کشورهاي اروپايي به دنبال اتفاقات اخير ايران، جلسه قرار دادن سپاه پاسداران انقلاب اسلامي در فهرست گروههاي تروريستي را برگزار کردند. اين تصميم روز 23 ژانويه (دوشنبه 3 بهمن) و در جريان جلسه شوراي روابط خارجي اتحاديه مورد بررسي قرار گرفت و نهايتا دستور کار مربوطه رأي نياورد. فهرست تروريستي اتحاديه اروپا براي اولين بار در دسامبر 2001 پس از حملات تروريستي 11 سپتامبر ايالات متحده ايجاد شد. اين فهرست در ابتدا به عنوان يک سند حمايتي براي قطعنامه شوراي امنيت سازمان ملل متحد که تنها چند هفته پس از حملات يازده سپتامبر به تصويب رسيد، ايجاد شد. ليست سياه اتحاديه اروپا بهطور منظم هر شش ماه يکبار بررسي و به روز ميشود. در حال حاضر، 13 فرد و 21 گروه که در داخل و خارج از اتحاديه اروپا فعاليت ميکنند در اين فهرست قرار دارند. قرار گرفتن نام يک فرد يا گروه در اين ليست به اين معني است که داراييهاي افراد يا گروه و ساير داراييهاي مالي آنها در اتحاديه اروپا مسدود ميشود. در برخي موارد، افراد و گروههاي ممنوعه در اين فهرست ممکن است با «اقدامات مرتبط با همکاري پليس و قضايي» روبهرو شوند. موارد ديگري هم وجود دارد: افراد و سازمانها در اتحاديه اروپا هم از تأمين مالي يا کمک به افرادي که در فهرست قرار دارند، «منع» شدهاند و در صورت همکاري ممکن است آنها نيز با تحريمها مواجه شوند.
چگونگي قرار گرفتن در ليست گروههاي تروريستي
اگر فرد يا گروهي به دليل اقدام مرتبط با ترور يا تلاش براي ارتکاب ترور مورد بازجويي يا پيگرد قانوني قرار گرفته باشند، ممکن است بهطور بالقوه در فهرست قرار بگيرد. حتي در مواردي که تحقيقات صورت نگرفته باشد، اين نهادها ميتوانند وارد فهرست گروههاي تروريستي شوند. کشورهاي عضو - يا کشورهاي غيرعضو - افراد يا گروههايي را که فکر ميکنند بايد در فهرست قرار بگيرند، همراه با دلايل مطرح ميکنند. سپس يک گروه ويژه، تحت عنوان «گروه کاري در مورد اقدامات محدودکننده براي مبارزه با تروريسم» يا به اختصار COMET، پيشنهادها را ارزيابي ميکند. مشخص نيست دقيقا چه کسي COMET را تشکيل ميدهد، اما اين گروه کاري تصميم به تعيين تروريستي بودن يک فرد يا گروه بگيرد، توصيهها را به شوراي اروپا که شامل همه سران کشورها يا دولتهاي اتحاديه اروپا ميشود، ارسال ميکند. علاوه بر فرآيند پيشنهاد و قرار دادن يک فرد يا گروه در فهرست تروريستي که در داخل اتحاديه اروپا دنبال ميشود، اگر شوراي امنيت سازمان ملل متحد شخص يا گروهي را به عنوان فرد يا گروه مرتبط با تروريسم شناسايي کرده باشد، احتمالا نام آنها نيز در فهرست تروريستي اتحاديه اروپا قرار خواهد گرفت.
چه گروههايي در ليست اروپا هستند؟
القاعده و شاخههاي آن و همچنين داعش و گروههاي وابسته به آن در فهرست گروههاي تروريستي اتحاديه اروپا هستند. يک ماده ويژه درباره «داعش» از سال 2016، فروش تسليحات و مهمات يا ساير تجهيزات نظامي را به اعضاي آن يا هر کسي که با اين گروه مرتبط است ممنوع ميکند. اعضاي آن از سفر از طريق اتحاديه اروپا منع شدهاند؛ مگر اينکه شهروندان اتحاديه اروپا باشند. گروه حماس و چندين گروه ديگر مانند حزب ا... (شاخه نظامي)، حزب کارگران کردستان (PKK)، ببرهاي آزاديبخش تاميل، گروه ELN کلمبيا و حزب کمونيست فيليپين نيز در ليست سياه قرار دارد. تلاش براي قرار دادن نام سپاه پاسداران انقلاب اسلامي در فهرست گروههاي تروريستي يک اقدام بيسابقه در اتحاديه اروپا بود. اين اولين باري است که اتحاديه اروپا تلاش کرده است ارتش يک کشور مستقل را در فهرست گروههاي تروريستي قرار دهد.
سوال اين است که آيا ميتوان گروهها يا افراد را از ليست تروريسم حذف کرد؟ پاسخ بله است. امکان حذف نام افراد و گروهها از فهرست، يا حداقل تلاش براي اين اقدام وجود دارد. اين فرآيند ميتواند از طريق کشورهاي عضو يا کشورهاي غيرعضو و از طريق يک پيشنهاد آغاز شود که اساسا فرآيند قرار گرفتن در فهرست را معکوس ميکند.
تلاش غرب براي منزوي کردن ايران
نماينده شهرکرد در خصوص تلاش اروپاييها براي قراردادن نام سپاه پاسداران در ليست گروههاي تروريستي اظهارداشت: تحريمها روي ما تاثير دارد و ما ميپذيريم هر تصميمي، واکنشهايي بههمراه دارد. اگر آنها چنين خطاي راهبردي را انجام ميدادند، حتما جمهوري اسلامي براي اينکه هزينههاي خود را کاهش دهد، بخشي از مسئوليتهايش را در خصوص مبارزه با تروريسم و مبارزه با خط ترانزيت موادمخدر و مسئوليتهايش براي امنيت انرژي را ديگر انجام نميداد و اروپاييها ميدانند که اگر ما به مسئوليتهايي که داوطلبانه در حوزه بينالملل پذيرفتهايم، عمل نکنيم براي آنها گران تمام خواهد شد. احمد راستينه با اشاره به اينکه خطاي راهبري آنها اثراتي منفي را در بخشهاي مختلف در کشور ما به همراه دارد، گفت: در عين اين اثرات منفي، برانگيختگي ملت ما را بههمراه خواهد داشت. تصميمات دشمنان هوشمندانه و براي دو مساله طراحي شده است: اول، بههمزدن وحدت و انسجام ملي و دوم، تلاش براي همچنان گرم نگهداشتن بستر اغتشاشات براي شروع مجدد اين چالش به منظور فشار به حاکميت و اخذ امتياز بر سر ميز مذاکره. تلاش آمريکا و اروپا اين است که ما را منزوي کنند و طبيعتا هزينه اين تلاش تا به امروز، تحريمهاي ظالمانهاي بوده که به ايران وارد شده است. تلاش آمريکا و اروپا اين بود که نقش ما را در شکلگيري ساختار جديد محدود کنند تا ايران نتواند نقشآفريني داشته باشد.