ذره بین
تجارت بین ایران و عربستان
آغاز شده است
گشایشهای روابط
تهران - ریاض
وزیر صنعت، معدن و تجارت با اشاره به توافق تهران و ریاض برای از سرگیری روابط، از آغاز تجارت بین ایران و عربستان خبر داد. «سیدرضا فاطمیامین» با اشاره به توافق ایران و عربستان برای از سرگیری روابط بین دو کشور گفت: با توجه به این موضوع ورود کالاهای ایرانی به عربستان در دستور کار است. وزیر صنعت، معدن و تجارت اضافه کرد: البته این بحث نیازمند توضیحات مفصلی است اما با شروع تجارت بین ایران و عربستان، همکاران ما در وزارت صمت فرآیند صادرات کالا را آغاز کردهاند. مارتین گریفیتس، معاون دبیرکل سازمان ملل در امور بشردوستانه با علیاصغر خاجی، مشاور ارشد وزیر خارجه در امور ویژه سیاسی دیدار کرد. طرفین در این دیدار آخرین تحولات منطقه بهخصوص گشایش روابط میان ایران و عربستان سعودی، مشکلات بشردوستانه در سوریه و یمن و همچنین چشمانداز صلح در منطقه را مورد بحث و گفتوگو قرار دادند. خاجی با اشاره به استقرار امنیتی و سیاسی موجود در سوریه، مشکلات اقتصادی و وضعیت بحرانی انسانی در سوریه بهخصوص پس از زلزله اخیر را مهمترین معضل این کشور دانست و بر لزوم افزایش و تسریع انتقال کمکهای بشردوستانه در سطح منطقهای و بینالمللی تاکید
کرد. وی در رابطه با یمن ضمن مثبت ارزیابیکردن مذاکرات اخیر در صنعا، اظهارداشت: بیش از ۲٠ میلیون یمنی نیاز فوری به کمک دارند و ما خواستار تعجیل مشارکت جامعه جهانی در مبارزه با مشکلات انسانی در یمن هستیم. مارتین گریفیتس نیز توافق اخیر ایران و عربستان سعودی در رابطه با از سرگیری روابط دو جانبه را دارای تبعات مثبت بر تحولات منطقه و پیشبرد روند صلح دانست و بر اهمیت مشارکت و همکاری کشورهای منطقه در تامین نیازهای بشردوستانه مردم سوریه و یمن تاکید کرد.
ابهامات یک میانجیگری
درباره میانجیگری چین در روابط ایران و عربستان موضوعات مختلفی مطرح است. این اولینبار نیست که دو کشور متخاصم منطقه خلیجفارس میانجیگری کشور ثالثی را پذیرفتهاند. اما همه تلاشهای قبلی همواره به بنبست رسیده است. پایگاه اوراسیاتایمز با طرح این مساله به تحلیل این آشتی پرداخت و نوشت: اولین چیزی که میانجیگری را از تلاشهای قبلی متمایز میکند این است میانجی یک کشور کوچک یا غیرمتعهد نیست. چین امروز یک قدرت اقتصادی و نظامی است. جدای از آن، چین بزرگترین واردکننده نفت از دو کشور نفتخیز منطقه خلیجفارس است. همچنین سرمایهگذاریهای قابلتوجهی در هر دو کشور انجام داده است، بنابراین نفوذ خود را بهطور موثر گسترش داده است. این مقاله میافزاید: اگر بخواهیم به زبان روابط بینالملل صحبت کنیم، گفته میشود که پس از کاهش نفوذ آمریکا در خاورمیانه، چین زیرکانه برای پرکردن خلأ حرکت کرد. کاهش نقش آمریکا در تأثیرگذاری بر سیاست خارجی عربستان فرصتی را برای میانجیها ایجاد کرد تا حداکثر همکاری را با ایران داشته باشند. خلأ آشکار آمریکا در چشمانداز سیاسی خاورمیانه، شک و تردید تهران را نسبت به این موضوع برطرف کرد که ردپای واشنگتن در
عربستان به معنای حمایت سیاسی و روانی از قدرت دولت اسرائیل است. این امر سبب تغییر در سیاست خارجی ایران شد. در ادامه آمده است: ریاض همچنین میزبان یک هیات حماس برای آشتی بود. چند سال پیش، عربستان سعودی به اتهام ارتباط نزدیک با جنبش اسلامی اخوانالمسلمین، حماس را تحت فشار گذاشت. پادشاهی سعودی این جنبش را رقیب خطرناکی میداند. در سالهای اخیر، آمریکا و اسرائیل عربستانسعودی را تحت پیمان ابراهیم به عادیسازی روابط با اسرائیل وادار کردهاند اما عاملی که مانع از مذاکرات مثبت برای توافق میشود این است که ریاض میزبان هیات حماس و پس از آن محمود عباس، رهبر تشکیلات خودگردان فلسطین در کرانه باختری خواهد بود که حل این مساله تا حدودی دشوار است. اوراسیاتایمز درباره بیانیه سهجانبهای که در ۱۹ اسفندماه ۱۴۰۱ در پکن منتشر شد، نوشت: اهمیت آن در این است که جدا از اختلاف نظر شیعه و سنی، اختلافات قومی فرهنگی و رقابت برای برتری منطقهای دو کشور در دو جهت مخالف حرکت کردند. نزدیک به دو سال جلسات محرمانهای توسط دوطرف تحت ابتکار چین در عراق و عمان برگزار شد. این یک اقدام دیپلماتیک در سطح بالا بود که در آن بحثها فراتر از تمایزات
سنتی فرهنگی و فرقهای بود. این مساله برای دیگر نقاط خاورمیانه که سالهاست درگیریها در آن جریان دارد، اهمیت زیادی دارد.
