عملیات هالیوودی ترامپ در کاراکاس

این رویداد نقطه اوج تنش‌های رو به افزایش بین واشینگتن و کاراکاس طی ماه‌های اخیر است. پیش از این، آمریکا حضور نظامی در دریای کارائیب را افزایش داده، تحریم‌های شدید اقتصادی علیه دولت مادورو اعمال کرده و فشار سیاسی برای تغییر رژیم را تقویت کرده بود، در حالی که ونزوئلا از بسیج نیرو‌های مردمی و تهدید به جمهوری مسلح در صورت تهاجم سخن گفته بود در ادامه دولت ونزوئلا این حمله را تهاجم نظامی مستقیم و نقض حاکمیت ملی عنوان می‌کند و اعلام وضعیت اضطراری و تقویت دفاع ملی را اعلام کرده است، در حالی که رهبران کشور‌های همسایه مانند کلمبیا نیز نسبت به پیامد‌های انسانی و امنیتی این بحران هشدار داده‌اند. این بحران از یک سو بر روابط خارجی آمریکا با کشور‌های منطقه سایه می‌اندازد و از سوی دیگر اخبار درباره کشته شدن یا زخمی شدن غیرنظامیان در کاراکاس و سایر شهر‌ها نیز منتشر شده است. افزایش تنش می‌تواند به جریان مهاجران و پناهجویان، بحران‌های انسانی و تقویت گروه‌های مسلح محلی منجر شود. 

مقاومت در کاراکاس

بنابر گزارش‌‎ها و خبر‌های منتشر شده از ونزوئلا باید بگوییم که هم شهروندان و هم مسئولان حکومتی در ابهام بسر می‌برند ولی همچنان تلاش می‌کنند تا بتوانند خود را حامی رئیس‌جمهور نشان دهند. در این مورد دلسی رودریگز، معاون رئیس‌جمهور ونزوئلا، اعلام کرد که در حال حاضر موقعیت مکانی مادورو نامشخص است. رودریگز ضمن ابراز نگرانی شدید از وضعیت رئیس‌جمهور ونزوئلا، از دولت ایالات متحده خواست تا هرچه سریع‌تر نشانه حیات و مستنداتی که سلامت او را تایید و ارائه دهد. معاون مادورو این اقدام واشینگتن را نقض تمام معاهدات بین‌المللی دانست و گفت: «مسئولیت جان رئیس‌جمهور ونزوئلا بر عهده دولت آمریکاست. در پی حملات آمریکا به این کشور، تعدادی از سربازان و غیرنظامیان ونزوئلایی کشته شده‌اند.» در ادامه نوبت به طارق ویلیام ساب، دادستان کل ونزوئلا رسید. او در اظهاراتی تلویزیونی با محکومیت شدید حملات هوایی و موشکی آمریکا گفت: «در پی این حمله تروریستی و جنایتکارانه، تعدادی از شهروندان بی‌گناه به شدت مجروح شده و برخی دیگر جان خود را از دست داده‌اند.» او با دعوت از مردم برای حفظ اتحاد در برابر تجاوز خارجی، از شهروندان خواست با آرامش و هوشیاری در خیابان‌ها حضور یابند و تاکید کرد: «این حضور پاسخی به تلاش‌های واشینگتن برای ایجاد هرج‌ومرج و هراس در جامعه ونزوئلا خواهد بود.» 

واکنش‌ها در آمریکا

هرچند بسیاری از سیاستمداران آمریکایی همواره بر حمله و تحت فشار قرار دادن کشور‌های آمریکای جنوبی تاکید دارند و برای سرکوب آنها همواره خود را آماده نشان می‌دهند ولی باز هم برخی از سناتور‌ها بعد از عملیات آمریکا در کاراکاس واکنش‌های منفی نشان دادند. شبکه خبری آمریکایی در این مورد گزارش دادند، سناتور گالگو در توییتی نوشت: «این جنگ، غیرقانونی است.» وی سابق بر این تفنگدار آمریکایی در عراق بوده، این جنگ در ونزوئلا را «دومین جنگ غیرقابل توجیه در طول حیات خود» دانست. سناتور مایک لی نیز در پیامی در شبکه‌های اجتماعی به این حمله واکنش نشان داد و نوشت: «مشتاقانه منتظرم بدانم چه چیزی، اگر اصلا چنین توجیهی داشته باشد، می‌تواند این اقدام را از نظر قانون اساسی در غیاب اعلام جنگ یا مجوز استفاده از نیروی نظامی توجیه کند.» 

پیام اروپا و روسیه

هر چند به‌نظر می‌رسد که اروپایی‌ها همواره و در همه موارد با آمریکایی‌ها همراهی دارند ولی حالا و بعد از حضور دوباره دونالد ترامپ در کاخ سفید همراهی کردن با واشینگتن می‌تواند هزینه‌های زیادی به همراه داشته باشد حتی برای اروپایی‌ها. در این مورد مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا پس از حملات آمریکا به ونزوئلا خواستار خویشتن‌داری شد و گفت تحت هر شرایطی اصول حقوق بین‌الملل و منشور سازمان ملل باید رعایت شود. این اظهارات از سوی کایا کالاس، رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا در حالی مطرح شده که رئیس‌جمهوری ونزوئلا در اختیار آمریکایی‌ها قرار دارد. در ادامه واکنش اروپایی‌ها باید به پیام کوتاه، اما پرمعنای کرملین هم اشاره کنیم که در این مورد از دولت آمریکا خواستار شفاف‌‎سازی شد. وزارت خارجه روسیه روز گذشته ضمن محکوم کردن حملات آمریکا به ونزوئلا اعلام کرد که این کشور از آمریکا می‌خواهد فورا اعلام کند که رئیس‌جمهور ونزوئلا و همسرش کجا هستند. این وزارتخانه در بیانیه‌ای اعلام کرد، مسکو از واشینگتن خواسته تا خیلی سریع مشخص کند که خانواده رئیس‌جمهوری ونزوئلا دچار چه سرنوشتی شده‌اند. 

واکنش در تهران

با در نظر گرفتن اینکه ایران و امریکا رودر روی هم قرار دارند، باید بگوییم که حالا کاراکاس و تهران دشمنان مشترکی دارند. در این مورد باید به واکنش جمهوری اسلامی هم اشاره کنیم. وزارت امور خارجه ایران اعلام کرد که «حمله نظامی آمریکا به ونزوئلا و نقض فاحش حاکمیت ملی و تمامیت سرزمینی این کشور را به‌شدت محکوم می‌کند.» در بخشی از این بیانیه آمده است: «حمله نظامی آمریکا به ونزوئلا نقض آشکار اصول بنیادین منشور ملل متحد و قواعد اساسی حقوق بین‌الملل، به‌ویژه بند ۴ ماده ۲ منشور مبنی بر ممنوعیت توسل به زور و مصداق کامل «عمل تجاوزکارانه» است که باید فوراً از سوی سازمان ملل متحد و همه دولت‌هایی که دغدغه حاکمیت قانون، صلح و امنیت بین‌المللی دارند، صریحاً محکوم شود.»

اعلام جرم در نیویورک

در پی فشار‌ها برای اعلام رسمی برای ربودن رئیس‌جمهوری ونزوئلا در نهایت مقام‌های رسمی آمریکا به این مورد واکنش نشان دادند. در این مورد دادستان فدرال اعلام کرده است که مادورو و همسرش به زودی با عدالت آمریکایی روبه‌رو خواهند شد.