نظارت یا تعامل؟
آرمان ملی- حمید شجاعی: شاید طی روزها و هفتههای گذشته بسیار شاهد چنین جملههایی در رسانههای مختلف بودهایم که «استیضاح وزیر صمت در دستور کار مجلس است» یا «استیضاح منتفی شد» اما هیچگاه شاهد موضع قاطع و مشخصی از سوی بهارستاننشینان نبودیم و طی هفتهها و ماههای گذشته دودستگی میان نمایندگان را مشاهده کردیم. چنانکه عدهای موافق و عدهای نیز مخالف استیضاح بودهاند. جالب اینکه موضعگیری نمایندگان مجلس به نحوی نیست که بتوان از آن نتیجهای قاطع بهدست آورد. به عبارت دیگر مثلا امروز 40 نفر طرح استیضاح وزیر را امضا میکنند و فردا تعدادی از امضا پس گرفته میشود. بدون اینکه مشخص شود اساسا به چه دلیلی استیضاح را امضا کردهاند یا به چه علت امضای خود را پس گرفتند. لذا شاید عنوانی که بشود به چنین رویکردهایی داد صفت «همراهی با موج» است. یعنی زمانی موج استیضاح وزیر بهراه میافتد و نمایندگان با موج استیضاح همراه میشوند و امضاها تصاعدی بالا میروند؛ اما کافی است که یک علت بیرونی بر این مساله تاثیر بگذارد. آن زمان خواهد بود که شاهد ریزش ناگهانی امضاها هستیم. چه اینکه در برخی طرحهای استیضاح ابتدا نمایندگان برای استیضاح
مُجِد و مُصِر بودند؛ اما یکباره امضاها به زیر حدنصاب رسیده و بهطور کل استیضاح وزیر از دستور کار مجلس خارج شده است. البته که این مساله صرفا خاص مجلس یازدهم نبوده و در مجالس پیشین نیز شاهد چنین روندهایی بودهایم. بهعنوان نمونه مسعود سلطانیفر، وزیر ورزش و جوانان دولت دوازدهم بارها تا پای استیضاح آمد، اما یکباره با لابیگریها و... استیضاح به طور کل از دستور کار مجلس خارج شد. در خصوص سیدرضا فاطمیامین نیز بارها شاهد همین روند تکراری بودهایم. جالب اینکه وی سال گذشته نیز از سوی همین نمایندگان استیضاح شد، اما در نهایت استیضاح رای نیاورد و فاطمیامین وزیر ماند. پرسش اینجاست که مجلسنشینان اساسا چه تعریفی از ابزار نظارتی خود دارند و چه میزان بر تاثیر و کارکرد آن مشرف هستند؟ نکته مهم این است که مجلس نباید به نحوی از ابزارهای نظارتی خود استفاده کند که این ابزار دیگر آن برش لازم را نداشته باشند. این خود مجلس است که با عملکردهایش نشان میدهد در راس امور است. اگر بنابر استیضاح است و عملکرد وزیر آثار نامطلوبی بهجای گذاشته که روند پیش گرفته شده باید ادامه یابد. اما اگر این اتفاق افتاد نباید در میانههای راه برخی به
هر دلیلی با پسگرفتن امضا به جایگاه مجلس خدشه وارد کنند. این درست که برای حل مسائل و مشکلات کشور قوای سهگانه باید با هم در تعامل و همکاری باشند، اما این تعامل به معنای چشمپوشی از ناکارآمدیها و عملکردهای ناموفق نیست. گاهی تعامل بهتر در تغییرات و جابهجاییهایی است که راندمان کاری و انسجام را بهتر و بیشتر میکند.
حواشی عجیب
بیستوهشتم فروردینماه بود که طرح استیضاح وزیر صمت مطابق ماده ۲۲۱ آییننامه داخلی مجلس با امضای ۴۰ نفر از نمایندگان اعلام وصول شد. پس از این ماجرا، شامگاه جمعه کمال حسینپور، نماینده مردم سردشت و پیرانشهر در مجلس در مورد استیضاح سیدرضا فاطمیامین وزیر صنعت، معدن و تجارت اظهارکرد: با توجه به رهنمود رهبر معظم انقلاب، مساله استیضاح وزیر صمت منتفی است. اما لطفا... سیاهکلی، دیگر نماینده مجلس در خصوص استیضاح وزیر صمت بیان داشت: اتفاقا رهبر انقلاب از مجلس میخواهد که حقوق مردم استیفا شود و استیضاح وزیر در این خصوص لازم است. استیضاح وزیر صمت منتفی نشده و این صرفا استنباط شخصی یک نماینده است. جالب اینکه جدی، نایبرئیس کمیسیون صنایع مجلس نیز به این مساله واکنش نشان داد و ادامه داد: تعداد ۲۲ نفر از استیضاحکنندگان وزیر صمت پیش از اعلام وصول استیضاح، امضای خود را پس گرفتند که طبق آییننامه میبایست تعداد امضاها در زمان اعلام وصول کاسته میشد. وی افزود: نکته قابل توجه اینجاست که ۱۵ نفر از ۲۲ نفری که از استیضاح وزیر صمت انصراف داده بودند، انصراف خود را در سامانه مجلس نیز به ثبت رسانده بودند. از طرف دیگر احمد
رسولینژاد، عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس هم در واکنش به استیضاح وزیر صمت اظهارکرد: زمانیکه استیضاح اعلام وصول میشود طبق آییننامه مجلس هیچ امضایی نه میتوان پس گرفته شود و نه اضافه شود از این رو استیضاح وزیر صمت همان ۴۲ امضا را دارد. متاسفانه برخی از رسانهها درحال بیتقوایی هستند و دست به هرکار میزنند تا نمایندگان مجلس را از وظیفه اصلی خودشان که نظارت بر وزراست را منع کنند و با خبرسازیهای فیک و غلط قصد بدنامکردن نام مجلس شورای اسلامی را دارند. این در حالی است که گویا حضور فاطمیامین در کمیسیون صنایع نیز چندان تاثیری بر منتفیشدن استیضاح نداشته است. چنانکه معصومه پاشایی، عضو هیأترئیسه کمیسیون صنایع درباره جزییات استیضاح وزیر صمت اذعان کرد: امروز جلسهای با حضور موافقان استیضاح و سیدرضا فاطمیامین برگزار شد که در آن مباحث مختلف مورد بحث و بررسی قرار گرفت و وزیر صمت پاسخهایی ارائه کرد. وی ادامه داد: فعلا کمیسیون نظری ارائه نکرده است و تا سهشنبه کمیسیون وقت دارد تا نسبت به این موضوع تعیین تکلیف کند.
اعلام وصول استیضاح
نایبرئیس کمیسیون صنایع و معادن مجلس اظهارداشت: ۲۲ نفر از استیضاحکنندگان وزیر صمت پیش از اعلام وصول استیضاح از استیضاح وی انصراف دادند اما هیأترئیسه بدون توجه به این انصراف، درخواست استیضاح را با ۴۰ امضا اعلام وصول کرد. علی جدی گفت: تعداد ۲۲ نفر از استیضاحکنندگان وزیر صمت پیش از اعلام وصول استیضاح، امضای خود را پس گرفتند که طبق آییننامه میبایست تعداد امضاها در زمان اعلام وصول کاسته میشد. وی افزود: نکته قابل توجه اینجاست که ۱۵ نفر از ۲۲ نفری که از استیضاح وزیر صمت انصراف داده بودند، انصراف خود را در سامانه مجلس نیز به ثبت رسانده بودند. نایبرئیس کمیسیون صنایع و معادن مجلس گفت: با وجود انصراف تعداد قابلتوجهی از نمایندگان، هیاترئیسه مجلس ، استیضاح وزیر صنعت معدن و تجارت را با ۴۰ امضا اعلام وصول کرد حال آنکه باید استیضاح با ۱۸ امضا اعلام وصول میشد.
