خلیج فارس در آستانه جنگ جدید
این اختلافها که بهدلیل منطقهای و سهمخواهیهای دوطرف در یمن باعث شده که باتوجه به درگیریهایی که هر لحظه میتواند بین ایران و آمریکا آغاز شود همچنان رسانهها درگیری نظامی این دو کشور عربی را از نزدیک دنبال میکنند که در هفتههای اخیر وارد فاز جدیدی شده است. در این مورد باید اضافه کنیم که ریاض و ابوظبی در هفتههای گذشته در حالی که عربستان از حاکمیت بخشی از یمن حمایت میکند و امارات هم مدعی است که از شهروندان یمنی طرفداری میکند در خیابانهای یمن با یکدیگر درگیر شدند. اینکه این مشاجرات به کجا خواهد کشید و آیا خلیجفارس بار دیگر شاهد جنگ اعراب باشد یا اینکه دو کشور بر سر منافع مشترک به صلحی پایدار خواهند رسید. ناگفته نماند که در ادوار اخیر این دو کشور بهنوعی خود را مسئول ائتلاف برای آزادی یمن از دست انصارا... میدانستند، اما نهتنها نتوانستند بر حوثیهای یمنی پیروز شوند بلکه اکنون با یکدیگر به اختلافهایی برخوردهاند که میتواند تهدید جدی برای خاورمیانه و بهخصوص خلیج فارس محسوب شود. عربستان، مناطقی را در یک شهر مرزی در استان صعده یمن بمباران کرد. بنا بر خبرهای منتشر شده خبرنگار شبکه خبری المسیره، روز پنجشنبه اعلام کرد که عربستان مناطق مرزی یمن را هدف قرار داده است. او که در استان صعده مستقر است گزارش داد که توپخانه عربستان، مناطقی را در شهر مرزی شدا هدف حمله قرار داد. مناطق مرزی یمن هر از چند گاهی، شاهد حمله از سوی عربستان است. لازم به ذکر است که این مناطق اکنون در اختیار نیروهایِ نظامی تحت هدایت امارات قرار دارند. در ادامه این گزارش آخرین تحولات یمن را میخوانید.
استراتژی جدید ریاض
عربستان سعودی پس از راندن امارات به بیرون از یمن در اواخر سال گذشته میلادی، در حال به کارگیری سرمایه سیاسی و میلیاردها دلار است تا همسایه جنوبی خود را به شکل محکمتری تحت کنترل داشته باشد. این موضوع حاکی از آن است که پس از سالها اولویت دادن به مسائل داخلی، ریاض خواهان تصریح دوباره نقش خود در منطقه است. گزارشها حاکی از آن است که این یک چالش قابل توجه برای منطقه خواهد بود. ریاض به رهبری محمد بنسلمان تلاش دارد گروههای مسلح متمرد و قبایل یمن را گرد هم آورد و در عین حال، با تزریق نقدینگی عمده، از دولتی که به او نزدیک است کمک کند آن هم در شرایطی که درگیری حلنشده با حوثیها در شمال یمن به دلیل آتشبس شکننده مهار شده و ریاض در داخل با کسری بودجه مواجه است. گفتوگوهای برخی از مسئولان در سواحل جنوبی یمن نشان میدهد که عربستان در سال جاری میلادی حدود ۳ میلیارد دلار را در بودجه خود برای پوشش حقوق نیروهای یمنی و کارمندان دولت در نظر گرفته است که طبق اعلام منابع به رویترز، یک میلیارد دلار آن برای حقوق نیروهای جنوبی است که پیشتر توسط ابوظبی پرداخت میشد. معمر اریانی، وزیر اطلاعات یمن، در مصاحبهای با رویترز گفت: «عربستان سعودی با ما همکاری کرده و آمادگی خود را برای پرداخت تمام حقوق به شکل کامل ابراز کرده است.» اریانی اعلام کرد حمایت سعودی به یمن اجازه میدهد جناحهای مسلح را دوباره ساماندهی کند و آنها را تحت کنترل درآورد.
رقابت ابوظبی و ریاض
همانطوری که اشاره کردیم تحولات شرق یمن به رقابت آرام، اما اثرگذار میان ریاض و ابوظبی در جریان است. رقابتی که سرریزهای آن میتواند خطر تشدید خشونتهای نیابتی را در یمن، سودان و فراتر از آن افزایش دهد. با بررسی رسانههای منطقهای باید بگوییم که عربستان، سودان را برای امنیت ملی خود حیاتی میداند، زیرا این کشور در امتداد دریای سرخ، مرزی طولانی و حساس دارد. در مقابل، امارات متحده عربی، سودان را نیز از زاویه منافع راهبردی خود میبیند و نگران است ارتش سودان از سوی اسلامگرایان نفوذپذیر شده باشد یا در معرض نفوذ آنان قرار گرفته باشد.
باید به این مورد هم اشاره کنیم که تهاجم شورای انتقالی جنوب سه هفته پس از آن آغاز شد که محمد بنسلمان، ولیعهد عربستان سعودی، در جریان سفرش به کاخ سفید، نگرانیهای خود درباره جنگ داخلی سودان را با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا در میان گذاشت. همین همزمانی باعث شده است برخی تحلیلگران احتمال دهند میان این دو مورد ارتباطی وجود دارد؛ به این معنا که امارات از طرح نقش نیروهای شبهنظامی نیروهای پشتیبانی سریع در مناقشه سودان از سوی بنسلمان ناخشنود بوده و خواسته است با ایجاد تحولات میدانی در یمن، پیامی سیاسی به عربستان ارسال کند.
در ماههای اخیر، نقش امارات متحده عربی در سودان بیش از گذشته زیر ذرهبین رفته است. بهویژه بهدلیل ادعاهایی مبنی بر اینکه ابوظبی به نیروها پشتیبانی سلاح رسانده است. نیرویی که همزمان با اتهامهای نسلکشی نیز روبهروست. امارات این ادعاها را رد کرده و میگوید هیچگونه تسلیحاتی در اختیار نیروهای پشتیبانی سریع قرار نمیدهد. در مقابل، عربستان سعودی بهعنوان حامی ارتش سودان شناخته میشود. نیرویی که اصلیترین رقیب نیروهای پشتیبانی سریع به شمار میرود.
