قهر مردم از مدیران ناکارآمد است
در شرايطي که قيمت دلار در کشور نزديک به60 هزار تومان رسيده و بازار با نوسان شديدي مواجه است اين اتفاق با چه پيامدهاي اجتماعي مواجه خواهد شد و جامعه چه واکنشي به اين اتفاق خواهد داشت؟
مردم ايران در طول تاريخ همواره وفاداري و ايمان به آرمانهاي فرهنگي و ملي را به اثبات رساندهاند. بعد از پيروزي انقلاب اسلامي نيز تقديس و حراست از مقدسات ديني را به معيارهاي فوق پيوند زدهاند. کمبودها، مشکلات اقتصادي همراه با گرانيها و کمياب شدن برخي از کالاها نيز نتوانست اين ملت استوار را به زانو درآورد. 8سال جنگ تحميلي؛ شهدا و جانبازان و آزادگان در دوران جنگ داغهاي سنگيني بر سينههاي خانوادههاي ايراني از هر قوم و منطقهاي گذاشته و برخي از خانوادهها هنوز هم در انتظار سخت و تلخ بازگشت جگر گوشههاي خود هستند. تحريمهاي چهلوچهار سال گذشته اين مردم نستوه را با مشکلات متعدد روبهرو ساخته و مقاومت اين ملت به الگوي تاريخي درجهان تبديل شد. به ياد داشته باشيم که آزارهاي مختلف يک ساعت و يک روز مردم را راحت نگذاشت و بلاياي طبيعي و بيماريهاي متعدد از سيل و زلزله و کرونا و دشواريهاي ديگر نيز مزيد بر علت شدهاند. اعتراضات سالهاي 96 و 88بهجاي قرار گرفتن در بوته بررسي و تجربه با کمتوجهي مورد عبور قرار گرفته و اعتراضات امسال که در بسياري از شهرها و روستاها صورت گرفت براي معاندان و مخالفان بارقه اميدي شدند تا دل در گروي تضعيف و شکست نظام ببندند. توطئههاي رنگارنگ و ريز ودرشت خارجي و داخلي نيز مشکلات امنيتي و برون مرزي براي دولت و نهادهاي مرتبط ايجاد کرد. در اين ميان مرگ مرحومه مهسا اميني به کليد واژه مشترک داخلي و خارجي براي بهانهجويي تبديل شده و بيگانگان را به دخالتهاي گوناگون وادار کرد. آنچه که موجب دلگيري دلسوزان و نخبگان قرار گرفت کملطفي به ملتي با اينهمه سوابق و برنامهها بودند. در کنار اعتراضات داخلي، فقدان مديريت منسجم، ضعف برنامهريزي و کاستيهاي مديريت در راستاي مبارزه با فساد و تبعيض و رانتخواري از يکسو و در يک جمله کم توجهي به مشکلات مردم؛ از عوامل دوري و فاصله گرفتن از مديريت و مديران اجرايي بود؛ که به قهر مردم تعبير ميشود.
قهر مردم از چه چيزي صورت گرفته است؟
اين قهر نيز از بيمهريهايي است که برخي مديران ناکارآمد مسبب آن هستند. همين دلسرديها و فاصلهها موجب جان گرفتن براندازان خارجنشين و ارتباط آنها با هم پيالههاي داخليشان گرديد. هنوز لايههاي اصلي جامعه در اختيار خشونت پرهيزان بوده و براندازان بهرغم حمايتها و سرمايهگذاريهاي درون سازماني و حاميان بيگانه نتوانستهاند به تفاهم قابل قبولي برسند. احمد شاه قاجار در خاطرات خود مينويسد من هيچوقت داعيه شاهي نداشته و نميدانم چرا عدهاي سعي دارند مرا بهوسط گود بکشند. رضا پهلوي نيز چند بار در خفا و آشکار همين ادعاي قجري را مطرح کرده است. اما حالا که در شهر نابينايان يک چشم پادشاه است اوهم خود را به ميان انداخت. در بازار آشفته و بلواي دشمنان کساني که سالها در لانههاي زيرزميني مخفي بودند ناگهان از مخفيگاه خود بيرون خزيدند و خود را به نمايش گذاشتند؛ ظاهرا آنها باور کرده بودند که وارث قدرتند؛ پرويز ثابتي شکنجهگر شناخته شده ساواک و جلاد زندان اوين با پرچم ايران بهدست در صف اول مخالفان خودنمايي ميکند. همسن وسالهاي من خوب بهياد دارند که او با نام «مقام امنيتي» در بازجوييهاي خشن وشکنجه مبارزين نفر اول بود و در روزهاي پيش از انقلاب توسط مامورين سيا و موساد از ايران خارج شد و چهل سال مخفي بود حالا به ميدان آمده قطعا از دست فرزندان ايران نخواهد توانست که مخفي گردد
تثبيب قيمت دلار به بالاي پنجاه هزار تومان به چه معناست؟ در چنين شرايطي دولت چگونه ميتواند جامعه را نسبت به عملکرد اقتصادي خود اقناع کند؟
واقعيت اين است که در کشور ما که قيمت بادمجان و خيار و پارچه و لاستيک مستقيما به قيمت دلار وصل هستند. از فردا بايد شاهد گران شدن سرسامآور قيمت بسياري از کالاها باشيم. بيکاري و رانتخواري ارکان بسياري از فسادها بوده و گاهي نامشخص بودن بخش قابل توجهي از برنامهها و دستورات؛ خود اساس تضادها و تنشهاست. بسياري از رويدادهاي تلخ و خسرانزاي ناشي از سوءتدبير و ندانم کاري است که تاوان آن توسط افرادي داده ميشود که هيچگونه دخالت و يا نفوذي در وقوع آن رويداد ندارند. مردم از برخي کم لطفيها خسته شدهاند. تبعيضها دلزدهشان کرده وگرنه؛ از نظام دلخور نبوده و رفتار فرصتطلبان آزارشان ميدهد. کوچک شدن سفرههاي مردم ناشي از دوعامل گرانيهاي قطاري و لجام گسيخته و ضعف و فقدان مديريت کارآمد بر ابعاد توليد و عرضه و قيمتگذاري و نظارت کارآمد بر اين وجوه ميباشند. اين در حالي است که احتکار و انبار کردن ارزاق عمومي و بعضا صدور غيرمجاز آنها به کمبود کالاهاي ضروري در بازار منجر ميشود. از نگاه رفتارشناسي سياسي ايجاد تنگناهاي اقتصادي و کمبودهاي مصنوعي موتوري بر سرعت بخشيدن به ناراضيتراشي آنهم در طبقات کمدرآمد؛ بازنشسته؛ بيکار است. ديديم و ديدند که به ميدان نيامدن اکثريت جامعه موجب فروکش تجمعات و اتمام تظاهرات گرديد. آنان که براي چندمين بار به وعدهها و حمايتهاي پوشالي ديگران پشتگرم شده و سرابهاي آنها را واقعي ديده و باور کرده بودند؛ براي چندمين بار از شنيدن نصايح سپيدمويها و باتجربههاي جامعه سرباز زده و دور را نزديک و نزديک را دور ديدند و در نهايت نيز خسته و نوميد به خانههاي خود برگشتند. نکته ديگر اينکه ناديده گرفتن زحمات مديران سابق وهمه کاستيها و ناکاميها را به آنها ارجاع دادن دور از منطق و انصاف است. بدون ترديد فقدان نظارت متمرکز از علل نافذ در بروز برخي از نابسامانيهاي موثر در وقوع مشکلات اخير هستند.
در شرايط کنوني مهمترين دغدغه مردم وضعيت معيشتي و اقتصادي است. اين در حالي است که به نظر ميرسد با بهبود وضعيت اقتصادي ميتوان تا حدود زيادي التهابات اجتماعي را کنترل کرد. دولت در اين زمينه بايد چه اقداماتي انجام بدهد؟
واقعيت اين است که گرانيها زندگي مردم را سخت کرده و چالشهاي زيادي را در زندگي آنها به وجود آورده است. امروز ميزان فقرا نسبت به گذشته بيشتر شده و بسياري از مردم که تا ديروز در وضعي مناسبي زندگي ميکردند به دليل گرانيها با چالشهاي جديدي در زندگي خود مواجه شدهاند. متأسفانه عدهاي در بدنه دولت و فضاي سياسي وجود دارند که اجازه نميدهند وعدههاي انتخاباتي آقاي رئيسي در زمينههاي مختلف بهخصوص اقتصادي محقق شود. شعارهاي مهم آقاي رئيسي در انتخابات مبارزه با فساد، مقابله با گراني و جلوگيري از رشد بيرويه ارزاق عمومي بود. اين در حالي است که تاکنون اين وعدهها محقق نشده است و ما شاهد گرانيها هستيم. برخي مفسدان اقتصادي همراه با مديران ناکارآمد با سرنوشت سياسي جامعه بازي ميکنند. نکته قابلتأمل اينکه برخي کشورهاي همسايه ما نيز تورم و گراني دارند. در برخي مواقع حتي ميزان گرانيهاي آنها از ايران نيز بيشتر است. با اينوجود به دليل اينکه شبکههاي معاند رسانهاي عليه آنها تبليغ نميکند کسي از وضعيت آنها مطلع نيست. اين در حالي است که شبکههاي معاند خارجي شبانهروز وضعيت بازار ايران را آشفته و خراب نشان ميدهند که اين موضوع آسيبهاي زيادي به روان مردم ميزند. شرايط به شکلي شده که گرانيها و وضعيت اقتصادي مردم ديگر مسائل جامعه را نيز تحت تأثير قرار داده است. بهعنوان مثال آلودگي هوا که آسيبهاي زيادي بهسلامتي مردم ميزند مورد توجه نيست و کسي نيز به آن توجه نميکند. اين در حالي است که آلودگي هوا که بيشتر ناشي از عدم برنامهريزي و تصميمات نادرستي بوده که درگذشته گرفته شد سلامتي مردم را با مخاطره مواجه ميکند. دولت بايد بهجاي حرف زدن، تعارف و تبليغ از نخبگان و متخصصان استفاده کند تا مشکلات کاهش پيدا کند. اگر دولت ميخواهد مشکلات مردم را حل کند بايد بدون توجه به سليقه سياسي نخبگان و تنها بر اساس تخصصي که دارند از آنها استفاده کند.
