«گروسي» در راه تهران

ايران و آژانس به توافق مي‏‌رسند؟

«گروسي» در راه تهران

آرمان ملي: هفته گذشته هياتي از بازرسان آژانس به سرپرستي ماسيمو آپارو، معاون پادماني مديرکل آژانس بين‏‌المللي انرژي اتمي به تهران آمد و با کارشناسان و مقامات سازمان انرژي اتمي بر سر حل‌وفصل مسائل باقي‌مانده و اختلافات ميان دوطرف براي رسيدن به يک راهکار مرضي‌الطرفين گفت‏‌وگو کردند. بهروز کمالوندي، سخنگو و معاون امور بين‏‌الملل، حقوقي و مجلس سازمان انرژي اتمي ايران روز دوشنبه ضمن تاييد خبر سفر رافائل گروسي به تهران در روزهاي آينده گفت: در روزهاي گذشته گفت‏‌وگوهاي سازنده و اميدوارکننده‏‌اي با هيات آژانس بين‏‌المللي انرژي اتمي به رياست «ماسيمو آپارو»، معاون پادماني آژانس داشتيم و بر همين اساس آقاي اسلامي، معاون رئيس‏‌جمهور و رئيس سازمان انرژي اتمي ايران به‏‌طور رسمي از آقاي «رافائل گروسي»، مديرکل آژانس دعوت کرد تا به ايران سفر کند. به‌نظر مي‏‌آيد نتايج اين دور از مذاکرات آن قدر موفقيت‌آميز بوده است که بالاخره محمد اسلامي، رئيس سازمان انرژي اتمي به‌طور رسمي از مديرکل آژانس براي سفر به تهران دعوت کرده است. تاييد و استقبال از سفر مديرکل به تهران از آن جهت است که احتمالا هيات‏‌هاي فني و کارشناسي راهکاري براي نهايي‌کردن مذاکرات و رفع اختلافات به‌دست آورده‏‌اند. با اين حال، براي اولين‌بار نيست که مذاکراتي از اين دست انجام مي‏‌شود و مديرکل آژانس هم به تهران مي‏‌آيد اما اختلافات به‌جاي خود باقي مي‏‌ماند. بايد منتظر ماند و ديد که اين بار در شرايطي که فضاي همکاري‏‌هاي فني و سياسي ميان ايران و آژانس و نيز ايران و کشورهاي عضو گروه برجام هر روز تند و تيره‏‌تر مي‏‌شود، چه نتيجه‏‌اي رقم مي‏‌خورد. اگر سوالات آژانس پاسخ داده شود، قطعا يکي از گره‏‌هاي کور در رابطه با تعاملات ايران و آژانس و به‌ويژه در روند مذاکرات احياي برجام باز خواهد شد و به‌طور قطع طرف‏‌ها به احياي برجام نزديک مي‏‌شوند. ايسنا نوشت: «البته حل‌وفصل سوالات ميان ايران و آژانس شايد آغازکننده دور جديد مذاکرات هسته‏‌اي و برجامي باشد اما تکميل‌کننده راه نيست و مسير احياي برجام به عناصر ديگري براي تحقق نياز دارد. ايران قبلا به سوالات آژانس پاسخ داده است اما مساله اين است که از نگاه آژانس اين پاسخ‏‌ها قانع‏‌کننده نبوده است. مذاکرات فعلي ميان ايران و آژانس براي اين است که دوطرف به يک مداليته جديد براي رفع ابهامات و سوالات برسند که به‌طور عملي و قانع‌کننده طوري که هر دوطرف از آن راضي باشند، به سوالات پاسخ داده شود. سوالات آژانس از ايران جزو پي‏‌ام دي(PMD) که در سال 2015 در جريان توافق برجام مطرح و حل و فصل شد، نيست. اين سه، چهار سوال مربوط به مسائلي هستند که در 2019 آژانس آنها را اعلام کرد. سه مکاني که آژانس مي‏‌گويد: آلوده به اورانيوم بوده و هم‏‌چنان بعد از بارها دريافت پاسخ از سوي ايران مدعي است که ايران «پاسخ رضايت‌بخش» درباره آنها نداده، در ورامين، تورقوزآباد و مريوان در استان کردستان قرار دارد..

نقش اختلافات در ارتباط دوطرف

روابط ايران و آژانس در يکسال گذشته متاثر از اختلاف‌نظر دوطرف بر سر سوالات پادماني آژانس از ايران تا حدي متشنج بوده است که در نبود مذاکرات برجامي و تعليق آن اين شرايط هر روز بيشتر و بيشتر تشديد شد. اخيرا نيز بر سر موضوع غني‏‌سازي 84 درصدي که برخي رسانه‏‌هاي غربي به نقل از منابع غيررسمي ادعا کردند و نيز موضوع تغيير وضعيت زيرساخت‏‌ها براي غني‏‌سازي در تاسيسات فردو، تعاملات دوطرف متشنج‏‌تر شد. بهروز کمالوندي، سخنگوي سازمان انرژي اتمي در رابطه با موضوع تغيير وضعيت غني‌سازي در سايت فردو گفته است: به‌نظر مي‏‌رسد بازرسان اشتباه کرده‏‌اند. پس از اينکه بازرسان به اينجا آمدند و بازرسي دوباره انجام دادند و ارائه توضيحات از طرف ما، بازرس به وين اعلام کرد ايران تغييري در زيرساخت‏‌هاي غني‏‌سازي ايجاد نکرده است. هنگامي‏‌که ما براي شفاف‌سازي توضيحات لازم را ارائه کرديم، لازم نبود که گزارشي ارائه شود. متاسفانه آژانس گزارشي ارائه کرد که مايه سوءاستفاده سياسي شد به‏‌طوري‏‌که دو يا سه روز پس از اين گزارش، سه کشور اروپايي و آمريکا بيانيه‏‌اي عليه ايران منتشر کردند؛ در حالي‏‌که هيچ نقضي صورت نگرفته است. سرعت اين کشورها در انتشار بيانيه نشان داد که از پيش به‌دنبال انتشار آن بوده‏‌اند. آنها در اين نمايش خود بسيار شتابزده عمل کردند.