بلوف نتانیاهو

با توجه به حواشی‌ای که در ایران اتفاق افتاد این موضوع باعث شد که یک مقدار برای وضعیت ایران در منطقه و مخصوصا در فضای بین‌المللی مشکل بوجود بیاورد. ایران به این نتیجه رسید که باید یک نگاه منطقه‌ای در سیاست خارجی در پیش بگیرد که با میانجیگری چین به سمت تنش‌زدایی با عربستان رفت. از مدت‌ها قبل راجع به این موضوع صحبت می‌شد. اگرچه با ملاقات‌های آقای شمخانی با مقامات عرب منطقه جای امیدواری هست ولی طی دو ماهی که دو طرف پشت سرگذاشتند تا رسیدن به نقطه توافق مطلوب و انجام مبادله سفیر هنوز نامشخص به نظر می‌رسد چون اختلافات ما با عربستان گسترده است. یکی از خواسته‌های عربستان این است که گروه‌های طرفدار ایران مخصوصا از یمن و لبنان خارج شوند. از طرفی عربستان خیلی دنبال این است که تکلیف برجام روشن شود و در این خصوص هنوز وضعیت مبهم است اگرچه آقای امیرعبداللهیان بارها از اینکه برای رفتن سر میز مذاکرات آماده هستیم، سخن گفته ولی سستی تصمیم در غرب مانع از این شده که مسأله برجام حل شود. با آژانس هنوز به نقطه مطلوبی نرسیده‌ایم و نتوانسته‌ایم رضایت آژانس را تامین کنیم گرچه در این مورد کارهایی هم صورت گرفته و یک مقدار نرمش در سازمان انرژی اتمی به وجود آمده ولی هنوز به آن نقطه مطلوب نرسیده‌ایم. از طرف دیگر مسأله اتهام دخالت ایران در جنگ روسیه و اوکراین تبدیل به مشکل عمده‌ای در فضای بین‌المللی برای ما شده و با توجه به اینکه غربی‌ها خیلی روی اوکراین برای جلوگیری از گسترش نفوذ روسیه سرمایه گذاری کردند ولی این اتهام که ایران به روسیه پهپاد فروخته یک مقدار فضای بین‌المللی را علیه ما کرده از این رو مشکلاتی داریم که بتوانیم به نقطه مطلوب برسیم و الان نمی‌توانیم قضاوت کنیم که آیا نزدیکی ما با عربستان و شیخ‌نشین‌های دیگر عربی به آن نقطه مطلوب خواهد رسید چون هنوز خیلی زود است که بتوانیم مبادله سفیر انجام دهیم. از این رو به نظر می‌رسد که قضاوت کردن یک مقدار زود است. ولی به هر حال سیاستی که ایران برای حل اختلافات با کشورهای عربی منطقه در پیش گرفته خیلی خوب است. از طرف دیگر بحرانی که بین ایران و آذربایجان بر سر تاسیس پایگاه‌های اسرائیلی در باکو به وجود آمده نیز باید مورد توجه قرار گیرد که بسیار حادثه خطرناکی است و وضعیت آذربایجان با حمایت ترکیه و اسرائیل نقطه بسیار حساسی برای ایران است با توجه به اینکه در مرزهای مشترکمان نیرو پیاده کردیم نشان از عمق این مشکل دارد که امیدواریم به شکلی حل شود. روسیه تابه‌حال برای حل این مسأله قدم پیش نگذاشته و هر روز عمق اختلاف ما با آذربایجان عمیق‌تر می‌شود و ممکن است کار را خطرناک کند. تحرکات اخیر اسرائیل در حومه سوریه یا نقاط دیگر موضوع جدیدی نیست و از گذشته‌های دور هم وجود داشته ولی اینکه اسرائیل دست به اقدامی خطرناک بزند به نظر می‌رسد که بلوف نتانیاهوست و قطعا اسرائیل بدون موافقت آمریکا دست به اقدامی نخواهد زد چون این اقدام فقط مربوط به ایران و اسرائیل نیست بلکه منطقه را به آشوب خواهد کشید. با توجه به اینکه آمریکایی‌ها از طرفی گرفتار اوکراین و از طرف دیگر گرفتار چین بر سر تایوان هستند نمی‌خواهند کانون سوم بحرانی بوجود بیاورند و با توجه به اینکه قیمت نفت از طریق اوپک پلاس 6 درصد افزایش پیدا کرده، اگر اتفاق نظامی در منطقه رخ دهد قطعا قیمت نفت به 150 دلار خواهد رسید که برای کشورهای غربی بسیار خطرناک خواهد بود. بنابراین الان مسأله حمله اسرائیل و جنگ خاورمیانه بعید به نظر می‌رسد و غربی‌ها به هیچ وجه راضی نیستند در منطقه جنگی رخ دهد. ولی برای اینکه ایران بتواند فضای منطقه‌ای را به سمت خودش آرام‌تر کند، باید نوع نگاهش را به لحاظ سیاسی تغییر دهد، نگاهش را به منطقه عوض کند و حتی نوع نگاهش را به فضای بین‌المللی باید تغییر دهد. به خاطر اینکه اگر رابطه ما با کشورهای عرب عادی سازی شود باز این کشورها آن توان را ندارند که اقتصاد ما را احیا کنند. ما احتیاج به سرمایه گذاری‌ همراه با تکنولوژی داریم که این کشورها قادر به این کار نیستند. ما در سه نقطه حساس با غرب اختلاف داریم؛ اتهام کمک‌های نظامی ایران به روسیه در جنگ اوکراین، مسأله برجام و همین‌طور مسأله آژانس که باید این موضوعات حل شود تا نقطه امیدواری‌مان برای رفع اختلافات بیشتر شود.