندیار خدایی به «آرمان ملی» گفت: «اختلافات کنونی بر سه موضوع تنگه هرمز، هسته‌ای و اورانیوم غنی‌شده و اسرائیل و تعهد ایران به حزب‌ا... متمرکز است». این استاد روابط بین‌الملل تصریح کرد: مجموعه این عوامل شرایط را پیچیده کرده و علت اصلی نرسیدن به توافق این است که به‌ویژه طرف آمریکایی حاضر نیست نظم جدید و پیامد‌های این جنگ را بپذیرد.