تغییر در تیم مذاکرات

در متون روابط بين‌الملل در ارتباط با سياست خارجي ايران آمده است که ايراني‌ها همواره در مذاکرات به دنبال طول دادن مذاکره هستند. اين سياست به اين منظور صورت مي‌گيرد که در زمان مناسب به اهداف خود دست يابند. هرچند ما به دنبال بيش‌ترين منفعت در مذاکرات هستيم اما امروز و فردا کردن از منظر سايرين در معناي عدم استفاده از فرصت مناسب است. در حالي که بايد به گونه‌اي به ارزيابي پرداخت تا در فرصت مناسب تصميم‌گيري شود. نبايد در تصميم‌گيري آنقدر صبر کرد که فرصت‌ها از دست برود. گاهي مذاکره توام با برخي مسائل داخلي است و در چنين فرصتي غربي‌ها فشار مي‌آورند که امتياز بيشتري بگيرند. زيرا اينگونه مي‌انديشند که فرصت‌هاي مناسب از دست رفته است. همچنين در زماني که وضعيت خارجي خوب نيست غربي‌ها فشارهايي وارد مي‌کنند که امتياز بيشتري اخذ کنند. هرچند ايران مواضعي را اعلام کرده که بر اساس آن قرار نيست از آنچه مي‌خواهد کوتاه بيايد. تصميم گيري در مذاکرات هسته‌اي هم گاهي دچار امروز و فردا مي‌شود که به نفع مواضع ايران نيست. محمدجواد ظريف در آخرين روزهاي وزارتش اعلام کرد که بايدن 2021 بايدن سال قبل نيست و شب و روز آمريکا در تصميم گيري‌ها متفاوت است و بايد اجازه داد اکنون که بايدن روي برجام حساب باز کرده است، توافقنامه وين اجرايي شود. اروپايي‌ها هم همين‌طور هستند. اروپايي‌ها تحت تاثير فشار افکار عمومي خود تصميماتي را مي‌گيرند و اولويت‌هاي خود را تغيير مي‌دهند. واقعيت آن است که فرصت طلايي براي پرونده هسته‌اي گذشته است. در گذشته با امتيازات دو‌سويه مي‌توانستيم قضايا را حل و فصل کنيم و برجام احيا شود شايد اگر آن روز برجام به ثمر مي‌نشست و نمي‌خواستند حوادث داخلي هم به دليلي از جمله دلايل اقتصادي به وجود نمي‌آمد اما به هر حال طرفين در آن زمان نتوانستند به توافق برسند و موافقت‌نامه امضا نشد. در شرايط کنوني در وضعيتي قرار داريم که شرايط کشور در گذشته براي چند ماه مناسب نبود و آمريکايي‌ها در انتظار بودند که ايران چگونه وضعيت داخلي خود را مديريت مي‌کند. آنها در انتظار بودند تا ببينند در خيابان‌هاي تهران چه اتفاقاتي مي‌افتد. اين موضوع در ايران به رغم وضعيت اقتصادي مديريت شده است. از نظر بين‌المللي نيز اروپايي‌ها به اين نتيجه رسيده‌اند که مسائل هسته‌اي ايران حل و فصل شود. در اينجاست که ايراني‌ها به اين نتيجه رسيده‌اند که مسائل هسته‌اي بايد از طريق مذاکره حل و فصل شود. مذاکراتي در زمان روحاني و مذاکراتي در همين دولت ادامه پيدا کرد بر اساس قرائن و چراغ سبزهايي که اروپايي‌ها نشان داده‌اند، مي‌توان به اين نتيجه رسيد که اروپا هم خواستار بازگشت به ميز مذاکرات است. اروپا زير نظر آمريکا در حال تصميم گيري است و تصميم گير نهايي نيست و آنها در حال حاضر در حال پاسخگويي به افکار عمومي خود هستند. بنابراين به‌طور کلي مي‌توان به اين نتيجه رسيد که با توجه به اشتياقي که در طرفين وجود دارد و همچنين اظهارنظري که عراقي‌ها و عماني‌ها در مورد ميانجي‌گري مطرح کرده‌اند، در آينده شاهد فضاي مذاکرات باشيم. تيم مذاکره در اينجا بايد ملاحظاتي را در نظر بگيرد و چه عراقچي و چه ظريف به عنوان مشاور در کنار اين تيم باشند. خواه و ناخواه بايد بپذيريم که تيم قبلي سهم زيادي در توافق وين داشته است از اين منظر چه بهتر که از ظرفيت اين افراد استفاده شود و حتي تغييراتي در تيم مذاکرات ايجاد شود تا به نتايج مثبتي با غرب براي بازگشت به برجام دست يابيم.