هنر زاییده محدودیت است
کمال تبریزی ضمن اشاره به دستاوردهای سینمای کوتاه، شکلگیری فیلمنامه «لیلی با من است» را محصول اتفاقاتی دانست که در فرآیند حضورش در مناطق جنگی برای ساخت فیلمهای کوتاه با آنها مواجه شده بود. کمال تبریزی کارگردان و فیلمنامهنویس سینما و عضو هیات داوری سیزدهمین جشنواره بینالمللی فیلم ۱۰۰ در گفتوگو با «مهر» در پاسخ به اینکه ساختن فیلم کوتاه سختتر است یا فیلم بلند، گفت: در دوران جوانی شعاری داشتیم که میگفتیم فرمت و اندازه کاری که میکنی، خیلی مهم نیست. شما فیلم کوتاه میسازید و مهم نیست با چه قطعی آن را میسازید، مهم این است که با آن شور، علاقه و اشتیاق کار خود را انجام دهید و وقتی این ویژگی را داشته باشید همه سختیها کنار میرود. وی در ادامه افزود: البته سختی در همه کارها وجود دارد و قطعا سختی در سینمای بلند و حرفهای بیشتر است، در سینمای کوتاه هم سختی کم نیست ولی زمانیکه عشق و علاقه وجود داشته باشد تمام سختیها کنار میرود و فیلمساز با ساختن فیلم خود به حیات جدیدی دست مییابد. یعنی شما کاری میکنید که مخاطبان از طریق مدیوم سینما وارد فضای ذهنی شما شوند. تبریزی درباره تجربه یا خاطرهای از ساخت فیلم کوتاه و رجوع به آن برای ساخت فیلم بلند بیان داشت: قطعا این تجربهها بسیار بوده است؛ برای نمونه در یک فیلم کوتاهی که کار میکردم یا کلاسهایی که شرکت میکردیم و طی آن بحثهای مختلفی که در زمینههای مختلف سینما داشتیم، تجربههایی را برایمان رقم میزد که طی تجربه و اتفاقات آن فیلم کوتاه، به فیلمنامه «لیلی با من است» در سینمای حرفهای رسیدیم. او در ادامه این بحث اضافه کرد: آن زمان ما جوان بودیم و اگر اتفاقاتی در مناطق جنگی رخ میداد، برای فیلمبرداری میرفتیم و این کار را برای خودمان انجام میدادیم؛ همین تجربیات در ساخت فیلم بلند به من کمک زیادی کرد. این کارگردان مطرح سینما در ادامه در توصیه به فیلمسازان موفق آینده سینمای ایران گفت: معمولا جوانهایی که میخواهند اولین فیلم خود را بسازند، بسیار محتاط و حساس هستند و با دقت به جزئیات نگاه میکنند؛ بهترین توصیهای که میتوانم به آنها بکنم که خودم هم بعد از این همه سال به آن رسیدم و معتقدم از این زاویه نگاهکردن حتما آدمها را موفق میکند، این است که وقتی میخواهند کاری را انجام دهند، تصور کنند برای اولینبار است که این کار را انجام میدهند و به اینکه چقدر اندوخته و تجربه دارند، متکی نباشند. او افزود: اگر در تمام کارها این موضوع سرلوحه ذهن و فکر، عمل و اقدامشان باشد، قطعا آدمهای موفقی میشوند، در غیر این صورت خیلی منتظر موفقیت نباشند. تبریزی درباره حضور در جشنواره فیلم ۱۰۰ و تاثیر آن در مسیر فیلمسازی فیلمسازان جوان بیان کرد: وقتی شما محدودیت را در عرصه هنر افزایش میدهید، میزان خلاقیت هم افزایش پیدا میکند. آدم بزرگی در سینما بهنام رودلف آرنهایم که کتاب معروفی بهنام «فیلم به عنوان هنر» نوشته است، در صفحه اول کتابش اولین جملهای که در آن نوشته شده این است که هنر زاییده محدودیت است. وقتی تصویر یا عکسی میگیرید به مخاطب خود میگویید که به این قابی که در تصویر وجود دارد، نگاه و مابقی را حذف کنند، درست برخلاف چیزی که در زندگی واقعی ما وجود دارد. وی گفت: بنابراین این محدودیت و اینکه از مخاطب خود دعوت کنید که از منظر دیگر و محدودی به همه چیز نگاه کند، سبب شروع خلاقیت و بروز هنرهای مختلف میشود. اینکه شما بتوانید در سینمای کوتاه بهدلیل محدودیت بیشتری که دارید، به اوج خلاقیت برسید که ممکن است سینماگران حرفهای در فیلم بلند نتوانند این کار را انجام دهند، این محدودیت در این عرصه سبب بروز اتفاقات عجیب و غریب میشود. این کارگردان مطرح سینما در پایان عنوان کرد: امسال که فیلمهای راه یافته به بخش مسابقه سیزدهمین جشنواره فیلم ۱۰۰ را با داوران تماشا میکردیم، در چند فیلم شاهد این موضوع بودیم. یعنی در چند مورد، یک فیلم ۱۰۰ ثانیهای به گونهای بود که توانسته بود به اندازه یک فیلم بلند حرفی که میخواهد را به مخاطب منتقل کند و از این جهت موفقتر و عمیقتر و تأثیرگذارتر بوده است.
