ضرورت استقلال کتابفروشان و ناشران در اتحادیههای جداگانه
اتحادیهها وظایفشان محدود به آییننامه مندرج در نظام صنفی است که کلیت آن خدمات به بهبود وضع صنف زیر پوشش است. گاهی صنوف کوچکتر با دیگر لایههای صنف در یک اتحادیه مشترک فعالیت میکردند؛ از جمله اتحادیه ناشران و کتابفروشان، چراکه در گذشته دور تعداد ناشران و کتابفروشان خیلی کمتر از اکنون بود. اما درحال حاضر ضرورت مستقل شدن این دو رسته اجتنابناپذیر مینماید به دلایل زیر:
به دلیل گستردگی اعضا، رسیدگی مطلوب محدود میشود. هم ناشران به خوبی نمیتوانند به اهدافشان دست پیدا کنند هم کتابفروشان. وظایف هر اتحادیه در قانون نظام صنفی روشن است، در نتیجه استقلال ناشران و کتابفروشان، صدمهای به شرح وظایف آنها نمیزند.
قرار نیست اتحادیه تولیدکنندگان با فروشندگان یک کالا مشترک باشد؛ چراکه نه تنها منافعشان در بسیاری موارد با هم مشترک نیست؛ بلکه در تضاد هم است. کتابفروش - بحق- میخواهد درصد خرید کتابش بالاتر باشد تا هزینههایش جبران شود و پرداخت را مدتدارتر کند. ناشر هم میخواهد درصد کتابش بیحد نباشد و دریافتش به حدود یک سال بعد موکول نشود.
وجود اتحادیهها بر اساس منافع مشترک امکان تداوم دارد، اما این دو رسته در اتحادیه ناشران و کتابفروشان لزوما منافع مشترک ندارند. از منظر فرهنگی بودن هم دلیل نمیشود این دو رسته، اتحادیه مشترک داشته باشند؛ زیرا در تصمیمگیریها هم منافع هر لایه در اولویت قرار میگیرد.
کتابفروش چه انگیزه مالی دارد که از ناشر حمایت کند یا ناشر با چه انگیزهای دغدغه مشکلات کتابفروشان را داشته باشد؟ درست است که این دو رسته تکمیلکننده همدیگر هستند، اما لزومی ندارد اتحادیه مشترکی داشته باشند. مثل این است که تولیدکنندگان خودرو با فروشندگان خودرو، اتحادیه مشترک داشته باشند!
هر رستهای باید پروانه فعالیتش را از اتحادیه مربوطه بگیرد. مثلا اگر کسی مغازه طلافروشی تاسیس کرد، با توجه به آنکه چند شغل دیگر هم دارد، نباید جواز تاسیس مغازهاش را جداگانه بگیرد؟ در حوزه نشر نیز وجود مفهومی بهنام ناشر-کتابفروش، دلیل نمیشود که یا پروانه نشر داشته باشند یا فقط کتابفروشی؛ بلکه افراد باید برای کتابفروشی از اتحادیه کتابفروشان پروانه بگیرند و برای اخذ پروانه نشر، به اتحادیه ناشران مراجعه کنند. زیرا هر رسته، شرایط ویژه مربوط به خودش را دارد. بعضیها نشر، کتابفروشی، چاپخانه، مرکز پخش و صحافی دارند، پس باید همه اتحادیهشان یک کاسه باشند؟
استفاده از عبارت «تجزیه» برای ایجاد استقلال این دو رسته، شبیهسازی غیرهمسان (معالفارق) است. اما با این وجود میتوان در انتخابات دور دوم پیش روی، صندوق رای جداگانه به رایگیری استقلال اتحادیه ناشران و کتابفروشان آری یا نه اختصاص داد.
