دولت سیزدهم رکورددارتغییر در کابینه
استیضاح فاطمی امین، وزیر وزارت صمت دولت سیزدهم بار دیگر باعث ایجاد تغییر در کابینه سید ابراهیم رئیسی شد. کابینه دولت رئیسی پرتغییرترین کابینه تاریخ جمهوری اسلامی ایران است. تاکنون چند وزیر از این کابینه استعفا داده، برخی عزل شده و برخی هم استیضاح شدهاند، اما این تغییرات چه گسترهای داشته و به چه علت رخ داده است؟ استعفای وزرای کار، راه و شهرسازی و آموزش و پرورش و همچنین برکناری وزیر جهاد کشاورزی، رئیس کل بانک مرکزی و رئیس سازمان برنامه و بودجه، تغییر رئیس سازمان امور مالیاتی و در آخر استیضاح وزیر صمت تغییرات اصلی و عمده کابینه دولت سیزدهم هستند. همچنین، اخباری در رابطه با استیضاح خاندوزی، وزیر اقتصاد و نیز استعفا یک یا دو وزیر دیگر به گوش میرسد. این میزان تغییرات در کمتر از 2 سال نشان از بیثباتی دولت دارد. نکته مهم این است که غالب وزرا و اعضای تغییر کرده از مسئولان اقتصادی دولت بودهاند. افزایش تورم، بالا رفتن قیمت اجناس مختلف، وضعیت نابسامان خودرو و مسکن و... از مشکلات جدی و اصلی دولت در یک سال اخیر بوده است. این در حالی است که دولت سیزدهم با وعده تحول در اقتصاد روی کار آمد و عبارت «جراحی اقتصادی» تا
مدتها بر سر زبان تیم اقتصادی کابینه بود. با این حال، طرحهای اقتصادی کابینه جدید به ثمر ننشست و دولت با تورمی بیسابقه روبهرو شد. همین امر باعث استعفا، عزل و استیضاح وزرای اقتصادی دولت شد و این تیم تقریبا تمام اعضای اصلی خود را از دست داد. یک مساله در بین اعضای اقتصادی دولت سیزدهم بیش از همه برجسته است. بیشتر اعضای تیم اقتصادی دولت به نوعی به دانشگاه امام صادق (ع) وصل بوده و هستند. دانشگاه امام صادق (ع) نقش برجستهای در شکلگیری کابینه دولت سیزدهم داشته است. نه فقط تیم اقتصادی دولت، بلکه سایر بخشهای کابینه هم وزرا و اعضای اصلی خود را از بین فارغالتحصیلان این دانشگاه جذب کردهاند. با این حال، تمرکز ما در این گزارش بخش اقتصادی کابینه دولت است. نکته مهم در رابطه با تیم اقتصادی دانشگاه امام صادق (ع)، پشتوانه نظری و تئوریک آن است. مسعود درخشان، اقتصاددانی که چند روز پیش در برنامه جهانآرا حضور یافت و با موسی غنینژاد به مناظره نشست استاد اقتصاد دانشگاه امام صادق (ع) و مهمترین تئوریسین اقتصادی این دانشگاه است. درخشان همچنین یکی از تئوریسینهای نزدیک به جبهه پایداری و سعید جلیلی است. چند روز پیش تصویری از
یکی از جلسات قدیمی جلیلی با مسعود درخشان منتشر شد که در آن، فاطمیامین هم حضور داشت.
فکر درخشانی که اقتصاد را از درخشش میاندازد
مسعود درخشان از جمله تئوریسینهایی است که عقاید بلندپروازانه اما غیرعملی دارد. او حتی معتقد به بقای تحریمهاست و در فیلم تبلیغاتی ریاست جمهوری سعید جلیلی گفت؛ اگر همین فردا تحریمها لغو شد آن وقت من میگویم که ما همه باید عزا بگیریم. از نظر من در تاریخ صد ساله کشور از آغاز تاریخ کشف نفت در کشور تا اکنون هیچ لطف الهی از ناحیه نفت بر مردم ایران نیامده جز این تحریم اخیر. او همچنین اغلب کسبه ایران را نیروهایی معرفی کرد که به اقتصاد کشور ضربه میزنند! او گفته است: «این مسخرهبازی بود که خبرگزاریهای خارجی به راه انداخته بودند که اگر دلار برسد به قیمت ۲۰۰۰ تومان، نظام واژگون میشود، ولی الآن دلار به بیش از ۳۰۰۰ تومان رسید و بحمدا... نظام اسلامی پابرجا و محکم است.» درخشان همچنین از جمله منتقدان مذاکرات هستهای در وین بوده است. او در یک مصاحبه گفته بود: این یک ذهنیت غلطی است که در مسئولان کشور شکل گرفته که اگر توافق وین اتفاق بیفتد میتوانیم ۲ میلیون و دویست هزار بشکه صادر کنیم... از همینرو من متعجب هستم که چرا مذاکرهکنندگان وین آنجا نشستهاند. مگر اینکه در مورد امور دیگری مثل مسائل تحریمهای بانکی و امثال آن
میخواهند توافق کنند و برای آن هم نباید اینقدر هزینه زیاد بدهند. درخشان در مناظره اخیر با غنینژاد نیز حرفهای عجیبی زد. او حتی اعتبار گوگل را هم زیر سوال برد. درخشان منکر سیستم بازار جهانی است. این باورهای باعث ضعف تیم اقتصادی دولت سیزدهم شد که به واسطۀ دانشگاه امام صادق (ع) و برخی جریانات سیاسی تحت تاثیر افکار درخشان هستند. اقتصاد علمی است مبتنی بر واقعیات، محاسبات و به اصطلاح دو دو تا چهارتای عملی. این علم جایی برای ایدههای بلندپروازانه ندارد. شاید به همین علت باشد که با وجود تاثیر کل کابینه دولت از جریان راست گرای دانشگاه امام صادق (ع) اما تغییرات اصلی کابینه در بخش اقتصادی رخ داده است. واقعیات اقتصادی قدرتمندتر هستند و به سرعت خود را در اعداد و ارقام و زندگی روزمره مردم نشان میدهند. این واقعیات ممکن است در سیاست خارجه، فرهنگ و جامعه دیرتر خود را به نمایش بگذارند اما در واقعیت، تفاوتی با مسائل اقتصادی ندارند.
