آرمان ملي- احسان اسقايي: دولت سيزدهم از ابتدا، سياست خارجه خود را برقراري رابطه با کشورهاي همسايه اعلام کرد. پر واضح بود که اعلام اين سياست از سوي دولت به برقراري رابطه با عربستان بازميگشت اما تا اين لحظه تحول عميقي در اين رابطه اتفاق نيفتاده است. تلاش براي برقراري رابطه تهران و رياض به زمينهسازيهاي عراق و ايجاد فضا براي گفتوگوي مقامات امنيتي ايران و عربستان در بغداد بازميگردد. هرچند که فضاي منفي بين ايران و عربستان همانند قبل وجود ندارد و طرفين تلاش دارند به نوعي اجازه ندهند راه رفته براي برقراري رابطه دو جانبه تخريب شود. با اين وجود گاه عربستان دست به اقداماتي ميزند که چندان در راستاي برقراري رابطه دوجانبه با ايران نيست. از جمله اينکه اخيرا عربستان و قاهره در بيانيهاي در ارتباط با اقدامات تهران و مساله هستهاي ايران ابراز نظر کردهاند که با تلاش براي برقراري رابطه بين دو کشور در تضاد آشکار قرار دارد. با اين وجود عربستان بارها اعلام کرده است که از برقراري رابطه با تهران استقبال ميکند.
استقبال از برقراري روابط با عربستان
حسين اميرعبداللهيان وزير امورخارجه پس از ديدار و گفتوگو با همتاي لبناني خود گفت: گفتوگوهاي مفيدي با همتاي لبناني درخصوص موضوعات منطقهاي داشتهام. وي درباره مذاکرات ايران و عربستان سعودي افزود: گفتوگوهاي متعددي را در ماههاي گذشته با عربستان سعودي در بغداد داشتيم و در حاشيه نشست بغداد2 در اردن نيز فرصت گفتوگوي کوتاهي بين آقاي فيصل بن فرحان و من فراهم شد و در خصوص تداوم گفتوگوها با هدف بازگشت روابط ايران و عربستان به حالت طبيعي اتفاق نظر داشتيم.
سفارتخانههاي ايران و عربستان بازگشايي ميشود
همچنين چند روز قبل يک عضو کميسيون امنيت ملي مجلس گفت: نشستهاي بين ايران و عربستان براي تنشزدايي ادامه دارد. ولي در ايام نزديک به اعزام زائران اين ارتباط بيشتر خواهد شد. به گزارش شفقنا شهريار حيدري در خصوص روند تنشزدايي ايران و عربستان، افزود: کشور عراق که بين ايران و عربستان واسطه ترميم روابط شده است، تا حدودي کار را پيش برده و در آينده، روند اعزام زائران در ايام حج، قطعا فرصت خوبي است تا اين رابطه ترميم شود تلاش بر اين است که تا قبل از اعزام زائران به مکه و مدينه، سفارتخانهها بازگشايي شود.
حضور رئيس سازمان حج در مهماني ويژه عربستان
از سوي ديگر سيدصادق حسيني، رئيس سازمان حج و زيارت در رأس هياتي به دعوت وزارت حج و عمره عربستان به اين کشور سفر کرده است که به دنبال آن، تفاهمنامه حج 1402 امضا و طرفين درباره نحوه انتقال زائران و ساير موضوعات مرتبط توافق کردند.
عربستان در انتظار يک اجازه
هرچند وزير خارجه عربستان اعلام کرده است که از برقراري رابطه با تهران استقبال ميکند و حتي يک ديدار غيررسمي با حسين امير عبداللهيان در امان داشته است و از سوي ديگر در حاشيه يک اجلاس در منطقه با معاون رئيسجمهور ايران ديدار داشته و بر برقراري رابطه با ايران در اين ديدار هم تاکيد کرده و از سوي ديگر مقامات حج عربستان هم در يک ضيافت از رئيس سازمان حج ايران استقبال صميمي کرده است اما به نظر ميرسد عربستان در انتظار آن است که پيامي از سوي آمريکا به آنها مخابره شود که رابطه با تهران را برقرار کنند يا خير. سس
در انتظار برجام....
از سوي ديگر عربستان در انتظار است تا تکليف برجام مشخص شود. تا با در نظر گرفتن اينکه برجام مرده يا ابقا شده در ارتباط با برقراري رابطه با ايران تصميم بگيرد که در چه سطحي با ايران وارد تعامل شده و روابط ديپلماتيک خود را آغاز کند. پر واضح است که اگر برجام مجدد احيا شود، در کمترين حالت نفت ايران به بازار تزريق شده و بر قيمت نفت عربستان اثر خواهد گذاشت و از سوي ديگر به واسطه برجام ايران سطح بالاتري از قدرت چانهزني را خواهد داشت. از اين منظر در انتظار است مشاهده کند که آيا برجام احيا خواهد شد و عربستان بايد با يک ايران قدرتمند رابطه برقرار کند يا اينکه برجام احيا نخواهد شد و عربستان در يک شرايط ديگر و بدون برجام با تهران روابط ديپلماتيک برقرار نمايد.