بهار روابط ایران و عربستان در سوریه
آرمان ملی- احسان اسقایی: ابراهیم رئیسی، رئیسجمهوری اسلامی ایران بعد از 12 سال به سوریه، پایتخت محور مقاومت سفرکرده است. پس از وقوع بهار عربی در سوریه که شرایط ثباتگون در این کشور اسلامی را به یکباره دگرگون کرد؛ مسئولان ایرانی اعلام کردند: آنچه به موازات بهار عربی در خاورمیانه در دمشق در جریان است تفاوتی آشکار با سایر تحرکات مردمی در منطقه دارد. در آن مقطع سوریه به محل منازعات سیاسی و در مرحله بعد به محلی برای تولد گروههای افراطی تبدیل شد. به طوری که درگیریهای داخلی در سوریه در بین جبههالنصره، داعش، ارتش آزادی بخش و دولت مستقر در این کشور به اوج خود رسید. فارغ از پدید آورندگان آن شرایط، ائتلافی از نیروهای مختلف علیه تروریستها در این کشور ایجاد شد .در اوج منازعات سوریه و عراق همان کشورهایی که خواستار برکنار اسد بودند به علت انتقال تروریستها از حلقه امنیتی اروپا یعنی خارمیانه به فرانسه و لندن، از برکناری اسد کوتاه آمدند. در اینجا تنها تهران و البته روسیه بودند که خواستار باقی ماندن اسد در قدرت بودند و از هرگونه هزینه در این ارتباط کوتاه نیامدند.
برخی از کارشناسان در زمان اوج درگیریهای سوریه معتقد بودند بازی سوریه آغاز نبرد غرب علیه روسهاست. چنانچه که مشاهده شد روسیه نقش بسیار تعیین کنندهای در نبرد با داعش در سوریه از طریق پایگاه نظامی خود در این کشور ایفا کرد و قدرت خود را در حیاط خلوت آمریکا به رخ کشید. فارغ از درستی و اشتباه بودن این تحلیل از زمانی که تهران و ریاض به سمت بهبود روابط به یکدیگر گام برداشتند خبرهای مختلفی از بازگشت شکوهمند بشار اسد و سوریه به اتحادیه عرب منتشر شد. بعد از آغاز روند بازگشایی سفارتهای ایران و عربستان شاهد بهبود روابط و آمد و شد مقامات دیپلماتیک ریاض و دمشق بودیم. هم زمان خبرهایی هم از احتمال بازگشایی سفارت برخی کشورهای اسلامی در سوریه منتشر شد. تمامی این نشانهها بیانگر آن است که بهار روابط تهران و ریاض؛ شکوفههایی در دمشق آفریده است.
سفر رئیسی به دمشق
روابط تهران و دمشق در طول این سالها که جز روسیه تمامی کشورها خواستار رفتن اسد بودند، مساعد بود. دو بار هم شاهد حضور اسد در تهران بودیم. حضوری که بازتاب گسترده رسانهای در سطح بینالمللی داشت. آن روزها هرچند تصاویر بشار اسد و رهبری انقلاب درکنار یکدیگر در رسانههای بینالمللی منعکس شد اما محمد جواد ظریف وزیر خارجه وقت غایب بزرگ این دیدار بود که موجب ایجاد برخی حاشیهها در این ارتباط شد. هر چند در این مدت برخی مقامات تهران به سوریه سفر کردند و برگسترش روابط و دفاع تمام قد تهران از اسد و محور مقاومت تاکید کردند اما برای اولین بار بعد از دوازده سال عالیترین مقام اجرایی ایران به سوریه سفر کرده است که این سفر بازتابهای مختلفی در رسانههای جهان داشته است. آنگونه که رسانهها در ارتباط با این سفر نوشتند: رئیسی و هیات همراه، در سفر دو روزه خود به سوریه با مقامات عالی این کشور درباره راهکارهای تحکیم و تقویت روابط سیاسی و گسترش و ارتقای سطح همکاریهای اقتصادی و تجاری فیمابین رایزنی خواهند داشت. علاوه بر این رئیسجمهوری در این سفر در نشست مشترک تجار ایران و سوریه حضور یافته و با آنان به گفتوگو و تبادل نظر خواهد
پرداخت. این سفر در داخل سوریه نیز بازتاب خوبی داشته است. به طوری که رسانههای مختلف از استقبال کنندگان از رئیسجمهور کشورمان با در دست داشتن تصاویری از رئیسی و بشار اسد و شهدای مقاومت، از سفر رئیسجمهوری اسلامی ایران به این کشور پس از 12 سال بحران و جنگ، ابراز خرسندی کردند. همچنین رئیسی هم با توقف و حضوری کوتاه در مسیر، به ابراز احساسات استقبالکنندگان مردمی پاسخ داد. این سفر بازتابهای رسانهای زیادی همراه داشته است. خبرگزاری فرانسه در گزارشی همزمان با سفر رئیسجمهوری ایران به سوریه تاکید کرد که این سفر میتواند صفحه جدیدی در روابط نزدیک تهران و دمشق باز کند. خبرگزاری فرانسه در ادامه با اشاره به حمایتهای تهران از بشار اسد، رئیسجمهور سوریه در طول ۱۲ سال جنگ در این کشور افزود: این سفر تنها چند هفته پس از توافق تاریخی ایران برای بازگرداندن روابط با رقیب منطقهای، یعنی عربستان سعودی و در بحبوحه هجوم دیپلماسی در خاورمیانه با تغییر روابط منطقهای با ایران و سوریه انجام میشود. این خبرگزاری نوشت: این سفر میتواند بر استراتژیهای اقتصادی بلندمدت متمرکز باشد، چراکه ایران «بهشدت خود را به عنوان یکی از
مشارکتکنندگان در مرحله بازسازی مطرح کرده است.» همچنین روزنامه الوطن که یک رسانه حامی دولت در سوریه محسوب میشود نوشت که انتظار میرود در جریان این سفر تعداد زیادی قرارداد و تفاهمنامه بهویژه در حوزه انرژی و تامین برق میان دو کشور امضا شود. همچنین روزنامه فایننشال تایمز در گزارشی با مورد توجه قرار دادن سفر رئیسجمهور ایران به سوریه پس از یک دهه، ابعاد مختلف آن را بررسی کرد و با اشاره به توافق اخیر تهران و ریاض برای ازسرگیری روابط دیپلماتیک آورده است: وزیر امور خارجه عربستان سعودی، ماه گذشته، در ریاض میزبان همتای سوریاش بود، این در حالی که عربستان سعودی، همچنین با میانجیگری چین در ماه مارس توافق کرده است که روابط با رقیب اصلیاش یعنی ایران را از سر بگیرد. همچنین المیادین نوشت: رسانههای صهیونیستی اعلام کردند که سفر رئیسی، رئیسجمهور ایران به سوریه بسیار استثنایی است و باید رژیم صهیونیستی را نگران کند به خصوص اینکه این اولین سفر رئیسجمهور ایران به سوریه بعد از سال ۲۰۱۱ به شمار میرود. این شبکه صهیونیستی اعلام کرد که جمهوری اسلامی ایران خواهان یکپارچه و متحد کردن محور ایران- حزبا... - حماس- جهاد اسلامی
است و این امر باعث میشود که برنامه جدیدی درخصوص سیاست خاورمیانه پیاده کند.
