دیپلماسی زیر سایه جنگ

 در نهایت با رایزنی کشور‌های عربی با صحبت‌هایی که وی با وزیر خارجه و کابینه امنیتی خود انجام داد؛ اعلام کرد که، چون ایران اعدام‌های زیادی را لغو کرده به کشورمان حمله نخواهد کرد!

* ترامپ و پوست گردو

اکنون و بعد از تحرکت نظامی آمریکا در منطقه و اعلام افزایش ناو‌های این کشور در هفته‌های آینده در دریای سرخ و خلیج‌فارس و برخی اعلام موضع‌های متناقض رئیس‌جمهور این کشور در ارتباط با ایران این سؤال به‌وجود می‌آید که آیا ایالات‌متحده آمریکا به‌دنبال حمله به ایران است؟ پاسخ این است که با توجه به اینکه حمله‌های بزرگ و تعیین‌کننده به کشور‌های دیگر از سوی آمریکا نیازمند مجوز از کنگره آمریکاست، نشانه‌ای در این ارتباط در آمریکا دیده نمی‌شود. اما اینکه آمریکا قصد داشته باشد به ایران از طریق حملات کوتاه ضربه بزند، این مورد جزو اختیارات رئیس‌جمهوری آمریکاست و عملا مجوزی برای آن نیاز نیست؛ لذا از منظر حقوقی امکان حمله‌های جزئی به ایران طبق قوانین داخلی آمریکا با توجه به اختیارات رئیس‌جمهور آمریکا وجود دارد. البته تردید نیست واکنش ایران مبنی بر پاسخ قاطع به هرگونه تجاوز، دست ترامپ را در پوست گردو گذاشته است.

*اول دیپلماسی

اما آنچه به نظر می‌رسد در این مرحله آمریکایی‌ها دیپلماسی با ایران را در نظر دارند و فعلا خبری از درگیری نیست. آنها می‌خواهند بدانند می‌توانند با هزینه کمتری به آنچه می‌خواهند برسند یا نه؟ چرا که قدرت موشکی ایران را درک کرده و حاضر نیستند خود و شرکای منطقه‌ای خود را در معرض ضریه موشک‌های ایرانی قرار داده و هزینه‌ای در این ارتباط بپردازند. یک رسانه آمریکایی در این ارتباط مدعی شد استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ در امور خاورمیانه مستقیما به بیم و هراس متحدان عرب آمریکا گوش داده و آنان خواستار پرهیز از جنگ با ایران هستند. روزنامه واشنگتن پست به نقل از یک منبع که خواست نامش فاش نشود، اعلام کرده است ویتکاف عقیده دارد که درخصوص حمله به ایران باید جانب احتیاط را رعایت کرد. وی روز جمعه (۲۶ دیماه) ابراز امیدواری کرد که واشنگتن به یک راه‌حل دیپلماتیک با ایران دست یابد. نماینده ویژه ترامپ در کنفرانس شورای اسرائیلی- آمریکایی در فلوریدا افزود: دولت دونالد ترامپ راه‌حل دیپلماتیک را بر نظامی ترجیح می‌دهد. ویتکاف باردیگر ادعا‌های دولت ترامپ برای رسیدن به توافق با ایران را مطرح کرد که بار‌ها از سوی تهران رد شده و گفت: یک توافق دیپلماتیک شامل چهار موضوع توقف غنی‌سازی هسته‌ای، کاهش موجودی موشکی، مواد هسته‌ای موجود در ایران و نیرو‌های نیابتی است. نماینده ویژه ترامپ مدعی شد: ممکن است ایران تمایل به مصالحه در مورد هر ۴ موضوع داشته باشد، زیرا اقتصاد آن در شرایط بسیار سختی قرار دارد. وی با تکرار تهدیدات واشنگتن افزود: اگر آنها می‌خواهند به جامعه ملل بازگردند، می‌توانیم این چهار مشکل را از طریق دیپلماتیک حل کنیم، در این صورت این یک راه‌حل عالی خواهد بود. چرا که جایگزین آن، راه‌حل بدی است. 

* پرداخت صورت‌حساب

از سوی دیگر بعد از اینکه رسانه‌ها نوشتند که ترامپ در حال بررسی مسأله حمله به ایران است و در نهایت اعلام کردند که او قصدی در این ارتباط ندارد، چند ساعت بعد مشورت‌های نتانیاهو به ترامپ علت عدم حمله آمریکا به ایران اعلام شد که چرا که او معتقد است که ایران بعد از حمله آمریکا به اسرائیل پاسخ خواهد داد و تل‌آویو در این مدت و بعد از جنگ با ایران نتوانسته است رینگ پدافندی خود را تکمیل کند. این ادعا‌ها همانند بازی موشک و گربه است و اسرائیل و آمریکا در ارتباط با ایران با یکدیگر همراه و هم‌نظر هستند. با این وجود برخی منابع خبری از هشدار ترامپ به نتانیاهو در ارتباط با حمله به ایران خبر داده‌اند. ایرنا به نقل شبکه روسیاالیوم نوشت، نیویورک تایمز اعلام کرد که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا به بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل نسبت به پاسخ ایران به حملات آمریکا هشدار داد. وی اعلام کرد: این تل‌آویو است که هدف حملات شدید موشکی ایرانی‌ها قرار خواهد گرفت. ترامپ خطاب به نتانیاهو گفت: «در صورت حمله به ایران، آماده‌باش که تو باید بهای آن را پرداخت کنی.»

*جنگ و صلح

هرچند باید تمام اطلاعات و خبر‌هایی که در ارتباط با ایران، آمریکا و اسرائیل مخابره می‌شود را در نظر گرفت، اما در مجموع می‌توان گفت آنها شروطی دارند و فعلا این شروط از سوی ایران مردود است. در صورتی‌که آنها بتوانند در مواضع و دیدگاه‌های خود تعادل ایجاد کرده و منافع ایران را در نظر بگیرند، این احتمال وجود دارد که بستری برای آغاز گفت‌و‌گو فراهم شود. اگر شرایط از نظر ایران چنان باشد که بتوان وارد این مسیر شد، خطر افزایش تنش کاسته می‌شود. اگر تغییری در دیدگاه‌ها ایجاد نشود هر احتمالی وجود دارد و ایران البته اعلام کرده است که هم برای صلح آماده است هم برای جنگ.