حضور بازرسان پایان شبهات

از مدت‌ها قبل مشخص بود که فشارهاي بين‌المللي و فضايي که عليه ايران در حال شکل‌گيري است با اهدافي در حال افزايش است؛ اهدافي که برخي معتقد بودند در نهايت موجب فعال شدن اسنپ‌بک عليه ايران خواهد شد. بعد از اينکه مذاکرات ايران و اروپا بر سر بازگشت به برجام با موانعي روبه‌رو شد اين فشارها افزايش پيدا کرد. همزمان با اين فشارها مسائل داخلي در ايران نيز به وجود آمد. تمامي اين شرايط موجب شد ايران هراسي در جامعه بين‌المللي در دستور کار غرب قرار بگيرد. تا اينگونه جلوه دهند که ايران قصد ندارد در پرونده هسته‌اي با آژانس همکاري و با غرب تعامل کند و هم اينکه تهران دست به موارد خلاف حقوق بشري زده است. ايران و غرب نقاط اختلافي با هم داشتند از جمله اينکه ايران خواستار حذف سپاه از ليست تحريم‌ها بود که آمريکا اعلام کرده بود به صورت جدا از پرونده هسته‌اي حاضر به مذاکره در اين مورد است. همچنين مساله پادمان چالش ديگري بين ايران و غرب بود. پادمان براي نظارت بر توليدات هسته‌اي است. البته فراپادمان نيز مطرح مي‌شود که منظور نظارت گاه و بي‌گاه آژانس است. ايران بر اساس مصوبه‌اي که در اواخر دولت روحاني به تصويب مجلس رسيد، تمامي اين بازرسي‌ها را رد کرد. آژانس هم تحت فشار غربي‌ها قطعنامه‌اي را عليه ايران تصويب کرد و از ايران خواست که با بازرسان همکاري کند. از اين مرحله به بعد غربي‌ها تحريم‌هاي متنوعي را عليه ايران وضع کردند و اين احتمال از سوي کارشناسان داده شد که اگر آژانس موضوع را به شوراي حکام ارسال کند و پرونده ايران به شوراي امنيت برود، در اين صورت احتمال آن داده مي‌شد که اسنپ‌بک عليه ايران فعال شود و بر اساس فعال شدن اسنپ‌بک شش قطعنامه قبلي توسط اين مکانيزم عليه ايران فعال شود. اما ايران از اين مرحله به بعد بر ابعاد ديپلماسي خود افزود. کمالوندي و اسلامي سفري به وين و مقر آژانس بين‌المللي انرژي اتمي داشتند و در مرحله بعد اعلام شد تفاهم شده که نمايندگان آژانس به ايران سفر کنند. بعد از اين بازرسي‌ها اعلام شد که ذرات اورانيوم با غناي بالا در ايران کشف شده است و غربي‌ها در حال وانمود کردن اين شرايط بودند که تهران در حال حرکت به سمت غني‌سازي با غناي بالاتر است. از اين منظر تهران تلاش کرد که اين شبهات را رفع کند. از اين منظر تهران اجازه داد بازرسي‌ها صورت بگيرد. البته برخي پرونده‌هاي ايران در آژانس وجود دارد که به نظر مي‌رسد در سفر قبلي آقاي گروسي در مسير رفع موانع اين پرونده‌ها گام‌هايي برداشته شد. اکنون به نظر مي‌رسد توافقاتي حاصل شده است که شبهات ايجاد شده عليه ايران رفع شود و اين مورد فرصتي براي ايران است تا به برخي حاشيه‌هاي ايجاد شده توسط غربي‌ها عليه پرونده هسته‌اي تهران پاسخ دهد. به نظر مي‌رسد ايران در شرايط کنوني بايد از چنين فرصت‌هاي به وجود آمده براي رفع موانع به منظور بازگشت به برجام استفاده کند چرا که در آن سو برخي تمايل ندارند که ايران مسائلش را با آژانس حل وفصل کند. حل مسائل ايران با آژانس بين‌المللي انرژي اتمي موجب خواهد شد جو ايران هراسي عليه تهران کاهش يابد و با عادي‌تر شدن شرايط عليه ايران مي‌توان اميد داشت که در آينده مسير مذاکرات براي احياي برجام و بازگشت به توافق وين باز شود.