آرمان ملي- حميد شجاعي: قريب به 3 ماه از ماجراي مسموميتهاي سريالي دانشآموزان در مدارس دخترانه شهرهاي مختلف ميگذرد و طي اين مدت شاهد واکنشهاي بسياري نسبت به اين اتفاق بودهايم و هر کسي از ظن خود به اين موضوع واکنش نشان داده است. اوايل آذرماه بود که نخستين گزارش در خصوص مسموميت دانشآموزان از دبيرستان دخترانه نور در يزدانشهر قم منشر شد که در همان زمان مسئولان استاني نسبت به اين مساله واکنش نشان دادند در همين راستا مجيد محبي، معاون دانشگاه علوم پزشکي قم در اظهاراتي، علت اين حوادث را تندتند نفسکشيدن دانشآموزان دختر و استرس آنها عنوان کرد و ذوالنوري، نماينده قم نيز از ظن امنيتي بودن اين حوادث صحبت کرد. دادستاني قم از ورود به اين مساله خبر داد. با اين حال هنوز جامعه نسبت به اين مساله اقناع نشده که طي ماههاي اخير چه اتفاقاتي رخ داده که دانشآموزان در مدارس مسموم ميشوند؟ اگر اين اتفاق در يک مدرسه و در يک شهر اتفاق ميافتاد ميشد تصور کرد که اين يک مساله اتفاقي بوده است. اما زمانيکه به يک اتفاق سريالي آن هم نه در يک مدرسه بلکه مدارس قم تبديل شد نميتوان بهسادگي از آن گذشت. چه اينکه ابعاد مساله از اينها هم فراتر رفته و آنطور که روايتهاي رسمي و غير رسمي آوردهاند بهجز شهر قم، بروجرد و اردبيل نيز با اينگونه مسموميتها مواجه شدهاند. هر چند که سريال مسموميتها روز گذشته به تهران نيز رسيد. در همين راستا ديروز خبر رسيد تعدادي از دانشآموزان دبيرستان دخترانه خيام فاز 11پرديس دماوند دچار مسموميت و راهي بيمارستان شدند. تاکنون 35 دانشآموز به بيمارستان الغدير پرديس منتقل شدهاند که به گفته عوامل اورژانس حال اکثر دانشآموزان خوب است. اين در حالي است که روزگذشته عبدالعلي رحيمي مظفري، نماينده سروستان در مجلس در تذکري شفاهي بيان کرد: «حداقل 10 تا 15 شهر کشور درگير مسموميت دانشآموزان شدند و محمدباقر قاليباف، رئيس مجلس نيز در پاسخ به وي اظهارکرد: 2 شهر قم و بروجرد درگير مسموميت دانشآموزي شدند که مظفري بيان کرد: تعداد شهرهاي بيشتر از عددي است که شما گفتيد. از شما ميخواهم شهر کوار را نيز به آمار خود اضافه کنيد.» نکته اينجاست که به قرائت برخي اين اتفاق ابعاد امنيتي دارد و بايد بهطور ويژه به آن پرداخته شود. چرا که به نظر ميرسد جريان مشکوکي درصدد است که با اينگونه اتفاقات جامعه را ملتهب و نگران کند.
از لزوم برخورد با مسببان تا کميته حقيقتياب
چندي پيش بود که معاون وزير بهداشت پرده از راز مسموميتهاي سريالي دانشآموزان در مدارس برداشت و از عمدي بودن مسموميت دانشآموزان خبر داد و گفت: «پس از مسموميت چندينباره دانشآموزان در مدارس قم، مشخص شد افرادي دوست داشتند که تمامي مدارس، بهخصوص مدارس دخترانه تعطيل شوند.» هر چند که وي با فاصله کمي اظهارات خود را تکذيب کرد که در نوع خود قابل تامل بود، اما نکتهاي که مطرح شده بحث شبنامهاي است که چندي پيش گروهي تندرو دقيقا در ميانه داستان مسموميتها بيرون دادند و در آن ضمن حرام دانستن تحصيل دختران خواستار تعطيلي مدارس دخترانه ايران شده بود. چه اينکه هنوز مشخص نشده که اين گروه چه کساني هستند و چه هدفي را دنبال ميکنند. اما آنچه مهم است اينکه برخي رويکردهاي واپسگرا و متحجر هستند که اينگونه منويات را دنبال ميکنند. دقيقا رويکردي که در سال 2012 طالبان در افغانستان دنبال کردند. روز گذشته نيز احمد اميرآبادي، نماينده قم در واکنش به اظهارات معاون وزير بهد اشت که از عمدي بودن مسموميتها خبر داده بود؛ گفت: «اگر عمدي بودن اين اقدام صحت داشته باشد بايد دستگاههاي امنيتي و انتظامي به موضوع ورود کرده و با عاملان و مسببان آن برخورد جدي صورت گيرد.» آنچه که مسلم است و تا کنون گفته شده مسموميتها اصليترين عاملي که تا الان شناسايي شده، مسموميت در اثر استنشاق گاز يا بر اثر مواد شيميايي بوده است. البته روايتهاي منتشره از برخي دانشآموزان نيز متفاوت است از استنشاق بوي تخممرغ گنديده و بودي عطر تند تا بوي اسپند و واکس سوخته. هر چند که تحقيقات در اين خصوص همچنان ادامه دارد. در همين راستا نيز به گفته رشيدي کوچي، نماينده مجلس قرار است بهزودي کميته حقيقتيابي تشکيل و ابعاد اين موضوع بررسي و بازشکافي شود. از سوي ديگر نيز روز گذشته نشست اضطراري کميسيون آموزش، تحقيقات و فناوري مجلس به منظور بررسي موضوع مسموميت دانشآموزان دختر با حضور وزراي آموزش و پرورش، اطلاعات و بهداشت در محل کميسيون تلفيق با حضور وزراي اطلاعات، آموزش و پرورش و بهداشت تشکيل شد که از جزئيات اين نشست خبري منتشر نشده است.
سم بسيار خفيف باعث مسموميت دانشآموزان شده است
وزير بهداشت در حاشيه اجلاس سراسري مديران ارشد سازمان بيمه سلامت ايران که در محل اين سازمان برگزار شد، درباره پيگيري مسموميت سريالي دانشآموزان در مدارس، گفت: خودم بهشخصه به قم رفتم و همه بيماران بيمارستان شهيد بهشتي را ويزيت کردم و مدتي طولاني اين کار طول کشيد. دکتر بهرام عيناللهي افزود: مسموميت ايجاد شده بسيار خفيف بود و الحمدلله هيچگونه عارضه براي کسي ايجاد نکرده بود و تنها چند ساعتي دچار علائم ضعف عضلاني، بيحالي و حالت تهوع بودند. وي ادامه داد: کميته ويژهاي را مامور کرديم که در اين رابطه تحقيق کنند و از بهترين اساتيد سمشناسي کشور کمک گرفتيم که تحقيقات آنها نشان داد سم بسيار خفيفي باعث اين عوارض ميشود. وزير بهداشت عنوان کرد: بررسي اينکه سم از کجا ميآيد و... در حد وزارت بهداشت نيست. اظهارات در مورد عمدي بودن آن به عهده ما نيست.
واکنشها
سريال مسموميتها در مدارس برخي شهرها باعث شد تا بسياري از چهرههاي سياسي، نمايندگان مجلس، کارشناسان امر و حتي علما نيز به اين مساله واکنش نشان دهند. هر چند که بيشتر واکنشها نسبت به عدم هماهنگي در اعلام مواضع و رويکردها بود. چنانکه معصومه ابتکار، معاون زنان و خانواده رئيسجمهور در دولت دوازدهم در توئيتي با اشاره به اين اتفاق نوشت: «يکماه است که مسموميت دختران تکرار ميشود. همه منتظرند بخشهاي انتظامي و قضايي فورا اقدام کنند. چرا اينهمه تعلل؟ نکند مثل اسيدپاشان اصفهان شود! آيا نسبتي بين عدم تصويب قوانين نفي خشونت عليه زنان و اين وقايع وجود دارد؟» آيتا... علوي بروجردي نيز در درس خارج فقه خود بيان کرد: در مسموميت دانشآموزان دختر مدارس، هريک از مسئولان نظراتي دادند که همگي متضاد يکديگر بود. اصلا حرف نزنيد و اگر حرف ميزنيد متضاد هم صحبت نکنيد، چون بياعتمادي مردم را بيشتر ميکند و سوءظن نسبت به شخصيتها و مقامات بيشتر ميشود. فرمانده کل فراجا نيز با بيان اينکه پليس به پرونده مسموميتها ورود کرده است، گفت: هنوز فردي را در اين پرونده دستگير نکرديم و درحال شناسايي مظنونان احتمالي هستيم. کار را بايد بهصورت ويژهتري دنبال کنيم. سردار احمدرضا رادان در پاسخ به اينکه آيا پليس ردي از احتمال عمدي بودن اين موضوع يافته يا خير، به «ايسنا» افزود: اولويت ما يافتن منشأ اين پرونده است و تا آن زمان درباره عمدي يا غيرعمدي بودن آن قضاوتي نخواهيم کرد.