آرمان ملی-احسان ا سقایی:
اوجی وزیر نفت دولت سیزدهم روز گذشته گفت: «درآمد حاصل از فروش گاز به عراق مشروط به کالاهای اساسی و دارو به ایران پرداخت میشود.» از این رو در حال مذاکره با طرف عراقی هستیم تا این موضوع را حل و فصل کنیم. اوجی با اشاره به میزان تسویه بدهیهای گازی عراق به ایران افزود: همه پولهای فروش گاز در بانک TBI دریافت میشود. البته آنها شروطی دارند که این پولهای دریافتی برای خرید دارو و کالاهای اساسی اختصاص داده شود. این گفته آقای وزیر در شرایطی به صورت رسمی اعلام شد که درگذشته خبرهایی از وصول بدهی عراق به ایران منتشر شده بود. خبری که در همان ابتدا و به واسطه تنها چند ساعت از سوی رسانهها به دیده تردید نگریسته شد. در همان زمان وزیر برق عراق اعلام کرد: کشورش در سال ۲۰۲۰ هیچ پولی به طرف ایرانی پرداخت نکرده است و تمام پولی که قرار است به طرف ایرانی پرداخت شود در بانک TBI ذخیره شده است.
تشکیک در آمار بدهی عراق به ایران
سیدحمید حسینی، عضو اتاق بازرگانی ایران و عراق در ارتباط با بدهی عراق به ایران در اواخر سال گذشته گفته بود: اخیراً مسائلی بین آمریکا و عراق در رابطه با آزادسازی منابع ارزی عراق وجود داشت و «فوأد حسین» وزیر خارجه عراق در بازدید از آمریکا مذاکرهای داشت مبنی بر اینکه منابع مالی عراق که روزانه ۲۰۰ تا ۳۰۰ میلیون دلار است را آزاد کند. در آن زمان درباره بدهیهای عراق به ایران نیز صحبت کرد تا این کشور بتواند معافیت خرید برق و گاز از ایران را تمدید کند. آمریکا هم به عراق معافیت مجدد اعطا کرده و اجازه داده ۵۰۰ میلیون دلار از بدهی برق به ایران پرداخت شود. حسینی افزود: مسأله عجیبی که اعلام شد این بود که وزیر خارجه عراق گفته حدود ۱۷، ۱۸ میلیارد دلار به ایران بدهی داریم. نمیدانم این به سبب چانهزنی بوده یا واقعیت؟ زیرا مدتی قبل رئیس بانک مرکزی ایران اعلام کرد طلب ایران از عراق ۱۰ میلیارد دلار است.
TBI ؛ بانکی مشترک با آمریکا
برخی منابع خبری بعد از اعلام رسمی انتقال پولهای ایران به بانک TBI نوشتند: درباره بانک TBI که بیشتر مراودات تجاری عراق را در دست دارد باید گفت: بانک جیپی مورگان آمریکا مؤسس این بانک در عراق بوده و هم اکنون نظارت و اشراف کاملی بر تعاملات این بانک عراقی دارد. نظارت بر نحوه پرداخت مطالبات ایران از سوی بانک تجارت عراق نیز تحت کنترل و تصمیمگیری آمریکا قرار دارد. عراق بدهی خود به دولت ایران را در حسابی نزد بانک تجارت عراق قرار میدهد اما به ازای آن فقط میتواند کالاهای بشردوستانه به ایران بدهد. بانک تجارت عراق (TBI) آمریکاییترین بانک عراق شناخته میشود که بخش عمده مراودات بینالمللی دولت عراق توسط این بانک انجام میگیرد. همه پولها و طلبهای جمهوری اسلامی ایران از عراق، در این بانک متمرکز شده و تهران برای دستیابی به پول خود، کار سختی در پیش دارد و به همین دلیل، عراقیها تسویه حساب با ایران را منوط به موافقت آمریکاییها کردهاند.
پروپاگاندا پایان ندارد
مسئولین دولت از همان ابتدا اعلام کرد که مطالبات ایران در برابر صادرات گاز و برق به عراق با تدبیر و رایزنی این دولت وصول شده است و بارها با اعلام این خبر توانستند بازار ارز را از نظر روانی کنترل و نرخ دلار را تعدیل کنند. در همان زمان کارشناسان اعلام کردند چگونه ممکن است این اقدام صورت گرفته باشد در حالی که ایران به عضویت افایتیاف درنیامده و عملاً به علت تحریمهای آمریکا، هیچگونه مبادله بانکی با بانکهای خارج از کشور صورت نمیگیرد؟ البته با اظهار نظر رسمی وزیر نفت ایران در مورد نحوه اعلام وصول طلب ایران از عراق مشخص شد که دولت نه تنها نتوانسته است طلبی را از عراق وصول کند بلکه یک گام هم به عقب برداشته است و عملاً پروژهای کلید خورده که روزگاری برای عراق صدام حسین کلیدزده بودند. عراق در زمان صدام حسین، زمانی که مورد تحریم قرار گرفت تنها در برابر غذا و دارو میتوانست نفت بفروشد.