نزدیکتر از همیشه

در شرایطی که جمهوری اسلامی ایران با مجموعه‌ای از تهدید‌های خارجی، از جمله تحریم‌های گسترده و فشار‌های سیاسی از سوی آمریکا و برخی متحدانش روبه‌روست، و هم‌زمان با چالش‌های اقتصادی و اجتماعی داخلی دست و پنجه نرم می‌کند، نزدیکی به قدرت‌هایی، چون فدراسیون روسیه می‌تواند به‌عنوان یک اهرم موازنه‌ساز در سیاست خارجی تلقی شود. از منظر راهبردی، تقویت همکاری‌های تهران و مسکو در حوزه‌های سیاسی، نظامی، انرژی و ترانزیت، امکان کاهش اثرگذاری فشار‌های غرب و افزایش قدرت چانه‌زنی دو کشور را در معادلات منطقه‌ای و بین‌المللی فراهم می‌سازد. روسیه به‌عنوان یکی از بازیگران مهم نظام بین‌الملل و عضو دائم شورای امنیت، ظرفیت‌هایی در عرصه دیپلماسی چندجانبه دارد که می‌تواند در مقاطع حساس، به هم‌افزایی مواضع دو کشور منجر شود. افزون بر این، همکاری در قالب سازمان‌ها و ابتکار‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای، بستر شکل‌گیری ترتیبات جدید اقتصادی و امنیتی را فراهم می‌کند. در چارچوب کلان‌تر، نزدیکی تهران و مسکو را می‌توان بخشی از روند‌گذار از نظم تک‌قطبی به نظمی چندقطبی دانست؛ روندی که هدف آن کاهش انحصار قدرت جهانی و ایجاد توازن در ساختار تصمیم‌گیری‌های بین‌المللی است. در این مورد، همکاری‌های راهبردی میان کشور‌های مستقل، نه‌تنها ابزاری برای مدیریت فشار‌های مقطعی است. در این مورد باید اضافه کنیم که روز سه‌شنبه علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی با سرگئی یوگنیویچ سی‌وی‌لیف، وزیر انرژی روسیه در تهران دیدار کرد. طرفین در این دیدار به بررسی تعاملات دوجانبه و مسائل مورد علاقه پرداختند. همچنین در ادامه این گزارش نگاه کوتاهی خواهیم داشت به مانور هوشمند انسداد تنگه هرمز که با همکاری ارتش نیروی دریایی روسیه در حال انجام است اشاره خواهیم کرد. در ادامه روابط نزدیک پاستور و کرملین روز گذشته پزشکیان با وزیر انرژی روس‌ها دیدار داشت. در این مورد بیشتر می‌خوانید. 

دیدار با پزشکیان

سال‌های اخیر شاهد افزایش چشمگیر تردد‌های مسئولان دو کشور بودیم در تازه‌ترین این سفر‌ها وزیر انرژی روسیه اکنون در تهران به‌سر می‌برد. در این مورد باید اضافه کنیم که مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهوری در دیدار با سرگئی سیویلف، وزیر انرژی روسیه و هیات همراه، سطح روابط تهران- مسکو را در دوره جدید همکاری‌ها بسیار ممتاز و رو به گسترش توصیف و از شتاب‌گیری تعاملات دوجانبه ابراز خرسندی کرد. او در ادامه با اشاره به برگزاری جلسات متعدد خود با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه از ابتدای آغاز به کار دولت چهاردهم، گفت: «در تمامی دیدار‌های صورت‌گرفته، تصمیمات مهم و راهبردی اتخاذ شده که منافع مشترک دو کشور و دو ملت را تأمین می‌کند و افق‌های جدیدی پیش‌روی مناسبات تهران و مسکو گشوده است. مصمم هستیم این سند را با قدرت، سرعت و دقت عملیاتی کنیم. در تمامی حوزه‌های مورد توافق از جمله حمل‌ونقل، انرژی، نفت و گاز، کشاورزی و محصولات غذایی، همکاری‌های دفاعی و امنیتی، روند اجرا با شتاب مطلوبی در حال پیگیری است. شخصاً به‌صورت هفتگی روند پیشرفت توافقات را دنبال می‌کنم و وزرای نفت، جهاد کشاورزی و نیرو نیز به‌طور ویژه مأموریت پیگیری و تسریع در اجرای تعهدات مشترک را بر عهده دارند. تکمیل پروژه‌های مشترک به‌ویژه در حوزه کریدور‌های ترانزیتی زمینه‌ساز گشایش فصلی نوین و جهشی در مناسبات همه‌جانبه دو کشور است.» در این دیدار، وزیر انرژی روسیه نیز ضمن ابلاغ سلام رئیس‌جمهور این کشور به دکتر پزشکیان، گزارشی از برگزاری نوزدهمین کمیسیون مشترک همکاری‌های اقتصادی دو کشور ارائه و نتایج آن را مثبت و ثمربخش عنوان کرد. 

رزمایش در خلیج فارس

طبق برنامه‌ریزی‌های انجام شده رزمایش مرکب دریایی؛ نیرو‌های دریایی جمهوری اسلامی ایران و فدراسیون روسیه در دریای عمان و منطقه شمال اقیانوس هند برگزار می‌شود. امیر دریادار دوم حسن مقصودلو، سخنگوی رزمایش مرکب دریایی گفت: «این رزمایش به میزبانی منطقه یکم امامت نیروی دریایی ارتش در بندرعباس انجام می‌شود و هدف اصلی آن ارتقای امنیت و تعاملات پایدار دریانوردی در دریای عمان و شمال اقیانوس هند است. توسعه همکاری‌های مشترک دریایی و تقویت روابط میان نیرو‌های دریایی دو کشور در طراحی و اجرای عملیات‌های مرکب از دیگر اهداف این رزمایش است.» همچنین ناو بالگردبر استویسکی نیروی دریایی فدراسیون روسیه، در منطقه یکم نیروی دریایی ارتش در بندرعباس پهلو گرفت. ناو بالگردبر استویسکی نیروی دریایی فدراسیون روسیه در چارچوب همکاری‌های مشترک دریایی میان جمهوری اسلامی ایران و فدراسیون روسیه و با هدف ارتقای هماهنگی عملیاتی و تبادل تجربیات نظامی وارد آب‌های جنوبی کشور شد. 

قرارداد‌های نهایی شده

طبق گزارش‌های منتشر شده گویا روس‌ها قرار است تا سرمایه‌گذاری‌های زیادی در حوزه نفت و پتروشیمی کنند. در این مورد سعید توکلی، مدیرعامل شرکت ملی گاز در حاشیه نوزدهمین کمیسیون مشترک همکاری‌های اقتصادی ایران و فدراسیون روسیه در جمع خبرنگاران گفت: «مهم‌ترین موضوع در هر قرارداد صادراتی، زیرساخت صادراتی و نقطه تحویل از نظر سخت‌افزاری است که تک‌تک بند‌های قرارداد از نظر فنی، قراردادی و حقوقی با صرف زمان طولانی میان دو طرف ایرانی و روسی نهایی شده و تنها در دو موضوع قیمت و نحوه پرداخت باید به تفاهم نهایی برسند که مذاکرات آن در حال انجام است. در حوزه نانوایی‌های صنعتی، ظرفیت مناسبی ایجاد شده و یک شرکت دانش‌بنیان با اقدامات انجام‌شده توانسته به صرفه‌جویی ۷۰ درصدی در مصرف گاز دست پیدا کند. بر این اساس، میزان گازی که در این نانوایی‌های صنعتی ذخیره می‌شود، می‌تواند در بخش‌های مولد کشور مورد استفاده قرار گیرد. این اقدام یکی از کارکرد‌های مهم طرح به شمار می‌رود.»