یک قرن انتظار برای خرید خانه
ارقامی که حالا برای خرید مسکن میشنویم از همیشه عجیبتر و نجومیتر شده است. رقمهایی که اصلا زیر یک میلیارد تومان نیست و حالا حتی گفته میشود در شهرهای کوچکتری همچون قم نیز نمیتوان با کمتر از یک میلیارد تومان برای خرید خانه اقدام کرد. در همین حال در جنوب تهران نیز اگر روزگاری میشد با رقمهایی کمتر از عددهای ۹ رقمی برای خرید خانه اقدام کرد حالا قیمتها به سقف رسیده و در آخرین اعلام نرخها نیز باید حداقل یک و نیم میلیارد تومان در دست داشته باشید تا شاید بتوانید خانه بخرید. این در حالی است که یک کارگر با حقوق ۷ میلیون تومان، اگر هیچ نخورد و نپوشد، برای خرید یک آپارتمان یک و نیم میلیارد تومانی در جنوب شهر تهران، به زمانی حدود ۱۴۲ ماه یعنی قریب به ۱۲ سال زمان نیاز دارد که صاحب خانه شود. این هم در حالی است که در این ۱۲ سال قیمت خانه افزایش نیافته باشد وگرنه که باید رقمهایی بیش از این پرداخت کند تا شاید خانهای در حواشی یا جنوب شهر تهران برای خود دست و پا کند. این البته در حالی است که مرکز آمار ایران میانگین قیمت یک متر مربع مسکن در تهران برای دی ۱۴۰۱ را ۵۴ میلیون و ۹۶۳ هزار تومان اعلام کرده که این رقم
۵/۴ میلیون تومان بزرگتر از قیمت مسکن در آذر امسال است و بر اساس این گزارش تورم ماهانه مسکن در دی ماه به نزدیکی ۱۰ درصد (۹٬۸ درصد) رسید، رقمی بزرگ که نزدیک به پنج برابر نرخ تورم بحرانی است. ماجرای رقمهای نجومی تنها مربوط به خرید خانه در تهران نیست و حالا بیشتر کلانشهرها و شهرهای بزرگ ایران را درگیر خود کرده است. از سوی دیگر این بحران در ابعاد وسیعتر حالا مساله رهن و اجاره مسکن را نیز با خود درگیر کرده است. این شرایط عجیب و پیچیده در حوزه مسکن البته در حالی رخ میدهد که طبق قانون اساسی ساخت مسکن برای اقشار ضعیف جامعه یکی از مهمترین وظایف دولت است.
وعده سالی یک میلیون مسکن
یک کارشناس مسائل اقتصادی و مسکن نیز در خصوص برنامهریزی دولت برای ساخت مسکن اظهار داشت: قول ایجاد یک میلیون مسکن در سال در حالی مطرح شد که زمینههای مالی این طرح در نظر گرفته نشده است. بهمن آرمان گفت: البته دولت به تدریج متوجه شد که امکان ساخت یک میلیون مسکن در سال با مکانیسمهای فعلی وجود ندارد و برای همین در طول این مدت سیاستهای خود را چند بار تغییر داده است؛ به طور مثال از ساخت واحد مسکونی یک طبقه صحبت کرده و این اواخر گفته زمین در اختیار مردم قرار میدهد تا آنها خودشان مسکن بسازند.»
کابوس چند دهه انتظار برای زمان رسیدن به مسکن
مستند به آمارهای رسمی منتشر شده در رابطه با «زمان انتظار برای خرید مسکن» برای تهران، طی سالهای ۱۳۹۸، ۱۳۹۹ و ۱۴۰۰ به ترتیب ۲۸ سال، ۶۶ سال و ۱۰۹ سال بوده است، و این زمان برای میانگین کشور طی سالهای ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹ اعداد ۲۳ سال و ۴۹ سال را نشان میدهد. در واقع با احتساب نرخ فعلی پسانداز و در صورت رشد یکسان قیمت و درآمد، رسیدن به مسکن برای هر شهروند تهرانی در حدود ۱۰۹ سال طول میکشد. کما اینکه طبق اعلام مرکز آمار، نرخ تورم سالانه دی ماه قیمت آپارتمانهای مسکونی شهر تهران به ۴٠,۶ درصد رسیده است که نسبت به همین زمان در ماه قبل٣٧.١ درصد، یعنی در حدود ٣.۵ واحد درصد افزایش داشته است. همچنین منظور از تورم ماهانه، درصد تغییر عدد شاخص قیمت ماه جاری، نسبت به ماه قبل بوده که در دی ماه ١۴٠١ تورم ماهانه قیمت آپارتمانهای مسکونی شهر تهران ٩,٨ درصد بوده و تورم ماهانه دی ماه در مقایسه با همین اطلاع در ماه قبل (۴,١ درصد)، ۵.٧ واحد درصد افزایش داشته است. در این میان باید به این نکته مهم توجه کرد که بانک مرکزی و مرکز آمار ایران تا تاریخ انتشار این گزارش عملا هیچ آماری از وضعیت مسکن در بهمن ماه را هنوز منتشر نکردهاند. یک
کارشناس حوزه اقتصاد و مسکن نیز در خصوص ارزیابی شرایط فعلی حوزه مسکن گفت: با توجه به نااطمینانی موجود در اقتصاد، پیشبینی وضعیت مسکن در سال ۱۴۰۲ برای بسیاری از فعالان اقتصادی و خانوارها با اهمیت شده است. نوسانات رو به رشد قیمت ارز، خبرهای مبهم و تا حدودی منفی از روند مذاکرات، ناکارآمدی سیاستهای اقتصادی دولت در طول عمر کابینه دولت فعلی، موجب انتظارات تورمی بالا در جامعه شده است. سعید سعادتمند، گفت: باید توجه کرد که بخش مسکن و داراییهای ملکی در ترکیب دارایی خانوادههای ایرانی از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است و بزرگ ترین معامله و سرمایهگذاری بیش از ۹۰ درصد افراد جامعه در طول زندگی، در این بخش اتفاق میافتد. بسیاری از سرمایهگذاران در سایر بخشهای اقتصادی، بانکها و شرکتها نیز از دارایی های این بخش به عنوان پشتوانه کسب و کار خود استفاده میکنند. در بازار مسکن نیز وضعیت هزینه های ساخت ناشی از تورم در نهادههای تولید، در بدترین وضعیت قابل تصور است.»
