مهمترین دستاورد دور سوم مذاکرات
وزیر خارجه عمان در این زمینه گفت: مذاکرهکنندگان با گشودگی بیسابقهای نسبت به ایدهها و راهحلهای جدید و خلاقانه برخورد میکنند و در حال فراهمسازی شرایط حمایتی برای پیشرفت و دستیابی به توافقی عادلانه با تضمینهای پایدار هستند. نیویورکتایمز نیز نوشت: انتظار میرود ایران پیشنهادی ارائه دهد که به حفظ سطحی از غنیسازی کمک کند و در عین حال به آقای ترامپ اجازه دهد اعلام پیروزی کند. چهار مقام ایرانی که مجاز به صحبت علنی نبودند، گفتهاند ایران تعلیق فعالیتهای هستهای و غنیسازی اورانیوم را برای مدت سه تا پنج سال پیشنهاد خواهد داد. پس از آن، این کشور به یک کنسرسیوم هستهای منطقهای خواهد پیوست، در حالی که سطح بسیار پایینی از غنیسازی را برای تحقیقات پزشکی حفظ میکند. «آرمان ملی» برای تحلیل و بررسی این دور از مذاکرات با دکتر حسن هانیزاده تحلیلگر روابط بینالملل گفتوگو کرده که در ادامه میخوانید.
* ارزیابی شما از دور سوم مذاکرات ایران و آمریکا در ژنو چیست؟
این دور از مذاکرات خروجی قابل قبولی داشته است. در این دور از مذاکرات مسائل پیچیده فنی مربوط به فعالیتهای هستهای صلحآمیز ایران مطرح شد و آقای رافائل گروسی مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی هستهای در جریان نشست ژنو توضیحاتی پیرامون مسائل فنی اورانیوم غنی شده ایران و چرخه غنیسازی در ایران به طرف آمریکایی ارائه داد که همین مسئله باعث به وجود آمدن گشایشی در مذاکرات شده است. ایران لیستی از تحریمهای اعمال شده علیه خود را از سال ۲۰۱۸ تاکنون از طریق وزیر خارجه عمان تسلیم آقای استیو ویتکاف مذاکره کننده ارشد آمریکایی کرد و همچنین چارچوب مشخصی برای اداره مذاکرات بین ایران و آمریکا تعیین شد که بر اساس آن گام بهگام مسائل حل شود. به نظر میرسد در پنج ساعت مذاکرهای که بین ایران و آمریکا صورت گرفته گامهای مهمی برای حل مشکلات بین ایران و آمریکا برداشته شده است. این احتمال نیز وجود دارد که ایران حتی برای بررسی برخی جزئیات مربوط به رفع تحریمها و همچنین مسائل فنی و اینکه ایران مقدار اورانیوم غنی شدهاش را زیر نظر آژانس در یک کشور ثالث قرار بدهد مورد بحث قرار گرفته شده است.
*توافق ایران و آمریکا چه تأثیری بر معادلات منطقه خواهد داشت؟
اگر اتفاقی رخ ندهد و آمریکاییها حسن نیت نشان بدهند و شخص دونالد ترامپ هم روند مذاکرات رو تخریب نکند مذاکرات ژنو در مرحله سوم خروجی قابل قبول خواهد داشت که میتواند منطقه را از یک درگیری شدید و پرهزینه دور کند. این چیزی است که همه کشورهای منطقه به دنبال آن هستند که جنگی بین ایران و آمریکا رخ ندهد؛ زیرا همه کشورهای منطقه از این جنگ احتمالی آسیب خواهند دید. آمریکا نیز به این نتیجه رسیده که ایران بسیار قدرتمند است و توان دفاعی بالایی دارد. ضمن اینکه وجود ناوهای آمریکا در منطقه برای مدت طولانی روزانه ۳۰۰ میلیون دلار برای آمریکا هزینه دارد و تحمل این هزینه برای اقتصاد آمریکا بسیار سخت خواهد بود. مجموعه این عوامل نشان میدهد که خروجی مذاکرات مرحله سوم ژنو خروجی قابل قبولی خواهد داشت و باید انتظار اتفاقات خوبی در معادلات بین ایران و آمریکا باشیم.
*توافق احتمالی چه تفاوتهایی با برجام خواهد داشت؟
مسئلهای که وجود دارد این است که ایران لیستی از تحریمهای غیر قانونی که از سال ۲۰۱۸ و بعد از خروج آمریکا از توافق برجام و علیه ایران اعمال کرد را به طرف آمریکایی ارائه کرده است. این تحریمها باید برطرف شود. در مقابل ایران سطح غنیسازی خودش را به پایینترین حد برساند. موضوع غنیسازی اورانیوم ۲۰ درصدی نیز وجود دارد که به هر حال قابل بحث است و اینکه در کجا ذخیره شود نیز حائز اهمیت است. آقای رافائل گروسی مدیرکل آژانس در این خصوص میتواند نظرات مناسبی ارائه کند. واقعیت این است که مسائل سیاسی هم اکنون از دستور کار خارج شده و بیشتر تمرکز روی مسئله فنی و در واقع هستهای ایران است. امید میرود که این دور از مذاکرات تاثیرش را در کوتاهمدت در اقتصاد ایران باقی بگذارد. اگر لیست ارائه شده از سوی تیم مذاکره کننده ایرانی به طرف آمریکایی مورد قبول دونالد ترامپ قرار بگیرد طبیعتاً گشایش بالایی در اقتصاد ایران صورت خواهد گرفت. مسئله فروش نفت و مسئله پولهای بلوکه شده ایران و برخی شرکتهای که با ایران در تعامل هستند اگر از لیست تحریم آمریکا خارج شود. شرایط خوبی برای اقتصادی ایران رقم خواهد خورد.
