بررسي خطوط خبري رسانههاي فارسيزبان خارجي؛
وصله ناجور در چهلتکه مخالفان
در آستانه چهل و چهارمين سالگرد پيروزي انقلاب، بازمانده رژيم سابق بههمراه چند چهره اپوزيسيون خارج کشور گرد هم آمدند تا براي اتفاق نظر عليه جمهوري اسلامي ايران جلوي لنز رسانهها همراه شوند يا به عبارت بهتر نمايش هماهنگي را به اجرا درآوردند. «صداي آمريکا» در اين باره نوشت: «دانشگاه جُرجتاون شهر واشنگتن بعدازظهر جمعه 21 بهمنماه به وقت شرق آمريکا ميزبان نشستي با حضور هشت چهره مخالف جمهوري اسلامي بود. «بيبيسي فارسي» رسانهاي بود که در ترسيم اين نشست و ترکيب آن گزارش داد: «بسياري از اين هشت چهره سياسي انتقاد ميکنند که بعضي از آنها سابقه سياسي ندارند و چهرههاي مناسبي براي نمايندگي اپوزيسيون نيستند در حالي که در داخل ايران چهرههاي حقوقدان و سياستمدار معتبري که خواستههاي مردم ايران را بهتر از هر کس ميدانند در اين جمع حضور ندارند.» اين گزارش ميافزايد: در عين حال دعواي مجازي هم بين طرفداران سلطنت و کساني که مخالف بازگشت خاندان پهلوي بر سر قدرت هستند همچنان در جريان است. عدهاي معتقدند حضور رضا پهلوي مانع اتحاد بقيه جريانها خواهد شد چون شماري از گروهها به دليل سابقه حکومت شاه که او را پادشاهي مستبد ميخوانند، حاضر به ائتلاف با او نيستند و کمپين «من وکالت ميدهم» را هم مانعي در اين راه ميدانند. ميزان تمرکز بر «رضا پهلوي» در پستهاي تلگرامي بيبيسي فارسي پيداست. در ميان 15 پست مرتبط با نشست از پيش از برگزاري تا نيمروز 22 بهمن، تمرکز ويژه 5 پست روي بازمانده رژيم گذشته بود.
رسانههايي که نخواستند بازتاب دهند
بررسي و حلاجي محتوا و تعداد پستهاي تلگرامي ساير شبکه و رسانههاي فارسيزبان خارجي نتايج جالبي را درباره رويکردشان به نشست يادشده ارائه ميدهد. همچنان که انتظار ميرفت «ايران اينترنشنال» پروندهاي ويژه براي گردهمايي هشتنفره ضدجمهوري اسلامي گشود و از عصر 21 بهمن تا نيمروز 22 بهمن، تعداد 43 پست در اين باره انتشار داد که در 12 پست تمرکزي ويژه روي (حدود يک چهارم) رضاپهلوي صورت گرفته است. اين رويداد حتي در رسانه «افغانستان اينترنشنال» هم که فقط مختص اخبار اين کشور است انعکاس يافت. نکته قابل توجه اينکه ديگر، رسانه سعودي يعني «العربيه» فقط به انتشار يک خبر بسنده کرده و در 24 ساعت پيرامون نشست، به صورت پرتکرار به نمازجمعه اهل سنت زاهدان و زلزله ترکيه و سوريه پرداخت. ديگر رسانههايي که توجه چنداني به اين رويداد نشان ندادند «راديو بينالمللي فرانسه» بود که خبري را منتشر نکرد و کانال تلگرامي «دويچهوله فارسي» از ميان 39 مطلب روز برگزاري نشست، فقط 2 مطلب را به نشست اختصاص داد. «راديو زمانه» که 21 بهمن، 23 مطلب(پست) تلگرامي منتشر ساخت، از روي عمد اين رويداد را ناديده گرفت و به جاي آن، سه محصول گزارشي درباره انقلاب اسلامي و دلايل آن انتشار داد که خاندان پهلوي را نشانه ميگرفت. رسانه مرجع حقوقبشريهاي اپوزيسيون يعني «ايران واير» نيز ترجيح داد به اين نشست واکنشي نشان ندهد. در ميان رسانههاي بررسي شده، آمار و محتواي کانال تلگرامي «اينديپندنت فارسي» و شبکه «منوتو» جالبتوجهتر از بقيه است. اينديپندنت در ميان 15 مطلب مرتبط، 11 مطلب را بهطور ويژه به رضا پهلوي اختصاص داد و تلاش کرد او را محور اصلي اپوزيسيون قرار دهد. آن هم در حالي که در 29 مطلبي که کانال تلگرامي صداي آمريکا از عصر 21 بهمن تا نيمروز 22 بهمن انتشار داد، 7 مطلب به رضا پهلوي و 7 مطلب به «مسيح علينژاد» تعلق دارد و در رده بعدي «حامد اسماعيليون» قرار گرفته است. مقايسه اين دو نشان ميدهد هرقدر رسانه انگليسي خواسته نقش رضا پهلوي را برجستهسازد، رسانه دولت آمريکا کوشيده، کارمند خود را همسطح بازمانده پهلوي معرفي کند. از سوي ديگر بايد به 72 مطلبي اشاره کرد که کانال تلگرامي شبکه منوتو در 24 ساعت منتشر کرد و در آن 5 پيام درباره «وکالت به رضا پهلوي» گنجاند اما اشارهاي به همنشيني او با هفت چهره اپوزيسيون ديگر نکرد.
جمعبندي
نگاهي به فعاليت رسانههاي فارسيزبان خارجي نشان از اين واقعيت دارد که برخلاف دست دادنها و همديگر را در آغوش کشيدنها و پيام مشترک دادنها، شکافي عميق ميان چهرههاي اپوزيسيون جمهوري اسلامي وجود دارد چنانکه راه افتادن پويش وکالت به رضا پهلوي در اواخر ديماه، بسياري از گروههاي موسوم حقوقبشري و جمهوريخواه و... تا تروريستهاي مجاهدين خلق را عليه آنان برانگيخت. از سوي ديگر نمايشهايي که پيش چشم رسانهها در جريان نشستهايي همچون گردهمايي دو روز پيش صورت ميگيرد نشان ميدهد سلطنتطلبان بيشتر به دنبال استفاده و به عبارتي سوارشدن بر تکاپوي تبليغاتي و رسانههاي سلبريتيها و ساير چهرههاي مخالف خارجي هستند تا نشستن کنار آنان.
قدرداني سپاه از حضور حماسي و دشمن شکن ملت ايران
سپاه پاسداران انقلاب اسلامي در بيانيهاي با قدرداني از حضور حماسي، پرشکوه، حيرتانگيز و دشمنشکن ملت عظيمالشأن ايران در راهپيمايي سراسري يوما... 22بهمن ماه، صيانت از مصالح و منافع ملي و پاسخ به نيازهاي مردم و نظام را راهبرد قطعي و غفلت ناپذير اين نهاد انقلابي و مردمي دانست. در اين بيانيه آمده است: اين حضور شکوهمند و معنادار از يک سو دشمنان متوهم را دچار شوک راهبردي و شکستي خفتبار آن هم پس از سرمايهگذاري و ائتلاف سازي همهجانبه و به ميدان آوردن تمامي عده و عده خود براي القاي نااميدي و ممانعت از حضور مردم در راهپيمايي 22بهمن ساخت و از سوي ديگر مسئوليت دستگاهها و کارگزاران نظام براي توسعه اقدامات و پيگيري برنامههاي موثر و جدي در کاهش مشکلات اقتصادي و معيشتي مردم را سنگينتر و آنان را به مجاهدت و تلاشهاي بيشتر در اين عرصه، فرا ميخواند.