تاثیر توافق ایران و عربستان بر منطقه و جهان

شاید در پی احیای روابط ایران و عربستان شاهد از سرگیری روابط کشورمان با سایر کشورهای عرب منطقه که روابط خود را با ایران محدود کرده بودند نیز باشیم؛ اما مهم‌ترین مساله در منطقه همین احیای روابط ایران با عربستان است. هر چند یکی از تاثیرات احیای روابط با عربستان می‌تواند این باشد که سایر کشورهای عرب نیز به سمت احیای روابط با ایران قدم بردارند. البته سایر کشورها نیز که گفته می‌شود بحرین یا شاید اردن باشند که از عربستان برای قطع رابطه دنباله‌روی کردند. اما اینکه مطرح می‌شود کشور مصر نیز از این رویه پیروی خواهد کرد و به سمت احیای روابط با ایران خواهد آمد باید گفت که مساله مصر متفاوت‌تر است. یعنی موضوع پرونده مصر و ایران مستقل از پرونده عربستان باید مورد ارزیابی قرار بگیرد و به نظر نمی‌‌رسد که فعلا در شرایطی که هستیم خیلی در دستور کار قرار بگیرد یا تحت تاثیر رابطه عربستان و ایران چندان تاثیری بپذیرد. البته همانطور که گفته شد این توافق می‌تواند تاثیرات زیادی بر منطقه داشته باشد. به عنوان مثل در لبنان می‌تواند در حل مشکلات داخلی در لبنان تاثیر مثبت داشته باشد، در مسائل سوریه و بازگشت این کشور به جهان عرب و نوعی عادی سازی بین عرب‌ها تاثیر مثبت داشته باشد. البته اینها که گفته شد در سطح محدود منطقه‌ای است و در سطح بین‌المللی نیز امیدواریم که این حرکت مقدمه‌ای برای حل سایر مشکلات منطقه‌ای و بین‌المللی باشد. مخصوصا مساله برجام، از سرگیری مذاکرات و گفت‌وگوها با غرب و آمریکایی‌ها که امیدواریم شکل مناسب‌تری به خود بگیرد. از دیگر ثمرات توافق ایران و عربستان تاثیرگذاری بر مساله بحران یمن است که حتما روی بحث یمن نیز اثر جدی خواهد گذاشت و به نظر می‌رسد که تاثیرپذیرترین کشور از احیای روابط تهران و ریاض همین کشور یمن باشد. نکته دیگری که بدان پرداخته می‌شود اینکه برخی مطرح می‌کنند چون این توافق در چین اتفاق افتاده پس چینی‌ها به دنبال این هستند که با گسترش حضور خود در منطقه پا جای پای آمریکا بگذارند که البته به نظر می‌رسد این گزاره چندان درست نباشد. چرا که دنیا تغییراتی کرده و بر اساس تغییرات جهانی شدن باید به مسائل و تحولات منطقه نگاه کنیم نه بر اساس نگاه سنتی گذشته. تاکنون رابطه کشورها با یکدیگر تابع منافعشان است. حال اینکه چین واسطه این مساله بوده شاید برای آمریکا تفاوت چندانی نکند. هر چند که خیلی‌ها در تحلیل‌هایشان روی این مساله حساب باز می‌کنند، اما به نظر نمی‌رسد که مخالفتی از طرف آمریکایی‌ها برای تنش زدایی در منطقه وجود داشته باشد. البته فرصت‌طلبی چینی‌ها جالب بود که بالاخره از شرایطی که در رابطه‌شان با ایران دارند و تاثیر زیادی می‌توانند در این موضوع داشته باشند بهره بردند و رابطه ایران و عربستان که منافعش را خود چینی‌ها نیز می‌برند. لذا رقم‌های قابل توجهی می‌تواند در روابط اقتصادی ایران، چین و عربستان بوجود آید. البته نباید ناگفته بماند که ایران به واسطه تحریم‌ها امکان بهره‌برداری از ظرفیت‌های چین را در حد بالایی نخواهد داشت. اما عربستان اکنون با ضمانت چین که از طرف ایران توافق جدی صورت گرفته خیالش راحت است که از سوی ایران تاثیر منفی نخواهد گرفت و با حضور چین و میانجیگری این کشور یک توافق بسیار خوبی میان تهران و ریاض اتفاق افتاد .