خطرات لاغری با داروهای گیاهی غیرمجاز
یک کارشناس دارویی دانشگاه علوم پزشکی ایران به تشریح خطرهای لاغری براثر مصرف داروهای گیاهی غیرمجاز پرداخت. سمیرا براتوند گفت: اضافهوزن و شیوع چاقی در همه گروههای سنی در کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه رو به افزایش است و نگرانی از تمایل افراد به مصرف دارو برای کاهشوزن بیشتر شده است. وی ادامه داد: سابقه استفاده از دارو برای کاهشوزن و درمان چاقی بیش از یک قرن است. داروهای تجویز شده با مکانیسمهای کاهش اشتها، افزایش حس سیری، کاهش جذب موادغذایی و یا افزایش مصرف انرژی نقش خود را ایفا میکند. براتوند تصریح کرد: امروزه استفاده از روشهای طب مکمل و جایگزین در بهداشت و درمان به سرعت در حال افزایش است. بهطور مثال استفاده از مکملهای غذایی و گیاهان دارویی را میتوان نام برد. کارشناس دارویی اداره نظارت و ارزیابی فرآوردههای طبیعی، سنتی و مکمل افزود: مردم در بسیاری از فرهنگها که با اضافهوزن و افزایش چاقی مواجه هستند، از داروهای گیاهی بیشتر استقبال میکنند. براتوند ادامه داد: مصرفکنندگان بر این باورند که اجزای این محصولات کاملا گیاهی و طبیعی است و میتوانند بهعنوان یک روش موثر و بیخطر در کاهشوزن و درمان
چاقی درنظر گرفته شود. وی تصریح کرد: متاسفانه بهدلیل نبود آگاهی افراد، تبلیغات نادرست در این زمینه و تجویز دارو از سوی افراد غیرمتخصص، مشکلات زیادی گریبانگیر افرادی میشود که خودسرانه دارو مصرف میکنند. براتوند افزود: برخی از تولیدکنندگان بدون مجوز، برای اثر بخشی بیشتر این محصولات به ظاهر گیاهی؛ از مواد و داروهای بدون مجوز در ترکیب این محصولات استفاده میکنند؛ از آنجا که مقدار این ترکیبات غیرمجاز از مندرجات روی بسته بندی قابل تشخیص نیست، مصرفکنندگان نسبت به عوارض جانبی و مشکلات سلامت ناشی از مصرف این کپسولهای گیاهی بیاطلاع میمانند. وی ادامه داد: بهدلیل نبود نظارت بر چگونگی تولید و فروش این محصولات به ظاهر طبیعی که بهصورت مستقیم یا غیرمستقیم در شبکههای مجازی به فروش میرسد، وجود مواد غیرمجاز در ترکیب این محصولات تهدید جدی برای سلامت مصرفکنندگان است. براتوند بیان داشت: براساس اعلام سازمان بهداشت جهانی، بیشترین گروه دارویی مورد استفاده در فرمولاسیون مکملهای لاغری گیاهی تقلبی، شامل داروهای کاهشدهنده اشتها، ضداضطراب و ضدافسردگی، ادرارآور و ملین است. وی بیان داشت: بر این اساس در مصرفکنندگان
مکملهای لاغری گیاهی، عوارض و مشکلات بالینی بسیاری مانند بیماریهای قلبیوعروقی، اختلالات کبدی، تغییرات خلقوخوی و روان، هیجان، بیقراری، گیجی، افسردگی و حتی گاهی اوقات افکار خودکشی گزارش شده است.
اثرات منفی بر فشارخون
براتوند گفت: داروهای لاغری گیاهی غیرمجاز، معمولا در عطاریها بهفروش میرسد و یا با آگهی در رسانهها بهصورت مستقیم به مصرفکنندگان تحویل داده میشود. وی افزود: «سیبوترامین» از جمله موادی است که بهطور غیرمجاز به ترکیبات گیاهی لاغری اضافه میشود. بیشترین عارضه آن، افزایش پیامدهای قلبیوعروقی، مرگ ناگهانی است. براتوند تصریح کرد: مطالعات نشان داده است که «سیبوترامین» با تغییرات روان و خلقوخو در مصرفکنندگان همراه است. به همین علت، این دارو از بازارهای کشورهای غربی و برخی از کشورهای آسیایی حذف شده است. وی گفت: همچنین ماده غیرمجاز دیگری از جمله «فنلفتالئین» وجود دارد که دارویی ملین است. این دارو چندین سال است که بهدلیل عوارض سرطانزایی از رده دارویی حذف شده است. وجود «فنلفتالئین» همراه با «سیبوترامین» در گذشته در چند فرمولاسیون لاغری گیاهی گزارش شده است. براتوند ادامه داد: وجود ترکیبات روانگردان از جمله «آمفتامین»، «متامفتامین» و «متیلن دیاکسی» در بعضی از فرآوردههای غیرمجاز لاغری گزارش شده است. غیر از این موارد، وجود «فن.فلرامین»، «افدرا» و کافئین در برخی محصولات لاغری نیز به اثبات رسیده است که
عوارض نامطلوبی مانند خشکی دهان، لرزش دست، افزایش فشارخون، اختلالات خواب، کاهش اشتها، تپش قلب، آسیب کلیه و کبد، مشکلات قلبیوعروقی و مرگ در مصرفکنندگان را باعث شده است.
