سیاستهای ضدمذاکراتی در کاخ سفید
این گفتوگوها به دلیل نبود اعتماد متقابل، فشارهای داخلی در هر دو کشور و همچنین تحولات میدانی و امنیتی بعد از حمله مشترک اسرائیل و آمریکا به ایران، نیمهکاره رها شد و عملاً به مسیر مشخصی منتهی نشد. در نتیجه، چیزی که باقی ماند نه یک فرآیند دیپلماتیک، بلکه مجموعهای از پیامهای پراکنده، تهدیدهای لفظی و اقدامات بازدارنده بود. در این میان، روابط پرتنش واشینگتن با کاراکاس نیز بهطور غیرمستقیم بر روابط ایران و آمریکا سایه انداخته است. تشدید تنش میان آمریکا و ونزوئلا، صرفاً یک موضوع دوجانبه میان واشینگتن و کاراکاس نیست، بلکه بخشی از یک الگوی کلی رفتار آمریکا در قبال دولتهای مخالف سیاستهایش تلقی میشود. نبود فضای گفتوگوی واقعی میان ایران و آمریکا، شکست تلاشهای میانجیگرانه و تحرکات دیپلماتیک پیشین و همزمانی آن با تنشهای آمریکا با متحدان ایران مانند ونزوئلا، فضایی ساخته است که بیش از آنکه مستعد مصالحه باشد، مستعد تشدید بحران و حتی برخوردهای پرهزینه است. در ادامه این گزارش به آخرین اظهارات وزیر امورخارجه جمهوری اسلامی در مورد نگاه به مذاکرات از سوی ایران خواهیم پرداخت.
آمادگی برای گفتوگو
جمهوری اسلامی در ادوار اخیر همواره به دنبال حضور پشت میز مذاکره و حل مشکلات با آمریکا از مسیرهای دیپلماسی بود ولی در آخرین دور این نوع گفتوگوها که در مورد برنامه هستهای ایران در جریان بود مشاهده کردیم که ارتش آمریکا و اسرائیل با دستور دونالد ترامپ وارد میدان شدند. در این مورد و با تاکید بر مذاکرات برای بهبود روابط عباس عراقچی، وزیر امور خارجه در حاشیه جلسه روز گذشته هیات دولت در جمع خبرنگاران در پاسخ به پرسشی درباره احتمال در پیش بودن مذاکرات، ادامه داد: «اکنون شرایط مناسبی برای مذاکرات نیست و این به علت سیاستهای آمریکاست. ایران هیچوقت میز مذاکره را ترک نکرد، ما همیشه آمادگی مذاکرات را با احترام و منافع متقابل داشتهایم.» او همچنین در واکنش به اظهارات مداخله جویانه ترامپ و همچنین حمایت از اغتشاشگران گفت: «ما شاهدیم که در تعامل بین دولت و مردم اعتراضات و نکاتی اگر هست حل و فصل شود. امیدوارم این روند انجام شود. مسائل داخل ایران به هیچ کشور خارجی ارتباط ندارد.» وی درباره دیپلماسی استانی، ادامه داد: «اکنون در همه استانها درخواست دارند این نوع همکاریها شکل بگیرد. ایران ظرفیتهای بسیارزیادی دارد که هنوز به طور کامل استفاده نشده است. در منطقه همسایگی ما هم ظرفیتهای اقتصادی بسیار خوبی وجود دارد و سیاست اصلی ما اتصال این ظرفیتها به یکدیگر است تا در شرایط فعلی بتوانیم به اقتصاد کشور کمک کنیم. وظیفه دیگر هم که تلاش برای رفع تحریمهاست را فراموش نکردهایم.»
قلدرمآبی آمریکا
در این مورد باید به روند آنچه در آمریکای جنوبی میگذرد هم اشاره کنیم که اگرچه غیرمستقیم ولی آنچه بین واشینگتن و کاراکاس میگذرد بر روی روابط آمریکا و ایران بیتاثیر نخواهد بود. در این مورد اواسط همین هفته عباس عراقچی، وزیر امور خارجه و مائورو وییرا، وزیر امور خارجه برزیل در یک گفتوگوی تلفنی در خصوص روابط دوجانبه و تحولات بینالمللی گفتوگو و تبادل نظر کردند. در ادامه دو طرف بر لزوم همکاری و هماهنگی نزدیک کشورهای در حال توسعه در مجامع بینالمللی بهمنظور مقابله با یکجانبهگرایی و حمایت از حقوق بینالملل و اصول منشور ملل متحد تاکید کردند. عراقچی در ادامه با اشاره به حمله نظامی آمریکا به ونزوئلا و ربایش رئیسجمهور این کشور و همسرش، این اقدام را نقض فاحش منشور سازمان ملل و قواعد بنیادین حقوق بینالملل دانست و آن را محکوم کرد. وزیر امور خارجه برزیل ضمن تایید موضع اصولی جمهوری اسلامی ایران، اقدام آمریکا در ربودن رئیسجمهور یک کشور مستقل را نقض صریح منشور ملل متحد دانست و از پیگیری این مساله در نشستهای شورای امنیت، سازمان کشورهای آمریکایی (OAS) و جامعه کشورهای آمریکای لاتین و کارائیب (CELAC) خبر داد.
