«مسکن» همچنان در مدار آرزو
به تدریج برخی واقعیت خرید کانکس یا موتورخانه نشینی را جایگزین رویای خرید خانه کردند و دلخوش به این دارند که بتوانند از پسِ خریدمایحتاج اولیه خود برآیند و همچنان نظارهگر وعدههای مسئولان در پسِ اصلی ترین وظیفه دولت یعنی تامین مسکن هستند. کارشناسان معتقدند که تقریباً هیچیک از راهکارهای دولتها مفید واقع نشده است. به گفته کارشناسان رونق ساخت و ساز، بستر مناسبی برای تحقق شعار مهار تورم و رشد تولید فراهم می کند در صورتی که دولت با بی توجهی به مسکن در بودجه امسال شکست پروژهها در حوزه مسکن را پیشاپیش ترسیم کرده است. در این مسیر مردم ناامید از خانه دار شدن دل به وعدههای تسهیلات ودیعه سپردند که حتی برخی بانکها از پرداخت این وام ها نیز به دلایل مختلف و سنگاندازی های گوناگون ممانعت کردند.
ادامه تردید برای حضور در بازار مسکن
علی قاسمی، کارشناس مسکن دراین باره به «آرمان ملی» گفت: در بازار مسکن ایران تحولات قابل توجهی مشاهده میشود که تأثیرات گستردهای بر اقتصاد کشور داشته و نگرانیهایی را نیز به همراه آورده است. با ارتقای اوضاع اقتصادی و افزایش توجه به امور مسکن، بسیاری از افراد به دنبال سرمایهگذاری در این حوزه هستند.او ادامه داد: این تحولات به چالشها و نگرانیها نیز منجر شده چرا که ؛ افزایش ناپایدار قیمت مسکن در برخی مناطق و نگرانی از احتمال افت معاملات در آینده، برخی افراد را به تردد در بازار مسکن تردیدآور کرده است. استقبال فعالان بازار مسکن از تحولات جدید و انتظارات ناشی از این روند، باعث شده تا همگان در انتظار تغییر و تحولاتی دراین خصوص باشند، با ادامه تحولات در این حوزه و اعمال سیاستهای دقیق، امیدواریم که بازار مسکن به عنوان یکی از مهمترین بخشهای اقتصاد کشور به تعادل برسد و این روند بهبود مستمری پیدا کند چرا که تامین مسکن یکی از ضروریاتی است که هر دولتی به یک شکلی در صدد تامین آن است. هر چند وضعیت مسکن هر سال در حال پسرفت است، مسکن در بودجه از وضعیت مطلوبی برخوردار نبوده و اعتباری برای صندوق ملی مسکن تخصیص نیافته است و چشم انداز روشنی در این زمینه ترسیم نشده است .
وعدههایی برای آرزوی خانه دار شدن
او افزود: افزایش قیمت خانه خانه دار شدن را برای مردم تبدیل به رویایی کرده که دست نیافتنی است حتی تامین پول ودیعه اجاره خانه نیز از مطالبات غیردسترس مستاجران است. این در حالی است که وعدههای دولتی در این زمینه در حد شعار باقی مانده و رکودی سنگین این بازار را فرا گرفته است . در حقیقت رونق بازار مسکن نیاز به سرمایه گذاری و البته کاهش نرخ تورم در سطح کلان دارد تا به تدریج بازار ساخت و ساز نیز رونق یابد، این در حالی است که دولت طی سالهای گذشته برنامه ریزی ها و وعده های دولت در حوزه ساخت مسکن بدون رسیدن به اهداف از پیش تعیین شده فقط در مرحله وعده و شعار باقی مانده است از این رو لازم است که برنامهریزیهای واقع بینانه تری در این زمینه اندیشیده شود تا با نگاهی به سیاستها و شرایط حاکم بر جامعه در مسیر عملیاتی شدن برنامه ریزیهای گام برداریم.
برنامه ریزیهای مسکن خارج از واقعیت های موجود
این کارشناس ادامه داد: سیاستهای موجود در کشور برای تامین مسکن به ویژه برای اقشار کم درآمد دارای استمرار و نگاه جامع و واقع بینانه نبوده است و از سویی حتی اقدامات در نظر گرفته شده نیز در راستای برنامه ها و وعدههای داده شده حرکت نمی کند. ساخت مسکن تا کنون درشش برنامه توسعه تدوین شده است در صدد عملیاتی ساختن آن در کشور از طرق مختلف در حال اجراست، اما اجرای برخی از طرح ها بدون توجه به درآمد اقشار کم درآمد و بالابودن قیمت واحدهای مسکونی و تسهیلات گران قیمت دولت ها عملاً راه را برای خانه دار شدن مردم بسته است، در حقیقت گرانیها و افزایش قیمتها به حدی قدرت خرید مردم را کاهش داده است که مردم خانهدار شدن را فراموش کرده اند و فقط در اندیشه تامین ودیعه اجاره و اجاره بها مسکن هستند. بر اساس این گزارش؛ همزمان با تحولات دنیای واقعی، در دنیای اقتصاد نیز تبدیل دلاریهای نفتی به ریال، پایه پولی و حجم نقدینگی در دوری از رشد فزاینده و لاینقطع گرفتار آمد و تورم مزمن دو رقمی به مدت 5 دهه را شکل داد. با چنین تورمی، نوک پیکان نقدینگی سرگردان، «مسکن» را نشانه گرفت و این کالای مصرفی به مرور زمان به کالایی سرمایهای تبدیل شد. اگر چه فعالیت مداوم و پرقدرت سه مولفه تغییر ترکیب جمعیت، وابستگی شهرداریها به تراکم فروشی و تبعات بیماری هلندی همگی اثرات مضاعفی روی قیمت مسکن گذاشتهاند، اما بیگمان، این سه مولفه خود در اقتصاد نفت سوز ایران و نحوه مواجهه غلط دولتها با درآمدهای نفتی ریشه دارد.
چند میلیون درصد رشد مسکن؟
بررسیها نشان میدهد، تحت تاثیر این سه مولفه عمده و سایر شرایط و عوامل، از سال 1357 تا ابتدای دیماه 1401 قیمت مسکن در تهران 6 میلیون و 249 هزار و 900 درصد رشد یافته است. بر اساس آمارهای در دسترس، میانگین قیمت یک متر مربع مسکن در سال 1357 حدود 800 تومان بوده است، این شاخص در پایان آذر سال جاری به 50 میلیون تومان رسیده است. به این ترتیب، مشاهده میشود که تورم موجود در مسکن طی 44 سال گذشته بیش از 6 میلیون درصد بوده است. درصدی که نشاندهنده سبقت تورم مسکن از تورم عمومی و سایر بازارهای موازی بوده است و این بازار به خوبی توانسته پناهگاهی برای نقدینگی سرگردان و سفته بازی و دلالی باشد.
نیاز به 20 میلیون مسکن در 10 سال
نوروزی، سرپرست دفتر اقتصاد مسکن در گفت: مطابق آمارها نیاز به مسکن طی سالهای 1400 تا 1409 به غیر از مستأجران چنین برآورد شده است: با توجه به اینکه 24 میلیون دختر و پسر مجرد وجود دارد طی 10 سال آینده به 12 میلیون مسکن نیاز دارند، همچنین 8 میلیون مسکن به تخریب و نوسازی نیاز دارند و 1.4 میلیون کمبود مسکن در برابر تعداد خانواده وجود دارد. سرپرست دفتر اقتصاد مسکن تعیین وضع مطلوب مسکن را با 6 شاخص کاهش طول دوره انتظار مسکن، کاهش سهم مسکن در سبد هزینه خانواده، کاهش نسبت خانوادههای مستأجر به کل خانواده، کاهش سهم جمعیت ساکن در واحدهای فرسوده شهری و روستایی از کل جمعیت، افزایش عمر مفید و کیفیت ساختمان و ارتقای کیفیت معماری مسکن متناسب با هویت ایرانی_اسلامی عنوان کرد. نوروزی برنامه عملیاتی در مناطق مختلف کشور را 4 پروژه اصلی شامل روستاها و شهرهای زیر 25 هزار نفر جمعیت، سایر شهرها، تهران و سواحل مکران دانست که بایستی به آنها وام مناسب تعلق گیرد چرا که اگر این پروژه در روستاها عملیاتی نشود، مطالبه وام از سوی مردم به شهرها میرسد، بنابراین باید مهاجرت معکوس رقم بخورد که با مهیا بودن خدمات زیربنایی و روبنایی، رونق اقتصاد روستا و اشتغالزایی در روستاها همراه میشود. وی با اشاره به لزوم محرکسازی در جهت مهاجرت معکوس خاطرنشان کرد: بسترسازی برای ایجاد خانههای مولد زیستی معیشتی در روستاها و شهرهای زیر 25 هزار نفر جمعیت ضرورت دارد.این گزارش می افزاید؛ خانه دارشدن یکی از اصلی ترین برنامه ریزی ها در دولت های مختلف به شمار می آید که قطعاً با وعده و رویاسازی به جایی نخواهد رسید و موفق نبودن سیاست ها و برنامه ریزی های در این زمینه فقط باعث سرخوردگی و نارضایتی اجتماعی و همچنین اقتصادی خواهد شد از این رو تامین مسکن نیاز به عزمی همه جانبه از سوی سازمان ها و نهادهای مسئول دارد تا بتوانی موتور محرک اقتصاد در حوزه های مختلف دیگر را نیز روشن ساخت.
