چالش ترامپ و تابوت سربازان آمریکایی
سناریویی که اکنون بیش از هر زمان دیگری سایه خود را بر سیاستهای ایالاتمتحده، بهویژه در دوره ریاستجمهوری ترامپ، گسترده است. ترامپ، با وعدههایی مبنی بر پایان دادن به جنگهای بیپایان و بازگرداندن سربازان به خانه، بر سر کار آمد. اما سیاستهای او، برخلاف ادعاها، نه تنها به صلح نینجامید، بلکه منطقه را به سمت درگیریهای گستردهتر سوق داد. خروج از توافق هستهای ایران، افزایش تحریمها و اتخاذ رویکردی تقابلی، تنشها را به اوج رساند و اکنون ایالاتمتحده را در موقعیتی شکننده قرار داده است. سربازانی که جان خود را از دست میدهند، قربانیان مستقیم این سیاستها هستند و هر مراسم یادبود، یادآور هزینههای انسانی است که این مناقشات بر دوش منطقه و جهان میگذارد. بر اساس تجربههای جنگهای عراق و افغانستان باتلاق خاورمیانه، با پیچیدگیهای تاریخی، مذهبی و سیاسی خود، چالشی عظیم برای هر رهبری است و به نظر میرسد ترامپ نیز در تلاش برای یافتن راهی از آن، خود را در میان انبوهی از مشکلات غیرقابل حل گرفتار میبیند. این درگیریها نه تنها امنیت منطقه را به مخاطره انداخته، بلکه ثبات جهانی را نیز تحتتأثیر قرار داده و هزینههای گزافی بر دوش جامعه بینالمللی نهاده است. در ادامه این گزارش نگاهی خواهیم داشت به آخرین واکنشها به جنگ ایران و امریکا. بیشتر میخوانید.
نظرسنجیهای انتقادی
در شرایطی که مراسمی بازگرداندن اجساد آمریکاییهای کشته شده در جنگ با ایران در واشنگتن جریان دارد، فضای افکار عمومی و سیاسی آمریکا بهطور فزایندهای علیه دولت ترامپ شکل گرفته است. تازهترین نظرسنجیها نشان میدهند حمایت مردم از اقدام نظامی علیه ایران بهشدت کاهش یافته و اکثریت آمریکاییها مخالف حمله نظامی هستند. طبق نظرسنجی سیانان، ۵۹ درصد از مردم با جنگ مخالفاند و بررسی مشترک رویترز و ایپسوس نیز نشان میدهد تنها ۲۷ درصد از حملات حمایت میکنند، در حالیکه ۵۶ درصد ترامپ را بیش از حد متمایل به گزینه نظامی میدانند. این نارضایتی عمومی به سطح قانونگذاری نیز کشیده شده که در ماجرای لایحه اختیارات جنگ قابل مشاهده است. لازم به ذکر است که پیشتر، سنای آمریکا با اختلافی عمدتاً حزبی، قطعنامه مشابهی را رد کرده بود. دموکراتها استدلال میکنند که رئیسجمهور باید در تصمیمات جنگی پاسخگوی کنگره باشد و تأکید دارند ترامپ نمیتواند پادشاه باشد. باید به این مورد هم اشاره کنیم که این رویداد در حالی رخ میدهد که رسانههای آمریکایی از جمله آسوشیتدپرس، سابقه پیچیده و جنجالی ترامپ در تعامل با خانواده قربانیان نظامی را یادآوری کردهاند. از جمله میتوان به امتناع پدر یک نظامی کشته شده در یمن از دیدار با او در سال ۲۰۱۷، تماس جنجالی با همسر بیوه یک سرباز که به گفته او ترامپ نام همسرش را فراموش کرده بود و گزارشهای جنجالی درباره توصیف سربازان کشته شده با الفاظی چون «بازنده» اشاره کرد. ترامپ این گزارشها را تکذیب کرده است.
منتقدان دانشگاهی
نهتنها انتقادها در فضای سیاسی آمریکا در مورد یک جنگ دیگر در خاورمیانه رو به افزایش است که رفتهرفته نوبت به تذکرات جامعه دانشگاهی هم میرسد، در این مورد رابرت پِیپ، استاد علوم سیاسی دانشگاه شیکاگو، در شبکه اجتماعی با انتشار پیامی نتایج وخیم هفته نخست جنگ را تحلیل کرد. او در یادداشت خود به مجموعهای از پیامدهای گسترده اشاره نمود که نهتنها منطقه خاورمیانه، بلکه اقتصاد و امنیت جهانی را تحت تأثیر قرار داده است. به گفته این استاد دانشگاه، این جنگ منجر به بروز بحران شدید انرژی و اقتصادی، افزایش بیثباتی در خاورمیانه، و وقوع حملاتی علیه هتلهایی با اتباع آمریکایی در کشورهای امارات، بحرین و عراق شده است. در ادامه این استاد دانشگاه همچنین از پیامدهای مستقیم در عرصه حملونقل هوایی خبر داد و اعلام کرد بیش از ۲۰ هزار پرواز در منطقه لغو و حدود یک میلیون پرواز در سراسر جهان تحت تأثیر قرار گرفتهاند. افزون بر این، او کاهش ۰.۹۱ دلاری ارزش بازار، کشته شدن حدود ۱۶۰۰ نفر عمدتاً در ایران و نیز در هفت کشور دیگر و ادامه مقاومت ساختار نظامی ایران را از دیگر نتایج ملموس این درگیری دانست. در مجموع، تحلیل او تصویری روشن از هزینههای انسانی، اقتصادی و راهبردی جنگی ارائه میدهد که به باور بسیاری از متخصصان، نهتنها اهداف اعلامی خود را محقق نکرده، بلکه به گسترش ناامنیو بیثباتی انجامیده است.
صفکشی دموکراتها
در پی ادامه مراسم خاکسپاری خاکسپاری سربازان کشته شده در جنگ، رهبران پیشین کاخ سفید از حزب دموکرات، از جمله کامالا هریس، باراک اوباما، جو بایدن و هیلاری کلینتون، با انتقادی شدید از سیاستها و چشمانداز دونالد ترامپ برای آینده آمریکا سخنرانی کردند. در این مورد کامالا هریس، معاون پیشین رئیسجمهور، با اشاره به وقایع جاری، به پیشبینیهای خود در گذشته اشاره کرد و گفت: بسیاری از اتفاقاتی که امروز رخ میدهد، قابل پیشبینی بوده است. اگرچه مستقیماً نامی از ترامپ نبرد، اما لحن سخنانش به وضوح به ریاستجمهوری او اشاره داشت، بهویژه با توجه به رقابت انتخاباتی ۲۰۲۴. باراک اوباما، رئیسجمهور پیشین، وضعیت کشور در دوران دوم ریاستجمهوری ترامپ را «پسرفت در ایده حاکمیت قانون» و «توهین به آداب عمومی» توصیف کرد و از حملات روزانه به نهادهای دموکراتیک ابراز نگرانی نمود. او با بیان اینکه «هر روز با چیزهایی از خواب بیدار میشوید که فکر نمیکردید ممکن باشند»، بر دشواری حفظ امید در چنین شرایطی تأکید کرد. اوباما همچنین از ترویج ترس، تفرقه، و تبعیض توسط مقامات عالیرتبه، ستایش طمع و تعصب، و تلقی قلدری به عنوان قدرت، انتقاد کرد. جو بایدن نیز وضعیت کشور را «دشوار» خواند و اظهار داشت که دولت فعلی هیچکدام از ارزشهای دموکراتها را به اشتراک نمیگذارد، و این سخنان را حتی کمی اغراق ندانست. این اظهارات نشاندهنده نگرانی عمیق رهبران دموکرات نسبت به مسیر سیاسی فعلی آمریکا و پیامدهای آن بر نهادهای دموکراتیک و ارزشهای اجتماعی است.
