نفخ، اختلال رايجي است که با احساس پري يا ناراحتي در شکم مشخص ميشود و ميتواند باعث شود که شکم متورم يا پف کرده بهنظر برسد. بهگفته متخصصان کلينيک کليولند ايالاتمتحده، اين وضعيت همچنين موجب درد خفيف يا شديد در ناحيه شکم ميشود. نفخ ميتواند بهدلايل مختلفي ايجاد شود و ميتواند نشانه يک بيماري زمينهاي باشد. برخي افراد بر اين باورند که نفخ ممکن است با کمبود ويتامين D مرتبط باشد اما در برخي موارد، نفخ ممکن است ناشي از يک بيماري زمينهاي جديتر باشد؛ بنابراين اگر نفخ مداوم يا علائم ديگر را تجربه ميکنيد، مهم است که به يک ارائهدهنده مراقبتهاي بهداشتي مراجعه کنيد. اگرچه مطالعاتي که نفخ را با کمبود ويتامين D مرتبط ميکنند بسيار کم هستند اما برخي شواهد نشان ميدهد که سطوح پايين ويتامين D ممکن است با برخي از اختلالات گوارشي که نفخ علامت آن است، مرتبط باشد. بهگفته مرکز کنترل و پيشگيري از بيماري (CDC)، بيماري التهابي روده (IBD) اصطلاحي است براي توصيف گروهي از دو اختلال التهابي مزمن (کوليت اولسراتيو و بيماري کرون) که بر دستگاه گوارش تأثير ميگذارند. دکتر آشوين آنانتاکريشنان، متخصص گوارش توضيح داد: شيوع کمبود ويتامين D در بيماري التهابي روده در مطالعات مختلف متفاوت است اما بهنظر ميرسد که حداقل در برخي از مطالعات، 60 تا 70 درصد افراد مبتلا به بيماري التهابي روده سطح ويتامين D کافي نداشته باشند. علاوه بر اين، نتايج يک کارآزمايي تصادفيسازي و کنترلشده در سال 2016 نشان داد که پس از افزايش مصرف ويتامين D، بهبود قابلتوجهي در علائم افراد مبتلا به سندرم روده تحريکپذير (IBS) وجود داشت. سندرم روده تحريکپذير يک بيماري شايع گوارشي است که معده و روده را تحت تاثير قرار ميدهد و با علائمي مانند درد شکم، نفخ، يبوست و اسهال مشخص ميشود. گذشته از اختلالات گوارشي، عدم تحمل لاکتوز و گلوتن نيز ميتواند باعث نفخ، گاز و ناراحتي معده شود. زماني که بدن قادر به هضم صحيح برخي غذاها نباشد، ميتواند منجر به نفخ شود. همچنين يبوست ميتواند باعث نفخ شود زيرا ميتواند منجر به تجمع گاز و مدفوع در روده بزرگ شود. هنگاميکه کارايي رودهبزرگ کم شود، باکتريهايي که بهطور طبيعي در روده بزرگ زندگي ميکنند ميتوانند شروع به تجزيه و توليد گاز کنند. به گفته يکي ازپزشکان مرکز جان هاپکينز ايالاتمتحده، اين گاز ميتواند به نفخ کمک کند. بهگفته کلينيک کليولند ايالاتمتحده، تغييرات هورموني همچنين ميتواند باعث نفخ، به ويژه در زنان شود. بهگفته اين کلينيک، در برخي موارد، نفخ ممکن است ناشي از يک بيماري زمينهاي جديتري مانند سرطان باشد بنابراين اگر نفخ مداوم يا علائم ديگر را تجربه ميکنيد، مهم است که به يک ارائهدهنده مراقبتهاي بهداشتي مراجعه کنيد.
خطرات چربيهاي ترانس
سازمان جهاني بهداشت (WHO) در تازهترين گزارش خود هشدار داده است که بهرغم روشنگريها و تلاشهاي فراوان هنوز هم بسياري از مواد غذايي در جهان حاوي چربيهاي ترانس يا غيراشباع مصنوعي هستند که خطرناک و سمي محسوب ميشوند. بنا بر اعلام اين سازمان پنج ميليارد نفر از جمعيت هشت ميليارد نفري در جهان از حفاظت کافي در برابر چربيهاي ترانس برخوردار نيست. پيامدهاي مصرف اين نوع چربيها سبب ميشود که سالانه نيم ميليون نفر در جهان بر اثر مرگ زودرس جان خود را از دست بدهند. مصرف چربيهاي غيراشباع مصنوعي بهويژه سبب ابتلا به ناراحتيها و بيماريهاي قلبي ميشود. تدروس آدهانوم، دبير کل سازمان جهاني بهداشت در اين باره گفت: چربيهاي ترانس موادي سمي و کشنده هستند. وقت آن فرا رسيده که جلوي افزوده شدن اين چربيهاي مصنوعي به مواد غذايي در جهان گرفته شود. سازمان جهاني بهداشت دولتهاي جهان را فراخواند تا صدور مجوز براي استفاده از چربيهاي ترانس مصنوعي را به شدت محدود کنند.
هشدار سازمان بهداشت جهاني
بنا بر گزارش اين سازمان، مصر، پاکستان و کرهجنوبي از جمله کشورهايي هستند که ميزان استفاده از اين گونه چربيها در آنها بالاست. در عين حال روندي مثبت براي کاهش ميزان مصرف اين چربيها در حال حاضر در کشورهاي آرژانتين، بنگلادش، هند، پاراگوئه، فيليپين و همچنين اوکراين مشاهده ميشود. سازمان جهاني بهداشت توليدکنندگان چربي و روغن در جهان را فراخواند و هشدار داد تا چربيهاي ترانس را از محصولاتي که به توليدکننده موادغذايي ميفروشند، حذف کنند. در طبيعت نيز چربيهاي ترانس يافت ميشوند و ميزان کمي از آنها به طور طبيعي و عمده در غذاها با منبع حيواني مانند کره، شير، خامه و گوشت موجود است. از اينرو بين چربي ترانس طبيعي و چربي ترانس صنعتي يا مصنوعي تمايز وجود دارد. سازمان جهاني بهداشت بر آن بود که تا سالجاري ميلادي (2023) چربيها غيراشباع مصنوعي بهطور کامل از چرخه توليد مواد غذايي حذف شوند. دانمارک يکي از کشورهاي پيشرو در اين عرصه است و حدود 20 سال پيش استفاده از روغنها و چربيهاي غير اشباع صنعتي را به شدت محدود کرد. اين امر سبب شده که موارد ابتلا به بيماريهاي قلبي و گوارشي در اين کشور کاهش يافته است. به گزارش دويچه وله، شيرينيجاتي که در روغن سرغ ميشوند، محصولات حاوي سيبزميني سرخشده و همچنين خوراکهاي آماده که در سوپرمارکتها عرضه ميشوند از جمله محصولاتي هستند که ميزان چربيهاي غيراشباع مصنوعي در آنها بالا است.