چرا مردم دیگر سی دی موسیقی نمی‌خرند؟

يک ناشر موسيقي و موزيسين با بيان اينکه در 20 سال اخير به پايين‌ترين حد فروش فيزيکي آثار موسيقي رسيده‌ايم، تاثير کرونا و سوق پيدا کردن به سمت نشر اينترنتي آثار موسيقي را بر اين اتفاق موثر دانست. وضعيت نشر فيزيکي موسيقي سال‌ها بود که در شرايط مساعدي به سر نمي‌برد که بخشي از اين مساله به رعايت نشدن کپي رايت آثار در ايران برمي‌گشت. در اين مسير شيوع ويروس کرونا و سوق پيدا کردن به سمت نشر اينترنتي آثار موسيقي هم بر دشواري‌ها افزود. با فراگير شدن تکنولوژي در جهان و البته موبايل به دست شدن بشر، فروش ديجيتالي و آنلاين آثار موسيقي طرفداران زيادي در بين مخاطبان موسيقي در سراسر جهان پيدا کرد؛ چراکه مي‌توانستند فايل قطعه موسيقي مورد نظر خود را تنها با يک کليک گوش کنند. البته اين روش تا حد زيادي به نفع محيط زيست و البته ناشران موسيقي در جهان هم بود؛ چرا که به اين صورت هزينه کمتري براي توليد فيزيکي آثار موسيقي صرف مي‌شد و از طرفي مخاطبان موسيقي هر لحظه که مي‌خواستند مي‌توانستند به اثر مورد نظر خود دسترسي داشته باشند که همين دسترسي از طريق درگاه‌هاي موسيقي براي آنها به علت رعايت کپي رايت پول ساز بود. اما شرايط در ايران هم براي ناشران و هم براي هنرمندان اينگونه نشد؛ چرا که قانون کپي رايت آثار هنري در ايران آنچنان که بايد تعريف نشده است. حال با توجه به پيشينه طولاني مدت کاهش فروش فيزيکي آثار موسيقي تصميم گرفتيم با يکي از ناشران موسيقي در اين رابطه به گفت‌وگو بنشينيم.

امير مردانه ـ ناشر موسيقي و موزيسين ـ در ارزيابي وضعيت نشر به ايسنا گفت: در 10 سال گذشته فروش و نشر آثار به صورت ديجيتالي و اينترنتي جاي خودش را در کشور ما باز کرد و در کنار نشر آثار به صورت فيزيکي جايگاه خوبي را به دست آورد. نشر فيزيکي موسيقي در دوران کرونا بسيار آسيب ديد و تمام کالاهاي فرهنگي ناشران در انبارها ماند و به لحاظ مالي ضرر زيادي کردند ولي از طرفي نشر اينترنتي آثار موسيقي در دوره شيوع کرونا رشد قابل ملاحظه‌اي داشت. ولي با توجه به شرايطي که فروش فيزيکي آثار موسيقي در آن قرار دارد بايد به دنبال راه چاره‌اي باشيم تا اين روش از نشر موسيقي بتواند تا حدودي جايگاهش را همانند همه کشورهاي دنيا که از اين کالاي فيزيکي استفاده مي‌کنند به وضعيت مناسبي برسد. از او سوال مي‌کنيم که با توجه به فيلتر بودن درگاه‌هاي موسيقي جهاني مانند اسپاتيفاي در ايران و البته سفت و سخت نبودن قوانين کپي رايت در کشورمان، فروش مجازي آثار تا چه حد موفق عمل کرده است؟ پاسخ مي‌دهد: فروش آثار موسيقي به صورت آنلاين از طريق درگاه‌هاي موجود نسبت به پيش از کرونا افزايش يافته است اما مساله اينجاست که فروش آنلاين آثار موسيقي در ايران نسبت به کشورهايي که قوانين کپي رايت را رعايت مي‌کنند، قابل مقايسه نيست. در شرايطي که بخش اعظمي از فروش موسيقي به صورت ديجيتال صورت مي‌گيرد، بايد درباره کپي رايت، قوانين محکمي پياده شود؛ وگرنه آينده خوبي در انتظار نشر صوتي و فيزيکي موسيقي نخواهد بود. حداقل مي‌توان با قانوني کردن پلتفرم‌هايي مانند اسپاتيفاي، اپل ميوزيک و... تا حدودي مردم را به استفاده از اين درگاه‌ها سوق داد. در صورت عملي شدن اين امر، هنر و هنرمند جايگاه واقعي خودش را به لحاظ اقتصادي کسب خواهد کرد و مي‌تواند در بازار موسيقي سهم داشته باشد. «فروش فيزيکي آثار موسيقي تا چه زماني همچنان يک گزينه خواهد بود؟» بيان مي‌کند: در 20 سال اخير به پايين‌ترين حد فروش فيزيکي رسيده‌ايم و گمان نمي‌کنم از اين کمتر شود. اغلب کساني که آثار را به صورت فيزيکي تهيه مي‌کنند، مجموعه‌اي از نسخه فيزيکي آثار هنرمند مورد علاقه خود را دارند و اينگونه مجموعه خود را تکميل مي‌کنند و يا نسخه فيزيکي آثار را براي هديه دادن، تهيه مي‌کنند. فروش فيزيکي از اين کمتر نخواهد شد، مگر اينکه واقعا درمورد آن فکري شود که بتوانيم فروش اين کالا را بالا ببريم. البته که فروش فيزيکي در کشور ما به دليل دانلود غيرقانوني و پاي‌بندي نبودن به قانون کپي رايت نسبت به کشورهاي ديگر کمتر است. از مردانه مي‌پرسيم که سياست‌هاي سامانه صدور مجوز وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي در وضعيت حاضر چقدر موثر بوده است؟ بيان مي‌کند: سامانه صدور مجوز کاري در مقابل فروش ديجيتالي يا فيزيکي نمي‌کند و تاثيري هم در اين وضع ندارد. کار اين بخش صدور مجوز است. به اين مساله بيشتر بايد در قسمت قانون‌گذاري کشور پرداخته شود. «چرا در حوزه موسيقي پاپ کمتر شاهد توليد و انتشار آلبوم موسيقي هستيم؟» بيان مي‌کند: شرکت‌ها و موسساتي که در حوزه موسيقي پاپ فعاليت مي‌کنند عملا تکليف خود را با اين وضع مشخص کرده‌اند و هيچ برنامه‌ريزي و توقعي در جهت اينکه درآمدي از فروش آثار داشته باشند ندارند. اين گروه با در ميان گذاشتن سرمايه بالا، قطعات موسيقي را به صورت رايگان در اختيار مردم قرار مي‌دهند که بتوانند کنسرت‌هاي متعدد و درآمدزا برگزار کنند. ولي در حوزه‌هاي ديگر موسيقي، باتوجه به اينکه شنونده زيادي ندارند، نمي‌توانند تمرکز خود را بر کنسرت بگذارند و هنوز دنبال اين هستند بتوانند نسخه فيزيکي آثارشان را بهتر بفروشند.