برجام و سیگنالهای جدید غرب
گمانهزنيها در خصوص سرنوشت برجام و راهکارهاي خروج اين توافقنامه بينالمللي از بنبست همچنان در مدار بحث رسانههاي جهاني قرار دارد اما برايند گزارشها نشان ميدهد که برجام در حال خروج از بنبست است. سفر قريبالوقوع رافائل گروسي، مديرکل آژانس بينالمللي انرژي هستهاي به تهران شايد آخرين فرصت اين نهاد بينالمللي براي ادامه تعامل دوسويه با ايران تلقي شود. متأسفانه طي سالهاي گذشته تنها ايران بهصورتي شفاف و صادقانه در خصوص فعاليت هستهاي صلحآميز خود با هدف بهرهبرداري مشروع از توافقنامه برجام با جامعه جهاني همکاري داشت اما در اين مدت، سمت وسوي آژانس کاملا سياسي و برگرفته از فشارهاي خارجي بود. نشت اطلاعات مربوط به شاکله فني تاسيسات هستهاي از سوي بازرسان آژانس به بيرون و اتهام زني بازرسان اين نهاد مبني بر وجود نشانههايي دال بر افزايش سطح غنيسازي توسط ايران تا ميزان 84 درصد از مشکلاتي است که روند همکاري صادقانه جمهوري اسلامي با اين نهاد را تحت تاثير قرار داد. اما ظاهرا سفر آينده آقاي گروسي به ايران شايد به نوعي با اشاره طرفهاي اروپايي صورت خواهد گرفت و ميتوان آن را آشتي مجدد بين ايران و آژانس بينالمللي انرژي هستهاي دانست. از سويي آقاي فواد حسين، وزير خارجه عراق پس از ديدار با آنتوني بلينکن، وزير خارجه آمريکا نسبت به از سرگيري روند مذاکرات ايران وکشورهاي 4+1 در وين اظهار خوشبيني کرد. وزير خارجه عراق در جريان سفر اخير آقاي حسين اميرعبداللهيان به بغداد پيام وزير خارجه آمريکا مبتني بر ضرورت تعامل و از سرگيري گفتوگو بين ايران وطرفهاي اروپايي در چارچوب توافقنامه برجام را به وزير خارجه ايران ابلاغ کرد. از سوي ديگر سفر اخير شيخ محمد بنعبدالرحمن آل ثاني وزير خارجه قطر به تهران که حامل پيام مقامات آمريکا به مقامات جمهوري اسلامي ايران بود از وجود اراده نامحسوس در ميان آمريکاييها براي بازگشت به برجام حکايت دارد. اعتقاد آمريکا و 3 کشور تروئيکاي اروپا يعني انگليس، فرانسه و آلمان اين است که به بايگاني سپردن برجام وتوقف نهايي مذاکرات موجب خواهد شد تا ايران به سمت استفاده ازگزينههاي تقابلي حرکت کند. از جمله اين گزينهها، خروج احتمالي ايران از N. P. T و افزايش سطح غني سازي ايران تا ميزان 60 درصد و در نهايت قطع همکاري ايران با بازرسان آژانس بينالمللي انرژي هستهاي خواهد بود. در چنين فرايندي فعاليت هستهاي ايران از ديد آژانس بينالمللي انرژي هستهاي خارج خواهد شد. طبيعي است جمهوري اسلامي تحت هيچ شرايطي بهرغم فشارها، تحريمها وتهديدات تسليم زياده خواهيهاي آمريکا و اروپا نخواهد شد زيرا آمريکا وغرب طي سالهاي اخير از همه گزينهها براي امتيازگيري از ايران استفاده کردهاند اما نتيجهاي بههمراه نداشته است. ايران نيز در طول ماههاي گذشته صادقانه وشفاف با کشورهاي 4+1 در وين مذاکره کرد اما تلقي اشتباه آمريکا و 3 کشور اروپايي، انگليس، فرانسه و آلمان اين بود که ايران از موضع ضعف حاضر به مذاکره شده. قرار دادن موضوعات حاشيهاي از جمله توان دفاعي، پهپادي و موشکي و نفوذ ايران در منطقه بخشي از موضوعات حاشيهاي مذاکرات وين بود که تيم مذاکره کننده ايراني با قاطعيت از پذيرش اين پيش شرطهاي ظالمانه و مغاير با منافع ملي خودداري کرد. اما امروز با توجه به تحولات منطقهاي، طولاني شدن جنگ روسيه و اوکراين، خروج پيروزمندانه ايران از جنگ ترکيبي اخير و سفر اخير رئيسجمهوري اسلامي ايران به پکن و شکل گيري احتمالي يک مجموعه اقتصادي در شرق، زير چتر سازمان شانگهاي، به تغيير ديدگاه کشورهاي اروپايي و آمريکا نسبت به ايران موثر بوده. سفر 6 روزه فواد حسين، وزير خارجه عراق و هيات همراه به واشنگتن دستاوردهاي زيادي براي اقتصاد عراق بههمراه دارد ضمن اينکه وزير خارجه عراق پس ازگفتوگو با همتاي آمريکايي خود رسما اعلام کرد که آمريکا تمايل دارد تا در چارچوب برجام مذاکرات خود را با ايران از سر گيرد. اگر اظهارات وزير خارجه عراق جدي باشد پيشبيني ميشود طي هفتههاي آينده وپس از سفر مدير کل آژانس بينالمللي انرژي هستهاي به ايران گشايشي در روند مذاکرات ايران و کشورهاي 4+1 در وين صورت خواهد گرفت.
