معادن ایران کی به سامان میرسند؟
روز 10 اردیبهشت استیضاح فاطمیامین انجام شد و بالاخره بعد از یک استیضاح ناموفق، در دومین استیضاح وزیر صمت برکنار شد. تا پیش از روز برگزاری جلسه، بنا بر این بود که سوالات از وزیر در حوزه معادن، خودرو و قیمت کالاهای اساسی باشد، با این حال ماجرای اهدای خودروهای شاسیبلند به نمایندگان آنقدر در افکار عمومی بازتاب داشت که به تبع آن، کل جلسه استیضاح تحتالشعاع قرار گرفت. این در حالی بود که حتی چند ماه قبل از جلسه استیضاح، مواردی همچون تحقیق و تفحص از ایمیدرو و بررسی وضعیت معادن کشور نیز در دستور نمایندگان قرار داشت.
گلایههای نمایندگان مجلس از مدیریت ایمیدرو
وزیر صمت اکنون برکنار شده و مشخص نیست دولت چه کسی را به عنوان «وزیر جدید صمت» معرفی کند، اما آنچه معلوم است اتفاقات رخداده در حوزه معادن کشور آنقدر عجیب و پرشائبه بوده که حتما دامان هر وزیر دیگری را هم خواهد گرفت؛ چه آنکه دستکم بیست نماینده مجلس در مصاحبههای گوناگون به مدیریت ایمیدرو گلایه کردهاند و آن را ناکارآمد توصیف کردهاند؛ از جمله علیاصغر عنابستانی که گفته بود: «تعدادی از نمایندگان مجلس طرح تحقیق و تفحص از حوزه معادن کشور را کلید زدهاند. معادن مملکت میتوانند مشکل وابستگی کشور به نفت را حل کنند اما در کشور، قانون اجرا نمیشود و علتش هم وجود مافیای حاکم بر معادن است. بسترهای مختلف معدنی توسط طیفهای مختلف و حرفهای، تصرف شدهاند. این مافیاها در ساختار وزارت صمت دست دارند و با کل سیستم در ارتباطند و برای همین، اجازه کنترل و ورود هم به دیگران نمیدهند.» در نمونه دیگر عباس جهانگیرزاده نماینده پارسآباد با گلایه از عدم شایستهسالاری در ایمیدرو گفته بود: «به آقایانی که اینقدر ادعای شایستهسالاری میکنند، بگویم اصلا اینگونه عمل نمیکنند و خبری از شایستهسالاری در ایمیدرو نیست. متاسفانه، اینها فقط
به نیروهای خودی و غیرخودی اکتفا دارند و کلیه برنامههای کشور بر همین اساس با چالش روبهرو شده است.» مجید ناصرینژاد نماینده شادگان به آرمان ملی گفته «در بخش معدن، قبلاً هم اوضاع خوب نبوده و الان بدتر هم شده است. همه ذهنها معطوف به گرانی در حوزههای دیگر است و مسائل مهمی مثل عملکردها در حوزه معدن، فراموش میشوند، از اینرو تحقیق و تفحص در حوزه معدن در آینده جدی پیگیری خواهد شد.»شیوا قاسمیپور، نماینده مریوان گفته «وقتی رهبری به موضوعی مثل معدن، چندین بار تاکید میکنند، یعنی در این حوزه دغدغه دارند، ولی متاسفانه عملکردها اصلاً خوب نبوده است.»حسین میرزایی، نماینده اصفهان گفته «اگر مدیر شایسته سر کار باشد، کار را به جای خوبی میرساند اگر هم انسانی در راس کاری باشد که توانمندیهای لازم را نداشته باشد، در هر بخشی قرار بگیرد، کار را به زمین میزند. الان مدیران دلسوز و شایسته در حوزه معدن و ایمیدرو کمتر داریم.»
عماد مهدیفر: ایمیدرو نفس صنعت خودرو را گرفته است
عماد مهدیفر، کارشناس معدن در تحلیل وضعیت معادن کشور و مدیریت ایمیدرو به آرمان ملی: در یک هفته مانده به استیضاح آقای فاطمی امین، مسأله اهدای خودروها پیش آمد که خب نهادهای مربوط باید آن را بررسی کنند که مسأله مشخص شود؛ این مسأله در حیطه کاری ما نیست اما آنچه برای ما به عنوان فعالان معدن اهمیت داشت این بود که گزارشهای مفصلی از وضعیت معادن برای نمایندگان ارسال کرده بودیم که قرار بود بخشی از آن به عنوان ضعف مدیریت وزارت صمت در بخش ایمیدرو قرائت شود اما خب به دلیل همان مسأله اهدای خودروها که گفتم همه چیز تحتالشعاع قرار گرفت. او توضیح میدهد: اکنون بنا بر این شد که همان گزارشها مجددا مبنای رسیدگی قرار بگیرد و مشخصا دوره مدیریت آقای وجیها... امینی در ایمیدرو بررسی شود تا به یک جمعبندی نهایی برسیم. نظر ما به عنوان بخشی از بدنه صنعت معدن در ایران این بود که دستورالعملهای لحظهای و مدیریت ناکارآمد باعث شده که نفس ما و مهمتر از آن نفس معدنکاران کشور گرفته شود. در جلسهای که با تعدادی از نمایندگان برای همین مسأله برگزار شد، همین مسائل را با اسناد توضیح دادیم و واقعیت این بود که آنها حتی باورشان نمیشد این
اتفاقات رخ داده است. بحث ما این بود که گویا عامدانه کاری میکنند سرمایهگذاران یکییکی از کشور مهاجرت کنند چون اینجا اصلا فضای تولید را کسانی از ما سلب کردهاند که خودشان مدعی حمایت از تولید هستند.
قاسم ساعدی: حوزه معدن برای وزارت صمت، «شبههمرده» است
قاسم ساعدی، رئیس مجمع نمایندگان استان خوزستان درباره وضعیت آشفته در بخش معدنی کشور میگوید: معادن موجود در ایران، یک سرمایه بزرگ ملی است و این ثروت و سرمایه در سالهای متمادی، مغفول واقع شد و متاسفانه این اتفاق در دولتهای مختلف کاملاً به چشم آمد. ساعدی میگوید: ما چه در این دولت و چه در دولت قبل، بارها بر ضرورت و اهمیت بهرهگیری از معادن کشور، پافشاری داشتیم و در همین رابطه، رهبر معظم انقلاب هم، چندین بار تاکید کردند که باید اقتصاد مملکت را از وابستگی به نفت جدا کرد و به سراغ سرمایههای دیگر، مثل معادن رفت اما در واقع چنین رویکردی توسط دولتمردان، اتخاذ نشد. عضو کمیسیون انرژی مجلس تصریح کرد: معادن متفاوت و متنوعی در سرتاسر کشور وجود دارد، ولی متاسفانه در این رابطه، اقدامکننده جدی نیست. وضعیت به گونهای است که انگار حوزه معدن برای وزارت صمت، «شبههمرده» است و این دستگاه، تحرکی از خود نشان نمیدهد. قبلاً بهانه متولیان حوزه معادن این بود که تجهیزاتشان با کم و کسری جدی روبهروست و باید واردات در این خصوص صورت بگیرد و به همین واسطه، مجلس یازدهم، هم در بودجه سال 1401 و هم در بودجه سال 1402، مجوز خرید وسایل،
تجهیزات و ماشینآلات معدنی را داده است، ولی این دولت است که باید حرکتی از خود نشان دهد و فضا را در این بخش تغییر دهد. وی یادآور شد: یقیناً مدیریت فعلی در حوزه معادن، سوءمدیریت است و این رویکرد منجر به این شده که چنین بخش مهمی از اقتصاد مملکت، فلج شود. حال این ثروت خدادادی و بسیار موثر در ایران به واسطه عدمتحرک مسئولان، نادیده گرفته شده که حقیقتاً این موضوعی نگرانکننده است. ساعدی در ادامه بیان کرد: در ادوار مجلس و در بسیاری از بخشها، تحقیق و تفحصهایی صورت گرفته است و از شخص آقای فاطمیامین، وزیر سابق صمت هم سوالاتی در حوزه کاریاش و مخصوصاً معدن و عملکرد سازمان ایمیدرو انجام شده است. الان هم که ایشان برکنار شد، دولت باید این آمادگی را داشته باشد تا بتواند در برابر طرح سوالها، استیضاحها و تحقیق و تفحصها، واکنش درستی را از خود نشان دهد، چون هرچه ما در این 18 - 19 ماه توصیه کردیم و هرچه با دولت و وزرا همراهی داشتیم، گوششنوایی را ندیدیم. از اینرو، یقیناً مجلس بیکار نخواهد نشست و برحسب مصلحت و تامین مصالح کشور به خصوص در حوزه اقتصاد، انشاا... کارهای نظارتی خود را انجام خواهد داد.
