جدال تا همکاری
آرمان ملی: اقبال عربستان به برقراری رابطه اقتصادی با ایران نشان دهنده صدور مجوزهای آمریکا با نشانههایی مانند آزادسازی مبادلات محدود مالی ایران و عراق همراه است که شاید بیانگر توافقهایی فراتر از توسعه روابط اقتصادی ایران و عربستان است که میتواند دستاوردهای خوبی در عرصه اقتصادی به همراه داشته باشد البته در چند روز اخیر نتایج آن در بازار ارز و طلا قابل مشاهده بوده است. کارشناسان معتقدند اعتماد بین کشورها شرط توسعه اقتصادی است و عربستان نیز به عنوان یکی از قدرتهای برتر منطقه به ویژه در حوزه انرژی و پتروشیمی میتواند به جای رقیب، شریک خوبی در تعاملات فرامنطقهای با هماهنگیهای مطلوب برای یکدیگر و دستیابی به بازارهای منطقه و فرامنطقهای باشد و میلیاردها دلار سود را نصیب دو کشور کند.
اتفاقی مبارک در سایه اعتماد و احترام
صباح زنگنه، کارشناس اقتصاد سیاسی در این خصوص به «آرمان ملی» گفت: بازسازی روابط فیمابین دو کشور اتفاقی مبارک است که آثار آن در حوزههای امنیتی، سیاسی، اقتصادی و تجاری قابل مشاهده است و توسعه همکاریهای ایران با کشورهای همسایه و منطقه رویکردی است که هرچه بیشتر بر اساس احترام و اعتماد متقابل پیش رود نتایج مطلوبی برای طرفین به همراه خواهد داشت و به تحولات اقتصادی مناسبی منتهی خواهند شد. او افزود: عربستان یکی از مهمترین کشورهای صادرکننده انرژی در منطقه است که طی مدتی که ایران تحت فشارهای تحریم بوده از پیشرفت تکنولژی مطلوبی برخوردار شده است و توسعه تعاملات ایران با دیگر کشورها به خصوص کشورهای منطقه از طریق دیپماسی سیاسی انجام می شود تا به توسعه اقتصادی منتهی شود.
زمینههای همکاری اقتصادی طرفین
زنگنه توضیح داد: مشارکت در طرحها و قراردادهای اقتصادی از طریق همین تعاملات منطقهای محقق میشود و ایران و عربستان با توجه به وجوه مشترک فعالیتها و توانمندیهای اقتصادی مشترک میتوانند شرکای تجاری خوبی شوند، همچنین صنایع غذایی، پتروشیمی، محصولات دانش بنیان، تجهیزات بیمارستانی از جمله مواردی است که در راستای توسعه تعاملات سیاسی و اقتصادی ایران رشد خواهد یافت، علاوه بر این عربستان بازار خوبی برای محصولات ساخته شده ایران در حوزه های مذکور و
غیر از آن خواهد بود که البته برای عربستان نیز این مسأله مصداق دارد. این کارشناس ادامه داد: پیش از کاهش روابط ایران و عربستان، توسعه روابط این دو کشور به ویژه در ایام حج نیز ارتقا مییافت که هر دو کشور از این نظر منتفع میشدند. از سوی دیگر این دو کشور در حوزه پتروشیمی و انرژی از قدرتهای برتر محسوب میشوند و در این اقلیم دو راهکار در پیش رو دارند؛ یا اینکه به عنوان رقیب یکدیگر بازار یکدیگر را خراب کنند یا اینکه با تعامل با هم در صدد توسعه بازار فروش و نفوذ و همکاریهای طرفین را رشد دهند و از منافع آن بهره جویند .
ضمانت پایداری روابط فیمابین
او درباره پایدار بودن این گشایش روابط دو کشور گفت: پیشبینی کمی و کیفی روابط بین دو کشور بستگی به انعطاف پذیری طرفین دارد و مطلوب است که در تنظیم روابط با کشورهای دیگر به شکل فراگیر در سطح جهانی گام برداریم و در تعاملات بینالمللی نیز با نگرشی مثبت سعی کنیم علاوه بر تامین امنیت و توسعه روابط سیاسی در رشد و توسعه اقتصادی و تجاری نیز به صورت فعال عمل کنیم. زنگنه معتقد است: دستیابی به بازار عراق یکی دیگر از منافع حاصل از توسعه روابط با عربستان است که در سپهر جهانی به آن دست خواهیم یافت، البته این عوامل مشروط به این است که ایران در شبکه توسعه روابط جهانی طراحیهای خوبی انجام دهد و بدیهی است همه کشورها خواستار امنیت و ثبات در منطقه هستند و پایداری فعالیتهای اقتصادی نیز در بازارهای یکدیگر در سایه این امنیت به دست میآید و در این راستا میلیاردها دلار سود عاید کشور خواهد کرد. این کارشناس ابراز امیدواری کرد از توان بالای تولید و صادرات ایران در راستای توسعه روابط ایران و عربستان بتوان به صورت بهینه استفاده کرد و احتمالا به شکوفا شدن روابط اقتصادی - سیاسی با دیگر کشورها نیز منجر شود.
مهمترین جنبه توافق ایران و عربستان
این گزارش می افزاید: توافق غافلگیرکننده ایران و عربستان سعودی برای احیای روابط دیپلماتیک درهای زیادی را برای ایالات متحده هم باز خواهد کرد از جمله یافتن راهی برای برنامه هستهای تهران و فرصتی برای تحکیم آتشبس در یمن اما نقشآفرینی چین به عنوان میانجی صلح در منطقهای که آمریکا از قدیم در آن صاحبنفوذ بوده مقامات واشنگتن را مضطرب خواهد کرد.
مهمترین جنبه توافق
به گزارش خبرگزاری رویترز، این توافق پس از چهار روز گفتوگوهای مخفی ایران و عربستان در پکن به سرانجام رسید و روز جمعه، جان کربی، سخنگوی کاخ سفید گفت که با وجود اینکه واشنگتن مستقیماً در مذاکرات دخالتی نداشت، اما عربستان سعودی، مقامات آمریکایی را در جریان آن قرار دادند.کربی سعی کرد نقش چین در تحولات روز جمعه را کماهمیت جلوه داده و ادعا کرد: کاخ سفید معتقد است فشارهای داخلی و خارجی از جمله بازدارندگی مؤثر عربستان، در نهایت تهران را پای میز مذاکره آورده است اما جفری فلتمن مقام ارشد سابق ایالات متحده و سازمان ملل متحد بر این باور است که بعد از بازگشایی سفارتها، نقشآفرینی چین مهمترین جنبه این توافق است. فلتمن که عضو مؤسسه بروکینگز است گفت: این ماجرا به عنوان یک سیلی به دولت بایدن و مدرکی از قدرت روبهرشد چین تفسیر خواهد شد.
گفتوگوهای هستهای
این توافق در حالی حاصل شد که پس از دو سال تلاش ناموفق آمریکا برای احیای برجام، ایران به برنامه هستهای خود سرعت میبخشد و این فرآیند با تحریمهای شدید آمریکا علیه تهران به بهانه نقض حقوق بشر، پیچیدهتر شده است. برایان کاتولیس، عضو مؤسسه خاورمیانه گفت: این توافق برای ایالات متحده و اسرائیل راه جدیدی برای احیای مذاکرات هستهای ایران به همراه سعودیها خواهد ساخت.او گفت: عربستان سعودی به شدت نگران برنامه هستهای ایران است و اگر قرار باشد این گشایش، معنادار و تأثیرگذار باشد، باید از نگرانیهای مربوط به برنامه هستهای ایران بکاهد در غیر این صورت، این توافقی نمایشی خواهد بود. توافق تهران و ریاض همچنین امید جدیدی برای صلح پایدار در یمن به وجود آورد.
پررنگتر شدن نقش چین
دَنیِل راسِل دیپلمات ارشد ایالات متحده در امور شرق آسیا در دوران ریاستجمهوری باراک اوباما نیز براین عقیده است که میانجیگری چین در این توافق پیامدهای مهمی برای واشنگتن دارد، اما میانجیگری چین برای توافقی دیپلماتیک که جزء هیچکدام از طرفین آن نیست، عجیب است. وی افزود: آیا در آینده هم اتفاقات اینچنینی خواهد افتاد؟ آیا سفر شی جینپینگ به مسکو میتواند مقدمهای برای میانجیگری چین بین روسیه و اوکراین باشد؟
