شروع خوب در عمان

 در همین راستا بود که شامگاه پنجشنبه سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه کشورمان در راس هیأتی دیپلماتیک متشکل از «مجید تخت‌روانچی» معاون سیاسی وزیر امور خارجه، «کاظم غریب‌آبادی» معاون حقوقی و بین‌الملل وزیر امور خارجه، «حمید قنبری» معاون دیپلماسی اقتصادی و «اسماعیل بقائی» سخنگوی وزارت امور خارجه عازم مسقط شدند و مورد استقبال مقامات عمانی واقع گردیدند. هر چند که طی روز‌های گذشته رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه و هاکان فیدان وزیر امور خارجه‌اش تلاش‌های زیادی را برای شکل‌گیری این مذاکرات کردند و از ابتدا نیز بنابر «این» شد که مذاکرات در استانبول برگزار گردد؛ اما نهایتا تهران رای به تغییر محل مذاکرات و انتقال آن به مسقط داد که طرف آمریکایی نیز پذیرفت. این در حالی است که تا چندی پیش از این اخبار ضد و نقیضی مبنی بر لغو مذاکرات در برخی رسانه‌های غربی مخابره می‌شد که به سرعت از سوی طرفین تکذیب گردید و عراقچی با حمایت کامل نظام برای مذاکرات حاضر شد. نکته مهمی است که تقریبا اکثر رسانه‌های داخلی، منطقه‌ای و بین‌المللی بدان پرداخته بودند مساله شکل و جزئیات مذاکرات بود که بسیبار مورد توجه واقع شد. چه اینکه پیش از آعاز مذاکرات گمانه‌زنی‌های بسیاری می‌شد که این دور از مذاکرات بر خلاف ادوار گذشته بدون میانجی و به‌صورت مستقیم برگزار خواهد شد؛ اما با حضور طرفین مشخص شد که این دور از مذاکرات نیز غیرمستقیم است و چیزی در این خصوص تغییر نکرده است. از سوی دیگر با توجه به پروپاگاندای طرف آمریکایی در خصوص اینکه مذاکرات با ایران در خصوص مسائل موشکی، منطقه‌ای و هسته‌ای خواهد بود؛ اما عدم پذیرش ایران و تاکید بر مذاکرات صرفا هسته‌ای باعث شد تا طرف آمریکایی نیز از مواضع خود عقب‌نشینی کند و مذاگرات صرفا هسته‌ای را بپذیرد. چنانکه بسیاری از خبرنگاران حاضر در محل مذاکرات نیز بر این مهم تاکید کرده‌اند. سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه کشورمان پیش از شروع مذاکرات هسته‌ای ایران و آمریکا، در حساب رسمی خود در برنامه ایکس نوشت: «ایران با چشمانی باز و بدون از یادبردن رویداد‌های سال گذشته وارد مسیر دیپلماسی می‌شود. ما با حسن‌نیت وارد تعامل می‌شویم و در عین حال، قاطعانه بر حقوق خود ایستادگی می‌کنیم.» عراقچی پیش از آغاز مذاکرات نیز در دیدار با همتای عمانی خود با اشاره به رویکرد جمهوری اسلامی ایران در بهره‌گیری از دیپلماسی جهت تامین منافع ملی ایران، در عین آمادگی کامل برای دفاع از حاکمیت و امنیت ملی کشور در برابر هرگونه زیاده‌خواهی و ماجراجویی، از میزبانی و مساعی جمیله عمان در این خصوص قدردانی کرد. 

*آغاز مذاکرات

صبح روز گذشته مسقط میزبان دور دیگری از مذاکرات ایران و آمریکا بود که به نظر طرفین در این دور از مذارات جدی‌تر و نتیجه‌محورتر وارد بحث شده‌اند و تصور می‌شود که در نتیجه این مذاکرات نتیجه‌ای حاصل گردد. حال اینکه این مذاکرات به چه نتایجی ختم خواهد شد و نهایتا تا چه میزان خواهد توانست رضایتمندی طرفین را به‌همراه داشته باشد مساله‌ای که باید پس از پایان مذاکرات و اعلام نتایج آن مورد بحث و بررسی قرار داد. اما نکته‌ای که در میانه مذاکرات بسیار مورد توجه رسانه‌ها قرار گرفت حضور فرمانده سنتکام، نیرو‌های مرکزی آمریکا مستقر در خاورمیانه در هتل محل مذاکرات بود که بسیاری آن را به نحوی اهرم فشار آمریکایی‌ها برای پذیرش خواسته‌های آمریکا از سوی ایران قلمداد کردند. هر چند که برخی رسانه‌ها نیز حضور فرمانده سنتکام در مسقط را به جهت حضور در مذاکرات موشکی و منطقه‌ای خواندند که اساسا این دست موضوعات در دستور کار هیأت مذاکره‌کننده ایران قرار نداشته و نخواهد داشت. مذاکرات در سه دور انجام شد که رسانه‌های منطقه‌ای دور اول و دوم مذاکرات را در راستای اعتمادسازی میان طرفین خواندند. در دور دیگر نیز طبق گفته رسانه‌ها طرفین بر روی مسائل هسته‌ای و میزان غنی‌سازی بحث کردند. موضوعی که بسیاری نیز بدان پرداختند اینکه ایران غنی‌سازی صفر را نخواهد پذیرفت. در دور دوم مذاکرات غیرمستقیم وزیر خارجه کشورمان مواضع تهران به‌ویژه انتظاراتی که از نتیجه مذاکرات دارد از جمله رفع موثر همه تحریم‌ها را به وزیر خارجه عمان منتقل کرد و پس از آن بوسعیدی با ویتکاف نماینده ویژه ترامپ و جرد کوشنر داماد وی به گفت‌و‌گو پرداخت. مذاکرات در ادامه در دور سوم نیز ادامه یافت و طرفین بر روی مباحث مدنظر به طور غیرمستقیم به مذاکره پرداختند. آنطور که رسانه‌ها گفته‌اند ارزیابی‌ها حاکی از تفاهم احتمالی طرفین برای ادامه روند دیپلماتیک بوده است. همانطور که گفته شد آنچه مسلم است اینکه مهم‌ترین خواسته ایران در مذاکرات با آمریکا، رفع موثر و قابل راستی‌آزمایی تحریم‌های اقتصادی و مالی است. مقامات ایرانی بار‌ها تاکید کرده‌اند که هرگونه توافق بدون آثار ملموس اقتصادی، از نظر تهران فاقد ارزش عملی خواهد بود. به همین دلیل، زمان‌بندی و نتیجه‌بخشی مذاکرات برای ایران اهمیت ویژه‌ای دارد. تبعا آمریکایی‌ها نیز در این مذاکرات به‌دنبال این خواهند بود که در خصوص پرونده هسته‌ای ایران و میزان عنی‌سازی ایران موارد مدنظر خود را مطرح کنند. نهایتا طرفین پس از ۳ بخش از دور اول مذاکره غیرمستقیم خاتمه گفت‌و‌گو‌ها برای جمعه را اعلام کردند و به محل اقامت خود بازگشتند. آنطور که رسانه‌ها گمانه‌زنی می‌کنند این مذاکرات در روز‌های آینده نیز ادامه خواهد داشت و آمریکا و ایران تفاهم کرده‌اند که این مذاکرات هسته‌ای در موعد دیگری ادامه پیدا کند. قدرمسلم این دور از مذاکرات نشان داد که طرفین مذاکره و توافق را به جنگ ترجیح می‌دهند و آمریکایی‌ها نیز بدین درک رسیدند که باید مذاکره‌ای با سود طرفینی صورت گیرد و توافق زمانی حاصل خواهد شد که طرفین به یک هماهنگی در مسائل مطرحه برسند؛ لذا انتظار می‌رود که در روز‌های آینده بتوان شاهد پیشرفت مذاکرات و نهایتا توافق احتمالی بود. 

*شروع خوب

وزیر امور خارجه پس از پایان گفت‌و‌گو‌های غیرمستقیم هسته‌ای با آمریکا که طی روز گذشته در مسقط برگزار شد، توضیحاتی را درباره روند این گفت‌و‌گو‌ها بیان کرد. سیدعباس عراقچی با اشاره به برگزاری گفت‌و‌گو‌های غیرمستقیم میان ایران و آمریکا اعلام کرد که این مذاکرات پس از ساعت‌ها رایزنی فشرده در فضایی مثبت آغاز شده است. وی گفت: مذاکرات از ساعت ۱۰ صبح آغاز شد و تا نزدیک ساعت ۱۸ ادامه داشت و طی آن جلسات متعددی به‌صورت غیرمستقیم برگزار شد. آقای بدر البوسعیدی وزیر خارجه عمان نقش فعالی در میزبانی و انتقال پیام‌ها و دیدگاه‌های دو طرف ایفا کرده و چندین دور تبادل‌نظر میان طرفین انجام شده است. وزیر امور خارجه ایران افزود: در این گفت‌و‌گو‌ها پس از یک دوره طولانی وقفه، مواضع و نگرانی‌های ایران به‌طور کامل منتقل شد و منافع و حقوق مردم ایران مورد تأکید قرار گرفت. همچنین دیدگاه‌های طرف مقابل نیز شنیده شد. عراقچی با ارزیابی مثبت از روند مذاکرات تصریح کرد: این گفت‌و‌گو‌ها شروع خوبی بود، اما ادامه آن منوط به انجام مشورت‌ها در پایتخت‌ها و تصمیم‌گیری درباره نحوه ادامه مسیر است. وی خاطرنشان کرد: درباره اصل ادامه مذاکرات تقریبا توافق‌نظر وجود دارد و مقرر شده مذاکرات ادامه پیدا کند، اما زمان و تاریخ دور بعدی پس از مشورت‌های بعدی و از طریق میانجی عمانی تعیین خواهد شد. وزیر امور خارجه تأکید کرد که فضای حاکم بر مذاکرات مثبت بوده و می‌توان آن را «شروعی خوب» توصیف کرد.

*بیانیه عمان 

وزارت امور خارجه عمان روز جمعه و در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس در خصوص روند گفت‌و‌گو‌های ایران و آمریکا در مسقط توضیحاتی را ارئه کرد. در این مطلب آمده است: «در چارچوب میزبانی سلطنت عمان از مذاکرات مربوط به پرونده هسته‌ای ایران، صبح جمعه جناب آقای «بدر بن حمد البوسعیدی» وزیر امور خارجه، به‌طور جداگانه رایزنی‌هایی با هیأت ایرانی به ریاست جناب آقای دکتر «سید عباس عراقچی» و نیز با هیأت آمریکایی به ریاست «استیو ویتکاف» نماینده ویژه رئیس‌جمهور ایالات‌متحده آمریکا و «جرد کوشنر» انجام داد.» وزارت خارجه عمان با بیان اینکه این رایزنی‌ها بر فراهم‌سازی شرایط مناسب برای ازسرگیری مذاکرات دیپلماتیک و فنی متمرکز بود، تصریح کرد: در عین حال، با توجه به اهتمام طرف‌ها برای موفقیت این گفت‌و‌گو‌ها در راستای تحقق امنیت و ثبات پایدار، بر اهمیت آنها تأکید شد.