غربیها فشار آوردند؛ قطعنامهای تصویب نشد
آرمان ملی: شاید تا پیش از سفر رافائل گروسی به تهران و مذاکره و ملاقات با مقامات کشورمان بسیاری از جمله غربیها بدین امید بودند که در نشست آتی شورای حکام آژانس با فشار سیاسی بر مدیرکل برای ارائه گزارش جهتدار ضد ایرانی در شورای حکام شرایط را برای تصویب قطعنامه سوم و ارجاع این پرونده به شورای امنیت فراهم کنند تا از این طریق بتوانند فشارهای خود را به ایران بیشتر کنند. اما سفر گروسی به تهران و مذاکره و گفتوگو با مقامات کشورمان که وی چه در تهران و چه در وین آن را سازنده و موثر توصیف کرد موجب شد تا نقشههای غربیها نقش بر آب شود و نتوانند سناریوی مدنظر خود را پیاده کنند. هر چند که فارغ از آنچه شورای حکام تصویب میکرد غربیها بیانیه خود را در قبال ایران و پرونده هستهای میدادند و در این نشست نیز همین کار را با بیانیه ضد ایرانی انجام دادند. اما مساله مهم در این نشست نوع رویکرد شورای حکام بر مبنای گزارش رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بود. جایی که با وجود تلاش برخی کشورهای غربی و نیز رژیم صهیونیستی، نشست شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره برنامه هستهای ایران بدون صدور قطعنامهای علیه کشورمان پایان یافت.
برخی کشورهای غربی از جمله تروئیکای اروپایی و آمریکا با صدور بیانیههایی تلاش داشتند برنامه هستهای ایران را زیر سوال ببرند. با وجود این بیانیهها و نیز تلاشهای آشکار رژیم صهیونیستی در سطح بینالمللی علیه برنامه صلحآمیز هستهای ایران، در نشست شورای حکام قطعنامهای علیه کشورمان صادر نشد و حتی ابراز امیدواری شد با ادامه همکاری ایران و آژانس موضوع ایران از بنبست کنونی خارج شود. این در حالی است که ایران بارها در واکنش به این اظهارات به طرفهای مقابل توصیه کرده است که رفتاری توام با درایت و تدبیر داشته باشند، در مسیر دیپلماسی حرکت کنند و از رفتارهای غیرسازنده خودداری کنند؛ چرا که این رفتارهای غیر سازنده مسیر دیپلماسی را دچار مشکل میکند؛ ایران از تلاشها و ظرفیتهای دیپلماتیک خود برای ادامه فعالیتهای سازنده و همکاری با آژانس در این چارچوب استفاده میکند.
بیانیه آمریکا و تروئیکا
نماینده آمریکا در جلسه شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی به قرائت بیانیهای علیه ایران پرداخت. لارا هالگیت، اظهار داشت: گزارشهای کامل، بجا و راستبنیاد مدیرکل برای اطلاع جامعه بینالمللی از برنامه هستهای ایران ضروری است. همانطور گزارش مدیرکل نشان میدهد، ایران به توسعه برنامه هستهایش ورای حدود برجامی ازجمله از طریق توسعه سانتریفوژهای پیشرفته و انباشت مداوم اورانیوم غنیسازی شده با خلوص بالا ادامه میدهد. ما خاطرنشان کردهایم که تولید مداوم اورانیوم غنیسازی شده تا خلوص ۶۰ درصد توسط ایران هیچ هدف صلحآمیز معتبری ندارد. این بیانیه با ادعای اینکه «هیچ کشور دیگری در جهان امروزه برای اهداف ادعایی ایران از اورانیوم غنیسازی شده با خلوص ۶۰ درصد بهرهبرداری نمیکند» با هراس، پیشرفت ایران را در این زمینه «تحریکهای هستهای» خوانده و پایان فعالیتهای هستهای ایران را جهت ایجاد اعتماد بینالمللی خواستار شده است. این بیانیه با نگرانی از فعالیت آبشارهای سانتریفیوژهای پیشرفته ایران که تخلف در تعهدات پادمانی عنوان شده از شورا بررسی و از ایران شفافسازی را خواستار شده است. آمریکا در بیانیه خود نوشته است: ما
بیانیه مشترک ایران و آژانس بینالمللی انرژی اتمی درخصوص نتیجهگیری گفتوگوهای بلندمرتبه مدیرکل در تهران و همچنین اظهارات مدیرکل در این زمینه ازجمله بیانیه آغازین شورای حکام را دریافت کردیم. اگر ایران از تصمیم گزارش شدهاش توسط مدیرکل در رابطه با برخی تدابیر شفافیتساز پیروی کند، پیامی دلگرم گننده ارسال خواهد کرد اما ما باید بیینیم که این گامها واقعا در حال اجرا هستند یا نه. تروئیکای اروپایی نیز با صدور بیانیهای مشترک در نشست شورای حکام خواستار اجرای سریع و کامل توافقات صورت گرفته میان ایران و آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره حلوفصل مسائل پادمانی شدند.
از انحلال اینستکس تـــا ناتوانی دولتهای اروپایی
به نظر میرسید که ساز و کار تسهیل تجارت اروپاییها برای ایران با نام اینستکس پس از مشکلاتی که از ابتدا داشت و فشار آمریکا در نهایت نیز نتواند به نتیجه دلخواه برسد در همین زمینه نیز اروپاییها که خود مبدع این سازوکار بودند بالاخره به ناکارآمدی آن اذعان کردند. در نهایت نیز تروئیکای اروپایی در بیانیهای مشترک اعلام کردند که ابراز حمایت از مبادلات تجاری با ایران یا به اصلاح «اینستکس» منحل شده است. در بیانیه تروئیکای اروپایی آمده است: سهامداران اینستکس - بلژیک، دانمارک، فنلاند، فرانسه، آلمان، هلند، نروژ، اسپانیا، سوئد و انگلیس تصمیم به منحل کردن اینستکس گرفتهاند. سه کشور اروپایی در این بیانیه نوشتند: اینستکس در سال ۲۰۱۹ توسط فرانسه، آلمان و انگلیس راهاندازی شد تا تجارت قانونی میان ایران و اروپا بهویژه در زمینه بشردوستانه را تسهیل کند. در طی چهار سال اخیر، اینستکس به طور مداوم تلاش کرده تا تبادلات تجاری میان ایران و اروپا را تسهیل کند. تقاضای قوی از سوی صادرکنندگان اروپایی عمدتا در بخش بشردوستانه برای استفاده از سازوکار اینستکس وجود داشت. انگلیس، فرانسه و آلمان در ادامه ادعا کردند: ایران به طور سیستماتیک
و به دلایل سیاسی از انجام وظایف توسط اینستکس جلوگیری کرده است. ایران تنها در اوایل در ۲۰۲۰ به یک تبادل مالی برای واردات کالاهای پزشکی از اروپا به ایران راضی شد.
