از نشست آستانه تا مسکو
سفر اخیر سید ابراهیم رئیسی رئیسجمهور کشورمان پس از ۱۳ سال که از آغاز بحران سوریه میگذرد علاوه بر اهمیت بسیار زیادی که داشت، از ابعاد مختلفی نیز قابل تحلیل و تفسیر است. سوریه «متحد راهبردی ایران» در منطقه به حساب میآید و بر همین اساس است که در سالهای اخیر همکاریهای میان تهران و دمشق در حوزههای مختلف گسترش و تعمیق پیدا کرده است. در همین خصوص حسین امیرعبداللهیان، وزیر خارجه گفته که «تردیدی نیست که روابط ایران و سوریه روابطی استراتژیک و راهبردی است و با افتخار اعلام میکنیم که جمهوری اسلامی ایران هیچگاه دوستان و متحدان خود را در روزهای سخت تنها نگذاشته و نخواهد گذاشت. به عقیده برخی کارشناسان به طور ملموس میتوان عمق پیدا کردن روابط نزدیک دو کشور را به طور ملموس در دولت سیزدهم شاهد بود و از آنجا که رویکرد همسایه محور و اولویت دادن به کشورهای منطقه یکی از دستورکارهای مهم دستگاه دیپلماسی است، ارتقای سطح تعاملات تجاری با سوریه نیز یکی از اهدافی است که در این مدت به خوبی به آن توجه شده است.
حمایت ایران مانع از فروپاشی دولت سوریه
در سالهایی که تروریستهایی از بیش از ۸۰ کشور دنیا به سوریه آمده بودند و تمام تلاش «جبهه غربی، عربی و عبری»، این بود که با حمایتهای گسترده سیاسی، مالی و رسانهای از گروههای تروریستی حاضر در سوریه حمایت کرده تا به زعم خود دولت اسد را سرنگون کنند، این جمهوری اسلامی ایران بود که به خواست دولت سوریه به کمک آنها رفت و اجازه نداد که طرح شوم بدخواهان دولت و ملت سوریه محقق شود. به تعبیر دیگر، ایران و بعد از آن روسیه به کمک برخی دیگر از متحدان از جمله حزب ا... لبنان توانستند در مقابل هجمه سنگین محور مقابل، مقاومت کرده و مانع از فروپاشی ساختار سیاسی و دولت مستقر در دمشق شوند. اما پس از طی شدن این دوران و عبور از مرحله حضور تروریستها و برجای ماندن تلفات جانی و مالی گسترده در سوریه، تلاشهای گستردهای در حوزه دیپلماتیک از سوی ایران صورت گرفت تا سوریه را به سمت «آرامش، ثبات و صلح پایدار»هدایت کند. در واقع ایران از ابتدا بر این مهم تاکید داشت که راهکار برون رفت از بحران سوریه، سیاسی است و باید طرفهای تاثیرگذار در این عرصه با یکدیگر گفتوگو و تبادل نظر داشته باشند. گفتوگوهای صورت گرفته میان ایران، ترکیه و روسیه در
قالب مذاکرات آستانه از جمله موثرترین تلاشهای دیپلماتیکی بود که ایران نقش بارزی در آن داشت و البته که اقدامات بسیار دیگری نیز صورت گرفت و تا به امروز هم ادامه دارد. در همین چارچوب، سفر اخیر علی اصغرخاجی، مشاور ارشد وزیر امور خارجه کشورمان در امور ویژه سیاسی که در رأس هیأتی جهت حضور در نشست چهارجانبه معاونین وزرای خارجه (ایران، روسیه، سوریه و ترکیه) به مسکو سفر کرد و سفر «امیر آشتیانی» وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح که او نیز به روسیه سفر کرد تا در نشست وزاری دفاع چهار کشور فوقالذکر شرکت کرده و حمایت کامل و تمام قد ایران را از روند عادی سازی روابط میان آنکارا و دمشق اعلام کنند، دو گام مهم و جدی است که ایران برای ارتقای سطح ثبات و امنیت در سوریه انجام داده است. همچنین سفر «مهرداد بذرپاش» وزیر راه و شهرسازی کشورمان به سوریه و دیدارهای وی با مقامات عالیرتبه آن کشور از جمله بشار اسد رئیسجمهور سوریه نیز از دیگر گامهای مهم ایران به منظور «توسعه تعاملات تجاری با سوریه» به حساب میآید. از دیگر سوی، تلاشهای پیدا و پنهان دیپلماتیک ایران به منظور تسهیل روند عادی سازی روابط سوریه با کشورهای منطقه هم، از دیگر
نشانههایی است که دال بر اهمیت سوریه از منظر سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران است.
افزایش تعاملات تجاری ایران و سوریه
اکنون و پس از ایجاد ثبات و امنیت در سوریه، مهمترین دستور کار دو طرف در روابط فی مابین خود بحث «ارتقای سطح تعاملات تجاری» است. این مهم امروز میتواند با افزایش نقش و مشارکت ایران در «بازسازی سوریه» محقق گردد، چرا که در حال حاضر بازسازی برخی زیرساختها از جمله جادهها، نیروگاهها، سدها و... جزو دستورکارهای مهم سوریه است و بدین منظور شرکتهای ایرانی با توجه به توان و تجربهای که در این قبیل موضوعات عمرانی و سازندگی دارند، میتوانند بسیار مفید و موثر واقع شوند. در این خصوص هم آیتا... رئیسی در دیدارش با بشار اسد رئیسجمهور سوریه با تاکید بر حمایت و کمک ایران به تحقق صلح پایدار، ثبات و آرامش در سوریه، گفت: جمهوری اسلامی همانطور که در مبارزه با تروریسم در کنار دولت و ملت سوریه ایستاد، در عرصه آبادانی و پیشرفت نیز در کنار برادران سوری خود خواهد ماند.
