باید شمول فرمان عفو رهبری را بیشتر کرد
در حالي که آقاي رئيسي در رقابتهاي انتخاباتي وعده کنترل بازار ارز را دادند، اما در شرايط کنوني قيمت دلار از کانال50 هزار تومان عبور کرده است. مهمترين دلايل افزايش قيمت دلار و تورم در کشور چيست؟
من پنج دوره در مجلس شوراي اسلامي به عنوان نماينده حضور داشتهام و به همين دليل با علت مشکلات کنوني به خوبي آشنايي دارم و معتقدم بايد چه اقدامي براي کنترل مشکلات کنوني انجام بدهيم. نخست اينکه تجربه نشان داده که دولت کاسب و تاجر خوبي نيست. به همين دليل بايد تا آنجا که امکان دارد به سمت خصوصيسازي و تعاوني حرکت کنيم. در چنين شرايطي دولت به همان صورت که آقاي رئيسي عنوان کردهاند دولت بايد جنبه حمايت، هدايت و نظارت داشته باشد. تا زماني که اقتصاد ايران متکي به نفت است که آيا کشورهاي خارجي از ما نفت بخرند يا خير وضعيت به همين صورت خواهد بود. يکي از آفتهاي اقتصاد دولتي همين است که قيمت نفت در اختيار ما نيست و به همين دليل نميتوانيم براي آينده به خوبي برنامهريزي داشته باشيم. دولت بايد از تصدي گري در اقتصاد دست بردارد و جنبه حمايتي و نظارتي داشته باشد. نکته دوم اينکه ما بدون هيچ دليلي اقتصاد کشور را به قيمت دلار و يورو وابسته کردهايم در حالي که پول رسمي کشور ريال است. ما بايد پول کشور را تقويت کنيم و جنبههاي منقي تأثيرگذاري دلار و يورو بر اقتصاد را از بين ببريم. راهحل اين مسأله هم اين است که بايد به توليد به عنوان يک اولويت کليدي توجه کنيم و به آن بها بدهيم. مقام معظم رهبري امسال را سال توليد و خودکفايي نامگذاري کردهاند. سوال اين است که مسئولان و مردم به چه ميزان به اين موضوع توجه داشتهاند؟ موضوع توجه به توليد بايد به يک فرهنگ فراگير در کشور تبديل شود و همه نسبت به آن اهتمام داشته باشيم. با شعار و شعاردرماني مشکلات اقتصادي کشور حل نميشود، بلکه نيازمند عمل و تلاش جدي براي حل مشکلات هستيم. موضوع سوم اين است که ما بايد داراي سيستم تنبيه و تشويق باشيم. هر کس که در زمينه توليد تلاش ميکند بايد مورد تشويق قرار بگيرد و از سوي ديگر کسي که در زمينه توليد سنگ اندازي ميكند بايد تنبيه شود. در شرايط کنوني در اقتصاد کشور بسياري به فکر منافع و سود بيشتر خود هستند.
با توجه به شرايط موجود چه انتقاداتي به سياستهاي اقتصادي دولت و تيم اقتصادي وارد ميدانيد؟
ما در سالهاي گذشته رويکردي را در پيش گرفتهايم که بسياري از افراد نخبه و کارشناس را بنا به دلايلي و بعضا سليقهاي کنار گذاشتهايم. نکته ديگر اينکه دولت به تنهايي نميتواند همه مشکلات را حل کند و بلکه همه نهادها و قواي ديگر نيز بايد به دولت کمک کنند. اين وضعيت درباره همه دولتها وجود دارد و درباره دولت آقاي رئيسي نيز وجود خواهد داشت. به هر حال در شرايط کنوني کشور در وضعيت سختي قرار دارد و به همين دليل همه بايد به دولت کمک کنند. ما بايد اين نکته را در نظر داشته باشيم که همه ما در يک کشتي نشستهايم و اگر آسيبي به اين کشتي وارد شود همه ما آسيب خواهيم ديد. مقام معظم رهبري به تازگي فرمان عفو برخي از زندانيان اتفاقات اخير را اعلام کردهاند. من معتقدم بايد اين فرمان عفو را تا آنجا که امکان دارد گسترش بدهيم و شمول آن را بيشتر کنيم. در چنين شرايطي کساني با مشکل مواجه شدهاند در شرايط جديدي قرار بگيرند که بتوانند به فعاليتهاي مدني و اجتماعي خود ادامه بدهند. اينکه تنها يک نوع تفکر بر کشور حاکم باشد صحيح نيست و نتايج خوبي براي کشور بههمراه نخواهد داشت. ما بايد جاذبه درست کنيم و تا آنجا که امکان دارد دافعه را کاهش بدهيم. نکته ديگر اينکه ما بايد به مردم توصيههاي لازم را انجام بدهيم. يکي از اين توصيهها مصرف بهينه سوخت، آب، برق، گاز و... است. براساس آمارهاي منتشر شده مصرف سوخت در ايران به اندازه همه کشورهاي اروپايي است. چرا بايد ما با چنين وضعيتي مواجه باشيم؟بايد مردم و بازار و نخبگان را به کار بگيريم و از ظرفيتهاي موجود کشور براي عبور از چالشها استفاده کنيم.
با توجه به بودجه سال آينده و رويکردي که دولت در پيش گرفته آيا ميتوان به بهبود وضعيت اقتصادي در سال آينده خوشبين بود؟
موضوع گراني و مشكلات اقتصاد از ابتداي انقلاب تاکنون مطرح بوده است. گراني در کشور يکشبه به وجود نيامده که بتوان يکشبه آن را از بين برد. اين وضعيت به شکلهاي مختلف تا امروز ادامه داشته است. اين در حالي است که در برخي مقاطع «گرانفروشي» نيز به دليل نوسان قيمت ارز و يا کاهش ارزش پول ملي در کنار تورم قرارگرفته است. امروز کشور با مشکلات مختلف داخلي و خارجي مواجه است. به همين دليل مسئولان بايد بيش از آنکه به دنبال فرافکني و متهم کردن يکديگر باشند با وحدت رويه عمل کنند تا اين مشکلات کاهش پيدا کند. با گفتاردرماني و شعار درماني مشکلات کشور حل نميشود. مشکلات کشور نياز به عمل درماني دارد. امروز مهمترين مشکلات مردم کشور مسائل اقتصادي است. در مرحله نخست بايد مشکلات معيشتي مردم را به دو قسمت تقسيم کرد. بخش نخست مربوط به مشکلات خارجي است که عمدتأ نيز به واردات و صادرات بازميگردد و بخش دوم نيز به سوءمديريتهاي داخل کشور ارتباط پيدا ميکند. نبايد همه مشکلات معيشتي را به رويکرد سياست خارجي کشور گره زد و بلکه بايد واقعبينانه به قضيه نگاه کرد. ما بايد اين نکته را بپذيريم که در درون کشور استعدادها و ظرفيتهاي زيادي وجود دارد که هنوز نتوانستهايم بهخوبي از آنها استفاده کنيم. بايد بين شعار و عمل تفاوت قائل شد و نبايد شعار را معيار سنجش عملکرد دولت قرار داد. همه چيز به اين بستگي دارد که ما به چه ميزان از ظرفيتهاي داخلي براي تغيير شرايط استفاده ميکنيم. هنگامي که ما ميتوانيم برنج، گندم و کالاهاي اساسي را خودمان توليد کنيد بايد روي اين موضوع سرمايهگذاري کنيم و از ظرفيتهاي موجود استفاده کنيم. در شرايط کنوني نزديک به يکسوم محصول کشاورزي ما به دلايل مختلف از بين ميرود. دولت بارها عنوان کرده که بايد ميزان مصرف برق را کاهش بدهيم که ناچار به خاموشي نشويم. من معتقدم ما بايد از همه ظرفيتهاي موجود براي کاهش و از بين بردن چالشهاي کنوني استفاده کنيم. بهترين کار اين است که تلاش کنيم مشکلات را از داخل کشور حل کنيم و از داخل کشور براي آن راه حل پيدا کنيم. مقام معظم رهبري سه سال اخير را به نام سال توليد نامگذاري کردهاند. اين در حالي است که اقدام موثري در زمينه تقويت توليد ملي صورت نگرفته است. برخي مسئولان جهادي عمل نميکنند. ما در درون کشور از تواناييها و استعدادهاي کافي برخوردار هستيم. به همين دليل بايد به تواناييهاي داخلي خودمان اتکا کنيم و از ظرفيتهايي که در اختيار داريم بيشتر استفاده کنيم.
آيا اميدي براي تغيير شرايط سخت اقتصادي موجود و بهبود وضعيت معيشتي مردم مشاهده ميکنيد؟
اگر تصميمات بهصورت عقلاييتر گرفته شود و نهادهاي تصميم گير به هم کمک کنند من اميدوارم که بهتدريج بهبودي حاصل خواهد شد. اين اتفاق نيز نيازمند ارجح دانستن منافع ملي بر منافع شخصي و گروهي است که بايد موردتوجه مسئولان مربوطه قرار داشته باشد. واقعيت اين است که هنوز وضعيت برجام مشخص نيست و وضعيت پيچيدهاي به خود گرفته است. به همين دليل ما نميدانيم قرار است در آينده چه اتفاقي در اين زمينه رخ بدهد. تحريمهاي بينالمللي در سالهاي اخير فشارهاي زيادي روي اقتصاد ايران آورده است. اين تحريمها بهصورت ظالمانه عليه مردم ايران اعمالشده است. به همين دليل اين تحريمها بايد برداشته شود و منتي نيز بر ما نگذاشته شود. بههرحال هر کشوري حق دارد که با کشورهاي ديگر ارتباط اقتصادي و تجاري داشته باشد و بتواند پول خود را دريافت کند. نکته مهم اينکه اگر تحريمها برداشته شود و ما بتوانيم مانند گذشته در بازارهاي جهاني فعاليت داشته باشيم فوائد اين فعاليت اقتصادي بايد در طرحهاي زيربنايي و زيرساختي مورد استفاده قرار بگيرد. در شرايط کنوني ما طرحهايي در کشور داريم که بيش از 50 درصد و يا حتي80 درصد آن تکميلشده و تنها بخشهايي از آن باقيمانده است. به همين دليل در ابتدا بايد اين طرحهاي نيمهتمام را به پايان برسانيم. اگر به سمت تکميل پروژههاي نيمهتمام حرکت کنيم هم اشتغال ايجاد ميشود و معضل بيکاري از بين ميرود و هم اينکه دسترسي به خدمات راحتتر ميشود و شرايط بهتري براي کشور به وجود ميآيد. مديريت پروژههاي نيمهتمام و به پايان رساندن آن در شرايط کنوني ميتوان کمک بزرگي به اقتصاد کشور کند و گشايشهاي بزرگي را به وجود آورد. کشور را بايد با ماليات اداره کرد و درآمدهاي نفتي صرف امور زيربنايي شود. در شرايط کنوني ما فرار مالياتي زيادي در کشور داريم که يک چالش جدي در اقتصاد کشور است. ما بايد به امور کشور مسئوليت شناسي بيشتري داشته باشيم. آموزش و پرورش ما بايد عقل معاش به دانش آموزان ياد بدهد تا80 درصد اقتصاد کشور دولتي نباشد.
