زمانی برای نفس کشیدن
آرمان ملی: پس از سفر بهمنماه سید ابراهیم رئیسی؛ به پکن و گفتوگوهای انجام شده میان رییس جمهور چین با رییس جمهور کشورمان، دریابان شمخانی دبیر شورای عالی امنیت ملی از روز دوشنبه ۱۵ اسفندماه در شهر پکن با هدف پیگیری توافقات سفر رییس جمهور، مذاکرات فشردهای را به منظور حلوفصل نهایی موضوعات فیمابین تهران-ریاض با همتای سعودی خود آغاز کرد که در پایان این مذاکرات، روز جمعه ۱۹ اسفندماه ۱۴۰۱ خورشیدی برابر با ۱۰ مارس ۲۰۲۳ میلادی، بیانیه سهجانبهای در پکن با امضای «علی شمخانی» دبیر شورای عالی امنیت ملی، «مساعد بنمحمد العیبان» وزیر مشاور و عضو شورای وزیران و مشاور امنیت ملی عربستان سعودی و «وانگ ئی» عضو دفتر سیاسی کمیته مرکزی حزب کمونیست و رییس دفتر کمیسیون مرکزی امور خارجی حزب و عضو شورای دولتی جمهوری خلق چین صادر شد. پس از اعلام توافق نیز این مساله به خبر یک تمام رسانههای جهان تبدیل شد و کشورهای مختلف به ویژه کشورهای منطقه و حوزه خلیج فارس و نیز کشورهای اروپایی و آمریکا به این توافق و ابعاد منطقهای و بینالمللی آن واکنش نشان دادند. حال باید دید که روابط دو طرف طی ماههای آینده چه ابعادی پیدا خواهد کرد.
جزئیات توافق
وزیر خارجه عربستان در اظهاراتی به جزئیات توافق ایران و عربستان پرداخت. فیصل بن فرحان، وزیرخارجه عربستان در اظهاراتی گفت که توافق با ایران نتیجه دو سال مذاکره بود که در نهایت به توافقاتی مبتنی بر رعایت اصل حسن همجواری و احترام به حاکمیت دو کشور وتداوم گفتوگوها برای برطرف کردن چالشهای امنیتی منطقه رسیدیم. وی افزود: ریاض گفتوگو را بهترین راه برای حل اختلافات می داند. فیصل بن فرحان پیش از این با محمد بن عبدالرحمن، وزیر خارجه قطر که به تازگی به عنوان نخست وزیر این کشور نیز منصوب شده است درخصوص توافق تهران و ریاض رایزنی کرده بود.
ادامه واکنش غربیها
واکنشها به توافق ایران و عربستان از سوی کشورهای مختلف روز گذشته نیز ادامه داشت و مقامات هر کشوری از ظن خود به این توافق واکنش نشان دادند. این در حالی است که این واکنشها بیش از کشورهای اروپایی متوجه کشورهای منطقه بود. مشاور نخستوزیر عراق گفت که کشورش نقشی محوری در نزدیک کردن روابط تهران و ریاض ایفا کرده است. در بین اروپاییها صرفا فرانسه و اتحادیه اروپا به این موضوع واکنش نشان دادند. وزارت خارجه فرانسه ضمن استقبال از توافق تهران و ریاض در بیانیه ای آورد: کاترین کولونا، وزیر امور خارجه از گفتوگو و هر ابتکار عملی که بتواند کمک ملموسی به کاهش تنشها و تقویت امنیت و ثبات منطقهای بینجامد، حمایت میکند. اتحادیه اروپا نیز روز گذشته با انتشار بیانیهای از توافق عادیسازی روابط ایران و عربستان و برقراری مجدد روابط دیپلماتیک میان دو کشور استقبال و خاطر نشان کرد که این اتحادیه منتظر اجرای آن است. اتحادیه اروپا همچنین در بیانیه خود افزود: ارتقای صلح و ثبات و دستیابی به تنشزدایی در خاورمیانه از اولویتهای کلیدی اتحادیه اروپاست. اتحادیه اروپا همچنان آماده تعامل با همه بازیگران در منطقه با رویکردی تدریجی و فراگیر
و با شفافیت کامل است. مرکز مطالعات بینالملل و استراتژیک آمریکا نیز نوشته است: «دولت بایدن در مورد اهمیت گفتوگوهای امنیتی منطقهای صحبت کرده و احتمالاً از این توافق، حداقل بهطور کلی حمایت میکند. اما این واقعیت که عربستان سعودی به گونه ای به توافق رسید که به نظر میرسد بهطور کامل ایالات متحده را کنار گذاشته است، این پیام را ارسال میکند که سعودیها به دنبال تنوع بخشیدن به شرطبندیهای خود در زمینه امنیت هستند و بهطور کامل به ایالات متحده اتکا نمیکنند. پایگاه خبری -تحلیلی میدل ایست مانیتور پس از انتشار خبر توافق ایران و عربستان آن را یک پیروزی دیپلماتیک برای چین توصیف کرد.
واکنش کشورهای منطقه
کشورهای منطقه نیز هریک از ظن خود نسبت بله توافق ایران و عربستان مواضعی را اتخاذ کردند. در این راستا وزارت خارجه سوریه با استقبال از توافق عربستان و ایران برای از سرگیری روابط دیپلماتیک تاکید کرد که این گام مهم منجر به تقویت امنیت و ثبات در منطقه و گسترش همکاریها خواهد شد. وزارت خارجه سوریه تاکید کرد که از تلاشهای صادقانه چین در این زمینه قدردانی میکنیم. همچنین در گفتوگوی تلفنی وزیران امور خارجه جمهوری اسلامی ایران و سلطنت عمان، بدر السید البوسعیدی وزیر امور خارجه عمان ضمن ابراز خرسندی از توافق شکل گرفته بین جمهوری اسلامی ایران و عربستان سعودی، مراتب تبریک خود و دولت عمان به وزیر امور خارجه کشورمان را اعلام داشت. امیرعبداللهیان نیز از تلاشهای قبلی عمان در زمینه حصول توافق بین جمهوری اسلامی ایران و عربستان سعودی تشکر و قدردانی کرد. وزارت امورخارجه پاکستان نیز در بیانیهای تاکید کرد که صمیمانه از توافق ایران و عربستان برای بهبود روابط میان دو کشور که با میانجیگری جمهوری خلق چین انجام شده است، استقبال میکند. عبدا... بن زاید، وزیر خارجه امارات نیز در واکنش به توافق ایران و عربستان گفت که بازگشت روابط
تهران و ریاض گامی مهم در راستای ثبات و شکوفایی در منطقه است.
