پاسداشت جمهوریت
آرمان ملی- حمید شجاعی: «بازگشت به مردم» و « احیای جمهوریت» از جمله مفاهیمی است که طی سالهای گذشته بسیار در خصوص آن صحبت شده و هر کسی از ظن خود به آن واکنش نشان داده است. چه اینکه اگر از نگاه امامخمینی(ره) بنیانگذار انقلاب اسلامی نیز به موضوع نگاه کنیم همواره جمهوریت مردم در اولویت قرار داشته است و امام(ره) در هر کاری اول و آخر نظر مردم را جویا میشدند. این در حالی است که امروز در بهار 1402 اگر نیمنگاهی به شرایط جامعه و نوع رویکرد و نگرش مردم در خصوص مسائل مختلف داشته باشیم خواهیم دید که در برخی مسائل شاهد گپهایی هستیم که باید هر چه سریعتر برطرف شود. در حوزه مسائل انتخابات مختلف نیز طی سالهای اخیر شاهد برخی رویکردهایی بودیم که موجبات کاهش حضور مردم در پای صندوقهای رای را فراهم آورد. در حالیکه اگر به بیانات امام (ره) در دیدار با خبرگان قانون اساسی و تذکر ایشان نظری بیفکنیم میبینیم که ایشان معتقد بودند « حق با اکثریت مردم است حتی اگر اشتباه تصمیم بگیرند.» لذا اینکه برخی بخواهند به هر دلیلی از اهمیت جایگاه رای و نظر مردم در امور مختلف بکاهند یا به هر علتی با برخی اقدامات جمهوریت را تضعیف کنند
بهنظر میرسد که جز شکاف چیزی در بر نداشته باشد. با نگاهی به مواضع اکثر بزرگان و دلسوزان انقلاب نیز به این مهم میرسیم که قاطبه آنها همچون امام(ره) قائل به اهمیت نقش و رای مردم در امور مختلف حکومتی بوده و هستند. لذا بهنظر میرسد که با توجه به اتفاقات پاییز سال گذشته که وقایع ناخوشایندی برای جامعه و کشور رقم زد باید به سمت وسویی برویم که جایگاه مردم بهعنوان صاحبان انقلاب مستحکمتر شود، مطالباتشان احصاء شده و در اقدامات نیز به نحوی عمل شود که در امور مختلف شاهد تضاد رویکردی و عملکردی میان جامعه و برخی دستگاهها نباشیم. هنوز چند روزی از 12 فروردین روز جمهوری اسلامی نمیگذرد که یادآور روزی تاریخی است که جمهور مردم رای آری دادند. پس باید در تلاش بود تا با توجه به شرایط جامعه بهویژه وضع بغرنج اقتصادی رضایتمندی را در جامعه افزایش داد.
خاصیت جمهوریت، انسجام و همگرایی است
یک فعال سیاسی اصلاحطلب در ارتباط با اهمیت جایگاه مردم و جمهوریت اظهارداشت: من در توئیتی که در 12 فروردین نیز منتشر کردم نیز این نکته را گفتم که در جریان انقلاب وقتی امام(ره) آرمان جمهوریت را مطرح کردند در واقع نوعی همگرایی و همبستگی در بین اقشار مختلف مردم پدید آمد و همه زیر چتر امام گردهم آمدند و بالای 98 درصد مردم به جمهوری اسلامی آری گفتند. محمود صادقی به «آرمانملی» گفت: این خاصیت جمهوریت است که باعث انسجام و همگرایی حول یک محور واحد میشود اما هر چه در طول این سالها از جمهوریت دور شدیم جامعه رفته رفته دچار واگرایی شد. وی افزود: در واقع بازگشت به جمهوریت میتواند بسیاری از اقشاری به حاشیه رفته را بازگرداند و یک انسجام اجتماعی ایجاد کند. نماینده تهران در مجلس دهم بیان کرد: من فکر میکنم ابتکار عملهایی مثل رفراندوم و همچنین برداشتن موانع جمهوریت طبیعتا باعث جلوگیری از برخی روندهای نه چندان درست در جامعه است.
مردم را هدایت نکنیم
یک نماینده ادوار مجلس در ارتباط با نوع نگاه امام (ره) به حکومت اظهارداشت: نگاه امام به حکومت اسلامی از ابتدا به شکل جمهوری بوده است. جاییکه بحث ولایت فقیه را مطرح کردند به صراحت میگویند که حکومت اسلامی با ملوکیت اسلامی یعنی سلطنت اسلامی یا حکومت موروثی سازگار نیست. طبعا وقتی سلطنت نفی میشود، حکومت باید به شکل جمهوری باشد؛ بنابراین امام از همان ابتدا بهدنبال جمهوری اسلامی بودند. علی مطهری با بیان اینکه ما باید این ترکیب را حفظ کنیم و اجازه ندهیم که این جمهوری بودن نظام کمرنگ شود، گفت: آن جاهایی که واقعا حکم صریحی نیست، اینجا میل و حرف مردم رعایت شود و جاهایی که مردم حق دخالت دارند، آنجا محدود نشود و به گونهای نشود که اراده مردم کمرنگ شود. وی اظهارکرد: اصرار امام خمینی(ره) به برگزاری رفراندوم نشاندهنده میزان ارزشی است که ایشان برای رأی و نظر مردم قائل بودند. امام به پشتوانه مردم خیلی معتقد بودند و معقتد بودند که اگر یک حکومتی به مردم خود متکی باشد، محال است که از بیرون بتوانند این حکومت را متزلزل کنند یا تغییر دهند. فرزند شهید مطهری تصریح کرد: بگذارید مردم انتخاب آزاد بکنند هرچند اشتباه کنند تا بعد
متوجه شوند که باید دقت بیشتری میکردند و دفعه بعد انتخاب بهتری میکنند. به تعبیر شهید مطهری مردم صدبار هم اشتباه کنند بازهم باید به نظر آنها احترام بگذاریم و بگذاریم خودشان انتخاب کنند. اینها باعث رشد مردم و رشد اجتماعی آنها میشود. وی عنوان کرد: هدایت نکنیم و نگوییم مردم متوجه نیستند و نمیفهمند و اجازه ندهند فلان فرد شرکت کند. اینها بهصلاح کشور نیست. یکبار اشتباه میکنند و دفعه بعد اصلاح میکنند و دفعات بعد بهتر میشود. ما باید ملاک داشته باشیم و نخواهیم که آن طور که میل ماست نتیجه حاصل شود.
مهمترین چالش
یک عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام بیان کرد: در حقیقت نگاه امام به نقش، رأی و انتخاب مردم در کانون مرکزی اندیشه سیاسی ایشان قرار داشت. وقتی صحبت از «مردم» هم میکنیم، مردم ایران بودند که اکثریت قاطع آنها مسلمان و طبعا خواهان اجرای احکام اسلام واقعی، نه اسلام تحجری و انحرافی، بودند. حجتالاسلام مجید انصاری گفت: بنابر این، با توجه به اعتقادات و خواست قلبی مردم، تکیه اصلی امام از ابتدای نهضت بر این بود که باید اراده مردم بر سرنوشت کشور حاکم باشد؛ و همه امور کشور با اراده و رأی مردم و در دست مردم باشد؛ از نوع حکومت گرفته تا انتخاب تک تک حکام و مسئولان و کارگزاران نظام. وی افزود: متأسفانه این مسأله در گذر زمان تضعیف شده و طبیعی است که وقتی «اعتماد عمومی» و «امید به آینده» تضعیف شود، خود به خود همبستگی اجتماعی و ملی هم تضعیف میشود و به تبع آن مشارکت اجتماعی از جمله مشارکت مردم در انتخابات و برنامههای مهم توسعه کشور تضعیف خواهد شد و ما شاهد از دست رفتن قدرت نرم بسیار بزرگی خواهیم بود که در 40 سال گذشته گرهگشای همه مشکلات بوده است. آن قدرت نرم، حضور داوطلبانه و امیدوارانه مردم در کنار مسئولان و در تمام عرصهها به
خصوص عرصههای انتخابات بوده است. از دید من این مهمترین چالشی است که با آن مواجه هستیم و باید این چالش ترمیم شود
