دلار ارزان میشود؟
دولت سيزدهم و بانک مرکزي در چند هفته اخير سياستها و برنامههاي جديدي را بهمنظور کنترل بازار دلار و طلا در پيش گرفتهاند. از جمله برنامههاي جديد، آزادسازي واردات طلا و ارز است. طبق اعلام بانک مرکزي، شرط الزام به گشايش اعتبار اسنادي براي واردات طلا حذف شد و واردکنندگان ميتوانند با استفاده از کليه روشها و ابزارهاي پرداخت اقدام به واردات طلا کنند. همچنين، اواخر هفته گذشته، رئيس کل سازمان امور مالياتي کشور اعلام کرد که واردات ارز به هر ميزان بدون ماليات آزاد شد.
سياستهاي جديد موثر خواهد بود
معاون ارزي اسبق بانک مرکزي در مورد برنامههاي جديد دولت و بانک مرکزي براي مديريت بازار ارز به همشهري آنلاين گفت: هدف سياستهاي بانک مرکزي مديريت منابع و مصارف مالي است و تصميمات جديد به نحوي مشوق ورود منابع ارزي بيشتر به کشور خواهد بود. سيدکمال سيد علي ادامه داد: البته بايد توجه داشت که مکانيزم ورود اين منابع به خصوص منابع ارزي چگونه است تا منجر به پولشويي نشود. اين امر در بانکها و گمرکات قابل رصد است و ميتوان اقدامات نظارتي را تشديد کرد. سيد علي در مورد تاثير آزادسازي واردات ارز و طلا بر اقتصاد کشور افزود: نکته مهمي که نبايد از نظر دور داشت اين است که بانک مرکزي قسمتي از پازل بزرگي است که اقتصاد کلان ما را تشکيل ميدهد. در اين راستا بايد توجه داشته باشيم که ما در شرايطي به سر ميبريم که با کسري بودجه، تورم بالاي 40 درصد و افزايش نقدينگي روبهرو هستيم. اين اقتصاددان ادامه داد: با در نظر گرفتن اين مسائل، برنامههاي جديد مانند واردات طلا و ارز ميتواند به افزايش منابع ارزي کمک کند اما همينطور که سياستهاي کلي بانک مرکزي به افزايش منابع معطوف است بايدبحث مصارف هم مديريت بشود و مصارف ارز با توجه به توان بانک مرکزي صورت بگيرد. سيد علي در ادامه اظهار کرد: نکته مهم ديگري که بايد مورد توجه بانک مرکزي قرار گيرد اين است که توزيع رانت نکند. همچنين، سمت و سوي سياستها به گونهاي باشد که نرخ دلار در بازار به نرخ بانک مرکزي نزديک شود چرا که هر قدر نرخ بانک مرکزي به نرخ بازار نزديک شود هم يکسانسازي نرخ ارز قابل تحقق خواهد بود و هم از توزيع رانت جلوگيري ميشود.
بانک مرکزي کار سختي در پيش دارد
استاد اقتصاد دانشگاه خوارزمي هم در مورد تاثير برنامههاي جديد ارزي نهاد پولي کشور بر اقتصاد ايران گفت: مداخله بانک مرکزي در بازار ارز و ساماندهي بازار صرافيها و بازار مبادلهاي ميتواند التهاب بازار دلار را کم کند چنانچه امروز به نظر ميرسد اين اتفاق افتاده است و بانک مرکزي نسبتا موفق عمل کرده است، چراکه چند هفته پيش روند افزايشي قيمت دلار روزانه بود اما در حال حاضر يکي دو هفته است که ما شاهد روند افزايشي نيستيم و حداقل التهاب آن روزها فروکش کرده است. وحيد شقاقي شهري با تاکيد بر اينکه بانک مرکزي کار سختي در پيش دارد، افزود: هنوز تحريمها پابرجاست و ما همچنان در جنگ تمام عيار اقتصادي به سر ميبريم و آخرين اطلاعات هم نشان ميدهد که آمريکاييها در تلاش هستند که بر دامنه تحريمها بيفزايند. از طرف ديگر، سرنوشت برجام هم مشخص نيست. اتفاق ديگر اينکه در سال آينده و انتخابات آمريکا آغاز ميشود که احتمالا بحث ايران در تبليغات انتخاباتي آمريکاييها به خصوص جمهوريخواهان مطرح شود. اين اقتصاددان ادامه داد: از اين منظر، دولت سيزدهم و تيم اقتصادياش بايد شرايط متناسب با تحريم و تشديد تحريم را در دستور کار داشته باشند. براي اين منظور بايد در حوزه واردات کالاهاي لوکس و همچنين کالاهاي غيرضروري سختگيري و مديريت بيشتري صورت بگيرد. شقاقي شهري افزود: اقدام مهم ديگر براي اينکه مديريت ارز به نتيجه برسد مديريت ريال است. براي اين منظور بايد گردش ريال در شبکه بانکي مديريت شود. همچنين، تعيين مشوقهايي براي تقويت واردات ارز و طلا ميتواند موثر باشد که در اين راستا لغو تعرفه گمرکي و ماليات بر واردات طلا و ارز اقدام خوبي است.
کنترل تورم بايد در دستور کار بانک مرکزي قرار گيرد
کارشناس مسائل مالي و ارزي با تاکيد بر اينکه مديريت انتظارات تورمي هم کار بسيار مهمي است که بايد به آن توجه شود، بيان کرد: اگر ما به دنبال کنترل بازار ارز هستيم بايد بدانيم که کنترل تورم مولفه مهمي است و در اين ميان، بانک مرکزي از نهادهاي مهم براي کنترل تورم است. شقاقي شهري همچنين با اشاره به نقش انضباط بودجهاي و انضباط نظام بانکي بر بهبود وضعيت اقتصادي گفت: در حوزه انضباط بانکي تلاشهايي صورت گرفته و ادامه دارد، اما در حوزه انضباط بودجهاي شاهد غفلت هستيم در حالي که ناترازي بودجهاي ما بايد کمتر شود چرا که در سال آينده ممکن است شرايط تحريمي تشديد شود يا قيمت نفت و فراوردههاي نفتي کاهش پيدا کند بر اين اساس سياستگذاران بايد در يک سناريوي بدبينانه از منظر درآمدي به سال آينده نگاه کنند و تلاش کنند با همکاري مجلس ناترازي بودجه را به حداقل برسانند.
