ترامپ به دنبال اعمال قدرت است
در کابینه ترامپ درباره ایران چه تصمیمی گرفته شده است؟ «آرمان ملی» برای پاسخ به این سوالات با دکتر امیرعلی ابوالفتح تحلیلگر روابط بینالملل گفتوگو کرده که در ادامه میخوانید.
*جمعبندی شما از معادلات کنونی بین ایران و آمریکا چیسـت؟ دو کشور بیشتر به جنگ نزدیک هستند یا توافق؟
این احتمال وجود دارد که زمینههای توافق به وجود بیاید، اما من احتمال جنگ را فعلا بیشتر میدانم. با توجه به شرایط سیال تحولات هنوز هم با قطعیت نمیتوان در این زمینه اظهار نظر کرد، اما به نظر میرسد شرایط رسیدن به توافق سخت باشد. آمریکا شروطی برای ایران قرار داده، برخی از آنها را علنی و برخی را به صورت غیر علنی مطرح کرده است. آمریکا به دنبال غنیسازی صفر ایران است که ایران چنین موضوعی را نمیپذیرد. همچنین خروج اورانیوم غنیشده از ایران نیز محل بحث است و به نظر میرسد با آن نیز موافق نباشد. واقعیت این است که نشانههایی از نرمش در مواضع ایران دیده میشود، اما این نرمش به اندازهای نبوده که انتظارات را برآورده کند. شرایط به شکلی نیست که طرفین حتما روی یک متن یا موضوع به توافق برسند. آنچه در حال رخ دادن است این که بین خواستههای آمریکا و ایران فاصله وجود دارد.
*آیا در واقع بین اعضای کابینه ترامپ درباره ایران و همچنین ترامپ و نتانیاهو درباره ایران اختلاف وجود دارد و یا گمانهزنیهای رسانهای است؟
کسی از پشت پرده خبر ندارد که چه اتفاقی در حال رخ دادن است ولی درباره یک تصمیم بزرگ اختلاف نظر طبیعی است. با این وجود من فکر میکنم در نهایت اگر ترامپ تصمیم بگیرد بقیه از تصمیم وی تبعیت میکنند و شرایط به شکلی نیست که کسی استعفا بدهد و یا مخالفتی داشته باشد. به نظر میرسد هنوز ترامپ درباره ایران به جمعبندی نرسیده است. این در حالی است که اگر این اتفاق رخ داده بود تاکنون تصمیم ترامپ اجرایی میشد.
*آمریکا تجهیزات نظامی زیادی در منطقه مستقر کرده است. این اقدام در واقع برای حمله نظامی و یا برای گرفتن امتیاز بیشتر در مذاکرات است؟
آنچه ترامپ در منطقه انجام داده نمایش اعمال قدرت است. ترامپ تلاش میکند اگر توافقی هم قرار است رخ بدهد از طریق همین اعمال قدرت باشد. در غیر این صورت اولویت اول ترامپ تغییر رادیکال نیست و بلکه وی به دنبال همراهی و همسویی است. اگر انتظار آمریکا برآورده نشود این احتمال وجود دارد که به سمت اعمال قدرت و تغییر نیز حرکت کند. آرایش نظامی کنونی ایالات متحده حکایت از این ندارد که تغییرات کلی صورت بگیرد. برای چنان تغییری نیاز به حداقل ۱۵۰ هزار سرباز آمریکایی است که در شرایط کنونی این وضعیت وجود ندارد. این اتفاقی است که در عراق و افغانستان وجود داشت. تمرکز اصلی آمریکا در شرایط کنونی روی حمله هوایی است. اگر حملات هوایی نتیجه داد، شاید موضوع تغییر هم در دستور کار قرار بگیرد. با این وجود اولویت اول ترامپ این است که ایران خواستههایش را بپذیرد.
*چه نقشی برای اسرائیل در این معادلات قائل هستید؟ آیا احتمال عملیات ترکیبی وجود دارد یا فکر میکنید توافق خواهد شد؟
هر احتمالی وجود دارد و به همین دلیل کسانی که در حال برنامهریزی هستند باید برای هر احتمالی برنامه داشته باشند و حالتهای مختلف را مورد بررسی قرار دهند و برای هر کدام برنامه داشته باشند. اینکه اول آمریکا حمله میکند یا اسرائیل و کدام عملیات آفندی انجام میدهند و کدام پدافندی در اولویت بعدی قرار دارد. اسرائیل به تنهایی به ایران حمله نخواهد کرد. اسرائیل تا جایی میتواند اثرگذار باشد که دیدگاه و منافعش با آمریکا در تضاد قرار نگیرد که در چنین وضعیتی آمریکا برای خود حق تقدم قائل است.
