بازخواني کارنامه همسران روساي جمهور ايران
«کنگره بينالمللي زنان تأثيرگذار» که بهتازگي و با هدف ارائه تصويري متفاوت با اخبار و گزارش رسانههاي خارجي درباره زندگي و مناسبات دختران و زنان در تهران خاصه پس از توجه جهانيان به اتفاقات پس از مرگ مهسا اميني و اعتراضات برگزار شد، بازتاب گستردهاي داشت. نقدها هم بيشتر درباره هزينه و جوايز يورويي در وضعيت اقتصادي کنوني و دعوت از چهرههاي گمنام بهعنوان زنان تأثيرگذار است و توجه به برخي چهرههاي داخلي علمي براساس شمار مقالات است. بارزترين ويژگي اين همايش ميزباني خانم «جميله علمالهدي»، همسر آقاي رئيسجمهوري است حال آنکه در جمهوري اسلامي ايران، عنواني چون «بانوي اول» تعريف نشده و اگرچه مطابق اصل 113 قانون اساسي «رئيسجمهوري عاليترين مقام رسمي پس از مقام رهبري» توصيف شده اما جمهوري اسلامي بانوي اول ندارد. حضور فعال و رسمي خانم علمالهدي (رئيسي) بهعنوان همسر رئيسجمهوري از اين منظر اتفاق تازهاي است چرا که هيچيک از همسران 7 رئيسجمهوري قبلي چنين مطرح نشده بودند.
همسران روساي جمهور
در ميان همسران رئيسان جمهور در تاريخ 44 ساله جمهوري اسلامي و قبل از خانم علمالهدي، همسر شهيد رجايي سياسيترين است اما زمان نخستوزيري و رياستجمهوري او فعاليت و حضور نداشت بلکه بعدتر به اعتبار آراي مردم نماينده مجلس شوراي اسلامي شد. هر چند مردم بهعنوان همسر شهيد رجايي به او رأي دادند اما هيچگاه خود را در قامت بانوي اول نديد و پشتوانه نمايندگي او پيشينه سياسي خود او و رأي بالاي مردم تهران (قريب يک ميليون و 900 هزار رأي) بود. خانم صديقي زودتر از ديگران به انتقاد از برخي سياستها پرداخت. مشهورترين موضع سياسي او رد ادعاي محمود احمدينژاد يا حاميان درباره شباهت او با شهيد رجايي است. مهمترين تفاوت و تمايز همسر سومين رئيسجمهوري ايران با اسلاف و اخلاف ايشان اين است که همسرشان رهبر جمهوري اسلامي ايران شدند و اکنون بهعنوان همسر رهبري شناخته ميشوند اما چه در زمان رياستجمهوري مقام معظم رهبري و چه اکنون هيچ حضور سياسي و رسانهاي نداشتهاند. همسر چهارمين رئيسجمهور يعني آيتا... اکبر هاشمي رفسنجاني را همه نه بهخاطر فعاليتهاي سياسي او و حضور در محافل که اول به اعتبار خاطرات هاشمي ميشناسند که سنتشکني کرده و بارها نام او را آورده است. خانم مرعشي در يک مورد خاص (انتخابات 88) مستقيما با سياست کار داشته ولي در ديگر موارد ميتوان گفت سياست با او کار داشته بهخاطر فرزندانش. هر چند خاطرات هاشمي و نقل قولهاي فرزندان نشان ميدهد در خانه از هاشمي ميخواسته صريحتر موضع بگيرد ولي بهعنوان همسر رئيسجمهوري ميزبان اجلاسي نبوده و حضور رسانهاي نداشته و همواره ذيل هاشمي رفسنجاني تعريف و توصيف شده است. از طرفي خانم زهره صادقي؛ همسر سيدمحمد خاتمي رئيسجمهوري اصلاحطلب ايران در سالهاي 1376 تا 1384 خواهرزاده امام موسي صدر رهبر شيعيان لبنان است که البته ايراني بوده است. خانم صادقي در زمان رياستجمهوري آقاي خاتمي در برخي سفرها همراه رئيسجمهوري بود و سه سال بعد از رياستجمهوري او و در سال 87 در پي حملات رژيمصهيونيستي به غزه در پاسخ به نامه همسر امير وقت قطر خواستار فراخوان دولتها و ملتها براي حمايت از اهالي غزه شد. همسر ششمين رئيسجمهور يعني محمود احمدينژاد خانم اعظم فراحي را ميتوان تا قبل از خانم علمالهدي (رئيسي) فعالترين پس از رياستجمهوري همسر به نسبت قبليها دانست. اعظم فراحي حضور رسانهاي نداشت ولي در بسياري از سفرهاي داخلي و خارجي همراه با احمدينژاد بود و در سفرهاي استاني از موسسات خيريه و بهزيستي بازديد ميکرد. اما کمترين اطلاعات درباره همسر يک رئيسجمهور در ايران از آن خانم صاحبه عربي همسر ششمين رئيسجمهوري ايران است. همسر آخرين رئيسجمهوري اسلامي تا کنون يعني سيدابراهيم رئيسي خانم جميله علمالهدي دختر امام جمعه مشهد است که مثل همسران رئيسان جمهوري اصلاحطلب و اعتدالگراي قبلي خانهدار نيست. اگرچه کنگره زنان تاثيرگذار در بيرون نهادهاي رسمي با انتقاد روبهرو شده، اما اصولگرايان و مشخصا کيهان از آن دفاع ميکنند. چرا که برگزاري آن را خنثيکننده تبليغات رسانههاي خارجي درباره محدوديت فعاليت زنان و دختران در ايران ميدانند. بايد ديد از اين پس تاثيرگذاري خود خانم علمالهدي افزايش خواهد يافت يا کمتر خواهد شد.
