جعبه جادویی
مصائب محيط باني در يک سريال ايراني
آرمان ملي: سال گذشته، زندگي فعالان محيط زيست که در صدر آنها پاسداران طبيعت يعني محيط بانها قرار دارند، دستخوش ساخت يک سريال تلويزيوني شد که در شبهاي گرم تابستان توانست مخاطبان قابل توجهي را هم به خود جلب کند. نه به اين لحاظ که سريال، داستان عاشقانههايي را در چند روايت مجزا دنبال ميکرد بلکه به اين دليل که عشق به طبيعت و محيط زيست فراي همه دوستداشتنهاي ديگر جلوهگر بود و مهمتر آنکه داستان، يکي از مهمترين چالشهاي حرفه محيط باني را روايت ميکرد؛ قانون منع حمل سلاح و عدم اجازه براي شليک در مواقع ضروري. در سريال «افرا» که ازشبکه يک سيما پخش شد، روزبه حصاري، بازيگر نقش مسعود، محيط باني در جنگلهاي گيلان را ايفا ميکند که زندگي شخصي او با همسرش به چالشهايي روبهرو شده. او نميخواهد به هيچ وجه دست از حرفهاش بکشد و عاشقانههايش با طبيعت در دل جنگلهاي گيلان صحنهاي چشمنوازي را خلق کرده. از ديگر سو خواهر مسعود هم وارد رابطه عاشقانهاي با جواني شده که دانشجو اما بيکار است و دشواريهاي زندگي براي کسب درآمد او را با شکارچيان غيرمجاز راهي جنگ ميکند. گلولهاي که در تاريکي مهآلود شب از تفنگ مسعود شليک ميشود بر جان جوان عاشقپيشه دانشجو مينشيند و از آن پس مسعود را در لباس زندان و در انتظار اجراي حکم اعدام خواهيم ديد. بهرنگ توفيقي که بعد از يکدهه فعاليت در تلويزيون با افرا، نُهمين سريال خود را کارگرداني کرد، در مصاحبهاي به اين نکته اشاره کرده بود که «يکي از خطهاي اصلي قصهمان مساله محيط بانان عزيز و اتفاقات و مشکلاتي است که با آن مواجهند. عشق به محيط زيست و حيوانات باعث شده اين کاراکتر آنقدر عشقش افراطي بشود. راجع به يک محيط بان صحبت کنيم ممکن است براي خيليها اين بحث پيش بيايد ما در قصه چند محيط بان اصلي داريم، شخصيتهايي که افراطي نيستند. منظورمان اين نيست که همه محيط بانان افراطياند اما براي شکلگيري درام نياز داريم به اين مباحث و افراطها و اغراقها! ما سراغ محيط باني رفتيم که افراط گونه کارش را دنبال ميکند. شايد نگاه خانواده و ناديده گرفتن از سمت خانواده باعث اين عشق افراطي شده است. من يک مقداري اين سمت را ديدم.» کامبيز دارابي، تهيهکننده سريال «افرا» هم در گفتوگويي درباره معرفي شغل محيط باني در اين سريال و اينکه چقدر ميتواند آگاهي و دانش مردم را درباره اين شغل بالا ببرد؟ گفته بود: «تمام تلاشمان را کرديم تا بحث محيط باني در حاشيه داستان سريال نباشد و در اصل قصه قرار داشته باشد. اما اتفاقهايي که در قصه افرا ميافتد همگي بهطبع محيطزيست و معضلات آنها و محيط بانهاست. اميدواريم به هدفمان که آشنايي مردم با اين حرفه و معضلات آن است نزديک شده باشيم. سازندگان بهجاي خلاصه داستان اين متن را ارائه داده بودند: «در پگاه مهآلود يک روز پاييزي، در زير شاخههاي پرشکوه افرا، فرزندي زاده ميشود؛ حاصلِ وصلتِ شومِ اخلاق و منفعت. چشمانِ پيرِ افرا، يگانه شاهدِ اين راز در اعماق جنگل است. شاهدي که آموخت در نگاه عاشقانه به زندگي، فقط صاحب تنهايي خويشي. هيچکس نبودن، اولين و آخرين قانون کتاب عشق است... .»
