صادرات خشکبار و آجيل در سال جاري 70 درصد کاهش پيدا کرد. از آنجايي که قيمت اين محصول با قدرت خريد مردم فاصله بسياري پيدا کرده ديگر نخودچي و کشمش هم بهعنوان آخرين بازماندههاي آجيل از سبد خريد مردم حذف شده است و کمتر از 50 روز ديگر عيد نوروز فرا ميرسد؛ عيدي که آجيل و خشکبار پاي ثابت پذيرايي از ميهمانان بود اما با افزايش نجومي قيمت آجيل در سالهاي گذشته بسياري از خانوار سبد آجيل خود را به نخودچي و کشمش يا در بهترين حالت بادام زميني که نرخ کمتري نسبت به اقلامي نظير پسته، بادام، بادام هندي، گردو دارند، تقليل دادند حال ديگر خريداران خارجي هم از آجيل ايراني روي برگرداندهاند. طوري که صادرات خشکبار در سال جاري افت 70 درصدي را تجربه کرده است.البته کاهش صادرات را نميتوان به کاهش قدرت خريد متقاضيان خارجي مرتبط دانست. بلکه با کاهش تقاضا و خريد از سوي مردم، توليدکنندگان هم توان توليد خود را از دست دادهاند. از سوي ديگر تورم عمومي اقتصاد ايران علاوه بر جيب مردم، هزينههاي توليد را هم افزايش داده است که با توجه به افزايش هزينهها طبيعي است که تنها 30 درصدي از توان صادراتي توليد حفظ شود.آنطور که مسئولان صنفي ميگويند قيمت آجيل از ابتداي سال حداقل 40 درصد افزايش پيدا کرده است. افزايش قيمتي که پيش از اين بازار شب يلدا را تحت تأثير قرار داد و بسياري از فروشندگان آجيل با رکود جدي مواجه شدند گرچه آمار و اظهارات رسمي تورم سال جاري را در محدوده 40 درصد خلاصه ميکنند، اما بررسي ميداني از قيمتها از رشد 100 درصدي برخي اقلام حکايت دارد.فروشندگان صنف آجيل و خشکبار، افزايش شديد قيمت خشکبار را عامل کسادي بازار ميدانند و عنوان ميکنند که حتي در پيک مصرف مانند شب يلدا و ايام نوروز تقاضا نسبت به سالهاي گذشته بهشدت کاهش يافته است. آنها براي عيد نوروز 1402 هم چشمانداز چندان روشني ترسيم نميکنند و از حالا با قطعيت رکود بازار عيد را پيشبيني ميکنند. اين در حالي است که فروش آجيل و خشکبار تا يک دهه پيش حتي شغلي فصلي به حساب ميآمد و برخي شهروندان با استفاده از بازار نوروز خشکبار سود يک سال خود را تأمين ميکردند.
قيمت آجيل در بازار
به گزارش تجارتنيوز، در حالي که کمتر از 50 روز به پايان سال جاري مانده، قيمت آجيل از کيلو 350 هزار تومان آغاز و به کيلويي 750 هزار تومان ميرسد و در سطح خردهفروشيها آجيل با قيمت پايينتر از 350 هزار نيز موجود است که ترکيب آن بيشتر شامل نخودچي، تخمه و کشمش ميشود حتي برخي از اين آجيلها از سالهاي گذشته باقيمانده و داراي کيفيت مناسبي نيست. چنين قيمتهايي نشان ميدهد که احتمالا در نوروز پيش رو ديگر خبري از آخرين بازماندههاي آجيل در سفره هفت سين مردم نباشد.پسته نيز بهعنوان يکي از گرانترين و البته محبوبترين خشکبار در بين مردم بين 350 هزار تا 700 هزار تومان عرضه ميشود. مغز پسته و خلال پسته نيز تقريبا به کيلويي يک ميليون تومان رسيدهاند.فندق هم از کيلويي 200 هزار تومان تا 600 هزار تومان عرضه ميشود. بادام هندي نيز بسته به کيفيت آن بين 400 هزار تا 600 هزار تومان به فروش ميرسد. مغز بادام بين 180 هزار تا 350 هزار تومان قيمت دارد.در حالي قيمت آجيل و خشکبار به روند نجومي خود ادامه ميدهد که بنا به گفته محمدحسن شمسفرد، رئيس اتحاديه صادرکنندگان خشکبار، صادرات خشکبار در سال جاري حدود 70 درصد کاهش يافته است.او به ايلنا گفت: توليد پسته در سال جاري 130 هزار تن بود که تنها 10 درصد آن در داخل کشور مصرف ميشود. به گفته اين فعال اقتصادي قيمت پسته صادراتي کيلويي 700 هزار تومان است و صادرکنندگان کيلويي 600 هزار تومان پسته را از باغداران خريداري ميکنند.
وضعيت نامطلوب صادرات خشکبار
در کنار کاهش مصرف داخلي و روند رو به رشد قيمت، آمار صادرات خشکبار نيز وضعيت نامطلوبي دارد. بر اساس دادههاي موجود در هشتماهه ابتدايي سال جاري تنها 32 هزار تن صادرات خشکبار صورت گرفت؛ اين در حالي است که اين رقم در سال 1399 در محدوده 96 هزار تن بود.در حالي وضعيت صادراتي ايران در نقطه حساس قرار گرفته که چندي پيش ژاپن محموله انجيرهاي صادراتي ايران را به دليل آلودگي بالاتر از حد مجاز به سم آفولاتوکسين نپذيرفت و از امحاي آن خبر داد.