میانجیگری برای آتشبس؟
در این میان، همسایگان و حتی کشورهای خارج از منطقه مانند اندونزی با نظر به پیامدهای درگیری در خاورمیانه، سعی میکنند که نقش پررنگتری در این ماجرا ایفا کنند. با توجه به اشتراکات فرهنگی، تاریخی و اقتصادی، کشورهای منطقه به طور طبیعی در موقعیتی منحصربهفرد برای تسهیل ارتباط و درک متقابل بین طرفین درگیر قرار گرفتهاند. این کشورها با پرهیز از اتخاذ رویکردهای تقابلی، به دنبال ایجاد بستری مناسب برای کاهش تنش هستند تا از گسترش جنگ که میتواند ثبات و امنیت کل منطقه را به مخاطره اندازد، جلوگیری کنند. از آنجایی که ایران نشان داده در برابر تجاوز دست بسته نیست و با تمام توان به هر تجاوزی پاسخ خواهد داد، این تلاشها زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که از نگاه کشورهای دیگر تشدید تنش، علاوه بر تلفات جانی و خسارات مادی، میتواند منجر به بیثباتی اقتصادی، اجتماعی و سیاسی گسترده در منطقه شود. در نگاه این کشورها هنوز هم دیپلماسی جایگاهی دارد و نه تنها به عنوان ابزاری برای جلوگیری از جنگ، بلکه به عنوان راهی برای کاهش تنش، تقویت همکاریهای منطقهای و ایجاد یک آینده امن و باثبات در نظر گرفته میشود. با این حال، مسیر پیش رو با چالشهای فراوانی روبهرو است و موفقیت این تلاشهای میانجیگرانه به اراده سیاسی و منافع ملی ایران وابسته است. در ادامه این گزارش نگاهی خواهیم کرد به آخرین تلاشهای دیپلماتیک که از سوی اندونزی، قطر و عربستان در دستور کار قرار دارد. در این مورد بیشتر میخوانید.
میانجیگری اندونزی
در میان ادامه تنشهای نظامی ایران و آمریکا وزارت خارجه اندونزی اعلام کرد که پیشنهاد پرابوو سوبیانتو، رئیسجمهور این کشور برای سفر به تهران و کمک به کاهش تنش در منطقه خلیج فارس، در چارچوب سیاست خارجی آزاد و فعال این کشور بوده و در صورت موافقت طرفهای درگیر، این سفر به همراه نخستوزیر پاکستان انجام خواهد شد. اندونزی همچنین ادامه داد که پیشنهاد رئیسجمهور این کشور برای سفر به تهران و کمک به کاهش تنش در منطقه، با اصول سیاست خارجی آزاد و فعال این کشور همخوانی دارد. در ادامه آمده است یوون مونگکنگ، سخنگوی وزارت خارجه اندونزی در کنفرانس خبری خود گفت که پرابوو سوبیانتو، خود را به عنوان تسهیلگر گفتوگو برای کاهش تنش میان ایران، آمریکا و رژیم صهیونیستی معرفی کرده است.
همچنین باید به این مورد هم اشاره کنیم که جیملی عشیدیه، رئیس شورای مشورتی انجمن روشنفکران مسلمان اندونزی نیز پس از دیدار علما و روشنفکران مسلمان با رئیسجمهور اعلام کرد که پرابوو قصد دارد همراه با شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، به ایران سفر کند. به گفته او، رئیسجمهور اندونزی در این دیدار تأکید کرد که هدف از میانجیگری، کاهش تنش جاری و جلوگیری از تشدید بیشتر درگیری است.
تلاشهای سریالی قطر
همانطوری که اشاره کردیم کشورهای منطقه هم برای آتشبس تلاشهایی را در دستور کار قرار دادهاند و در این بین قطر میتواند نقش تاثیرگذاری بازی کند، زیرا هم با تهران روابط نزدیکی دارد و هم با واشنگتن. در این مورد روز گذشته دولت قطر اعلام کرد که در پی تشدید تنشهای منطقهای، مقامات این کشور با چندین دولت درباره تحولات جاری و راههای حل اختلافات از طریق گفتوگو رایزنی کردهاند. طبق گزارشها در همین چارچوب، محمد بن عبدالرحمان آل ثانی، نخستوزیر و وزیر امور خارجه قطر در گفتوگوی تلفنی با ماریا مالمِر استنرگارد، وزیر خارجه سوئد بر ضرورت توقف فوری اقدامات تنشزا و بازگشت طرفها به میز گفتوگو تأکید کرد. او همچنین تأکید کرد که دوحه همواره تلاش کرده خود را از درگیریهای منطقهای دور نگه دارد و حتی در مقاطع مختلف برای تسهیل گفتوگو میان ایران و جامعه بینالمللی نقشآفرینی کرده است.
تغییر راهبردی ریاض
در این روند ریاض تلاش میکند تا از بازی عقب نماند. در حالی که گویا تلاشهای سعودیها در واشنگتن جواب نداد آنها بار دیگر فرمان را به سوی ایران کج کردند. بنا به گفته چندین مقام اروپایی، عربستان سعودی برای مهار جنگ در خاورمیانه که باعث ویرانی و فشار بر بازارهای جهانی شده است، تعامل مستقیم با ایران را افزایش داده است. این مقامات که در مورد مکالمات خصوصی و حساس صحبت کرده و خواستند نامشان فاش نشود، گفتند که در روزهای اخیر، مقامات سعودی با فوریت بیشتری کانالهای دیپلماتیک خود را با ایران برای کاهش تنشها و جلوگیری از بدتر شدن درگیریها ایجاد کردهاند. به گفته این مقامات که با شبکه خبری بلومبرگ صحبت کردند، چندین کشور اروپایی و خاورمیانه از این تلاشها حمایت میکنند. این تحولات در شرایطی رخ میدهد که در ۲۸ فوریه، هفت روز پیش، ایالات متحده با همراهی رژیم صهیونیستی جنگ دوباره و متجاوزانهای را علیه ایران آغاز کردند که منطقه را وارد بحران کرده است.
