ساماندهی سیاست خارجی، حلال مشکلات اقتصادی

وقتی صحبت از مسائل مهم و چالش‌های ایران در سال جدید می‌شود، بی‌درنگ بحث نابسامانی‌های اقتصادی و مشکلات معیشتی مردم در بسیاری اذهان تداعی می‌گردد؛ این در حالی است که در جهان به هم پیوسته امروز، به جرات می‌توان گفت ریشه بسیاری از مشکلات اقتصادی داخلی نیز، در سیاست خارجی و روابط بین‌المللی نهفته است؛ هر چند این مسأله به معنای کم اهمیت جلوه دادن مدیریت و نهادهای اجرایی و نظارتی داخلی نیست. از این منظر، تجربه‌های جهانی نشان داده اتخاذ برخی رویکردها در فرایند همکاری‌های منطقه‌ای و بین‌المللی، یکی از جدی‌ترین عواملی است که سبب شکل‌گیری اجماع جهانی بر ضد یک کشور و اعمال انواع تحریم‌ها و فشارها علیه آن می‌شود. به طور ویژه در مورد ایران، علاوه بر مسائل فوق، بروز تنش‌های داخلی و کاهش سرمایه اجتماعی نیز مزید بر علت و سبب شد تا کشورمان در اواخر سال 1401، فشارهای متنوعی را از جانب کشورهای مختلف، متحمل شود. با این وجود، بهبود روابط ایران و عربستان سعودی و البته سرعت وقوع آن که با مساعی چین صورت گرفت و سبب شد دو کشور کلیدی منطقه غرب آسیا پس از گذشت قریب به 7 سال روابط دیپلماتیک خود را از سر بگیرند، نقطه عطفی در شرایط ن سیاست خارجی کشور بود و انتظار می‌رود توسعه این روابط در ابعاد مختلف، در سال 1402، بتواند به تغییر محیط و شرایط منطقه و حتی جهت‌گیری‌های بین‌المللی قدرت‌های بزرگ به نفع ایران کمک کند.‌ از منظر راهبردی، آشتی سیاسی ایران و عربستان می‌‌تواند منشأ تحولات مثبتی در ابعاد گوناگون شود و پتانسیل همکاری‌های دوجانبه‌ای که تاکنون به واسطه دخالت‌ قدرت‌های فرامنطقه‌ای و اختلافات سیاسی- ایدئولوژیک دو کشور معطل مانده بود را فعال کند. در این راستا، خیزش ایران برای عضویت در شورای همکاری خلیج‌فارس و تبدیل این سازمان به یکی از مؤثرترین پیمان‌های امنیت منطقه‌ای، باید جزو اولویت‌های کلیدی باشد. ساماندهی به وحدت رویه و سیاست خارجی هماهنگ بین کشورهای متعلق به جهان اسلام و ایجاد یک هماهنگی و همسویی در پیگیری منافع و اهداف مشترک جهان اسلام و ایجاد صلح و همکاری منطقه‌ای باید از دیگر برنامه‌های ایران و عربستان در سال جدید باشد. اما در سطح بین‌المللی، بی‌شک مهم‌ترین چالش ایران در سال 1402 نیز همچون سال‌های گذشته، موضوع پرونده هسته‌ای و احیای برجام است. در شرایط کنونی که کشور تحت تحریم و فشار‌های ظالمانه بین‌المللی قرار دارد و این تحریم‌ها به اقتصاد و تجارت کشور ضرباتی وارد کرده، لازم است اقدام فوری توام با عزت، مصلحت و حکمت برای خروج از این وضعیت، احیای برجام و رفع تحریم‌های ظالمانه صورت بگیرد و پس از آن تدابیری نیز برای خروج از لیست سیاه اف ای تی اف اندیشیده شود تا قطار اقتصاد کشور به ریل اصلی و طبیعی بازگردد و جامعه ایرانی بتواند با آرامش و ثبات بیشتری حرکت خود به سمت توسعه را تنظیم کند ایجاد تعادل و توازن در روابط خارجی کشور، سنگین نکردن ناموزون وزنه تعادلی سیاست خارجی به سمت شرق یا غرب و بازی متعادل با کارت همه کشورها و قدرت‌های اثرگذار بین‌المللی به منظور ایجاد رقابت بین آنها برای همکاری با ایران و بهره‌گیری حداکثری از توافقات راهبردی با روسیه و چین از دیگر اولویت‌های راهبردی سیاست خارجی ایران در سال 1402 است. گذاشتن همه تخم‌مرغ‌ها در سبد شرق و تحریک و دادن بهانه به غرب جهت دشمنی و خصومت‌ورزی بیشتر علیه کشورمان، نه تنها فشار تحریم‌ها و قطعنامه‌های سلسله‌وار بین‌المللی علیه ایران را بیشتر می‌کند و به تضعیف جایگاه کشورمان در سازمان‌های معتبر بین‌المللی منجر می‌شود، بلکه چین و روسیه را نیز به سمت بدعهدی در تعهدات‌شان با ایران و امتیازگیری از کشورمان سوق می‌دهد. بر این اساس، ایجاد توازن در سیاست خارجی و به ویژه حفظ فاصله با روسیه در جنگ اوکراین ، باید از دیگر اولویت‌های کلیدی سیاست خارجی ایران در سال 1402 باشد. در نهایت آنچه هم در سیاست داخلی و هم در سیاست خارجی از مهم‌ترین اصول موفقیت و پیشرفت یک کشور است، نگرش واقع‌بینانه نسبت به وضعیت موجود، شناخت دقیق چالش‌ها و مشکلات و دلایل شکل‌گیری آنها و تلاش برای رفع این چالش‌ها از طریق همکاری، همفکری و هم‌افزایی با همه گروه‌ها و طیف‌های سیاسی جامعه است.