جاي پليس خوب و بد عوض شد!
چرخش تازه اروپا و آمريکا در احياي برجام
جاي پليس خوب و بد عوض شد!
آنتوني بلينکن، وزير خارجه ايالات متحده در حالي از باز بودن درهاي ديپلماسي به روي ايران صحبت ميکند که جوزپ بورل مسئول سياست خارجي اتحاديه اروپا معتقد است که پيش رفتن با برجام ممکن نيست. به گفته حسين اميرعبداللهيان، وزير خارجه کشورمان مسير مذاکرات همچنان باز است و تبادل پيام از طريق واسطهها صورت ميگيرد. مقامات عماني اخيراً بارها تمايل خود را براي ايفاي نقش ميانجيگري بين ايران و آمريکا براي به سرانجام رساندن مذاکرات هستهاي بيان کردهاند در همين راستا پادشاه اين کشور اعلام کرده است که در تلاش است تا با پيامهايي که ميان مقامات ايران و آمريکا تبادل ميکند، در آيندهاي نزديک و با خبري خوش به ايران سفر کند. اتفاق ديگري که در ارتباط با مسائل پولي و بانکي افتاده، ورود بانک مرکزي قطر به مناقشه ايران و آمريکا و ايفاي نقش واسطه در اين حوزه است. در همين چارچوب مذاکراتي غيرمستقيمي ميان خزانهداري آمريکا و بانک مرکزي ايران به واسطه بانک مرکزي قطر در جريان است. ايران و ايالات متحده همچنين در مورد تبادل زندانياني که به اتهامات مختلف نگهداري ميکنند، به صورت غيرمستقيم مذاکره کردهاند، چيزي که در مقاطعي با مذاکرات هستهاي آميخته شده است، اما به طور بالقوه ميتواند نتايج جداگانهاي داشته باشد. اين در حالي است که مقامات آمريکا نيز با توسل به مواضع متناقض گاهي از دستور کاري صحبت ميکنند که در آن موضوع برجام مطرح نبوده و همزمان بر اهميت ديپلماسي با ايران تاکيد مي کنند. وزير خارجه آمريکا روز گذشته سه شنبه اعلام کرد که موثرترين و پايدارترين راه براي تعامل با برنامه هستهاي ايران، ديپلماسي است. بلينکن در ادامه بدون اشاره به کارشکني آمريکا در خروج از توافق هستهاي و اعمال تحريمهاي ظالمانه عليه ايران افزود: از اين به بعد درها به روي ديپلماسي باز است. خيلي به اين بستگي دارد که ايران چه ميگويد و چه کار ميکند و اينکه آيا تعامل ميکند يا خير.
از فضاسازي غرب تا فرار به جلوي بلينکن
فرار به جلوي بلينکن در حالي است که ايران بارها اعلام کرده که از ميز مذاکره هراسي ندارد و همکاريهاي لازم را در اين زمينه خواهد داشت. با اين حال رفتار اروپا در روزهاي اخير نيز قابل توجه است که مواضع تندتري را نسبت به گذشته اتخاذ کرده و به نظر ميرسد اين بار جاي پليس خوب و بد عوض شده است. جوزپ بورل مسئول سياست خارجي اتحاديه اروپا 30 بهمن ماه در صفحه توئيتر خود درباره گفتوگوي خود با وزير خارجه کشورمان نوشت: بار ديگر بر موضع اتحاديه اروپا در مورد رفتار ايران تاکيد کردم. اگرچه پاسخ بورل به تروريستي ناميدن سپاه با توجه به تجمعات در کشورهاي اروپايي منفي بود، اما عدم تطبيق مواضع اروپا و آمريکا در موضوع برجام به خوبي مشهود است. اعمال فشار به ايران براي تجديدنظر در سياست خود با روسيه و همچنين نسبت فشار افکار عمومي در کشورهاي اروپايي عليه دولتها نسبت به آمريکا از جمله مواردي است که در تحولات اخير تاثيرگذار بوده است. عواملي که به باور بورل پيش رفتن با برجام را غيرممکن ميکند. طرفهاي برجام اجراي پلن بي را در صورت پايان يافتن توافق مطرح کردهاند، که اين نگرانيها را برانگيخته که ممکن است در نهايت شامل يک رويارويي نظامي شود، اما هيچ يک مشتاق اعلام مرگ اين توافق براي هميشه نيستند. از طرفي تأثيرپذيري توافق از تحولات بينالمللي و دائمي نبودن فرصتها سايه سنگيني روي تلاشهاي ديپلماتيک انداخته و مسير خسته کننده فرسايشي را طولاني کرده است. عدم پيشرفت و سکون در وضعيت فعلي مي تواند پيچيدگيهاي ديگري را به روند بيفزايد و سطح ديگري از تنشها را ايجاد کند. فضاسازي تازه غربي ها در مورد غني سازي 84 درصدي با وجود تکذيب ايران آخرين ادعاهاي مطرح شده در اين روند است. اين عوامل سبب شده تا هيچ نشانه علني و ملموسي از پيشرفت در مذاکرات مشاهده نشود. طرفهاي غربي نيز همچنان از تهران ميخواهند تا سطح همکاري خود را با آژانس بينالمللي انرژي اتمي افزايش دهد. طرح ادعاي غني سازي 84 درصدي در حالي مطرح مي شود که هنوز تهران و آژانس به ساز و کاري براي حل مسائل مربوط به سه مکان ادعايي دست نيافتهاند و به گفته کمالوندي سخنگوي سازمان انرژي اتمي هنوز تاريخ سفر رافائل گروسي مديرکل آژانس به تهران مشخص نيست. لارنس نورمن، خبرنگار وال استريت ژورنال اخيرا در همين راستا در توئيتي نوشت: سفر گروسي مديرکل آژانس به ايران پيش از جلسه شوراي حکام در مارس به طور فزاينده اي بعيد به نظر مي رسد، البته غيرممکن نيست. رويه اخير غربيها سبب شد تا ميخائيل اوليانوف، نماينده روسيه در سازمانهاي بينالمللي مستقر در وين نيز به آن واکنش نشان بدهد و بي ثمر بودن زبان زور عليه ايران به طرفهاي غربي گوشزد کند. اوليانوف مي گويد: ايران آماده نهايي کردن تصميم در مورد بازگرداندن برجام است. مشکل مربوط به برخي ديگر از طرفها در مذاکرات است. به دلايل سياسي قابل درک به نظر مي رسد اين تحرکات براي پيچيده کردن اوضاع پيرامون ايران و برنامه هستهاي آن انجام ميشود تا در آستانه نشست آتي شوراي حکام اوضاع را گرم کنند.
