گــــزارش
زنگ خطر مهاجرت تجار
فعالان حوزه IT با افزایش اختلالات
حوزه اینترنت مهاجرت میکنند
مهاجرت یکی از آسیبهای اجتماعی در هر کشور است که میتواند ضررهای جدی و بلندمدتی را به هر کشوری وارد کند. از سالها پیش مهاجرت نخبگان و نیروهای کار و متخصصان جوان از ایران مورد بحث و بررسی کارشناسان اجتماعی بود. با ایجاد موانع برونمرزی برای گسترش اقتصاد در ایران و بخشی از مدیریتهای غیرمتخصص داخلی در حوزه اقتصاد، کارشناسان حوزه مهاجرت این روزها از مهاجرت برخی بازرگانان از ایران خبر میدهند. خبری که به حتم باید مدنظر مدیران استراتژیک کشور قرار گیرد. نکته مهمی که در این بخش باید بیشتر در مرکزیت چارهجویی قرار بگیرد، مقصد بازرگانان است. مقصدهایی که دور نیست. جهانبخش مهرانفر، کارشناس مسائل مهاجرت تصریح کرد: با یک پدیدهای در کشور روبهرو هستیم که طی آن تجار و بازرگانان ایرانی که هم اکنون دارای واحدهای تولیدی فعال در کشور هستند، تصمیم به مهاجرت برای جلوگیری از ضرر و زیان احتمالی بهدلیل نوسانات اقتصادی در کشور گرفتهاند و این مساله تبعاتی برای جامعه و اقتصاد کشور خواهد داشت. وی با اشاره به اینکه مساله مهاجرت در حال تبدیل شدن به یک معضل در حوزه اقتصادی است، افزود: این بسیار تاملبرانگیز و
شوکهکننده خواهد بود اگر به یکباره با خروج سرمایه و توقف تولید در بخشهای مختلف اقتصادی در کشور روبهرو شویم و امیدواریم تدبیری برای این مساله اندیشیده شود. این صاحبنظر حوزه مهاجرت یادآور شد: برخی از این سرمایهگذاران بخش خصوصی در حال تشکیل اتاق فکر برای پیداکردن مقاصد با ریسک پایین برای سرمایهگذاری هستند و اگر این مساله بهصورت تصاعدی اتفاق بیفتد اثرات فزایندهای خواهد داشت و تاثیر آن بر تشدید بیکاری قابل توجه خواهد بود. کارشناس مسائل مهاجرت اضافه کرد: ما در ادبیات مهاجرت در سطح دنیا یک مدل از مهاجرت داریم که ناشی از جنگ اتفاق میافتد یا ناشی از مدلهای نخبگانی که در اغلب کشورها وجود دارد، اما با مدلهای اینچنینی که میتواند منجر به توقف سرمایهگذاری و خروج سرمایهداران از کشور شود یک مدل تازه از مهاجرت است.
مهاجرت فعالان حوزه IT با افزایش اختلالات حوزه اینترنت
مهرانفر یادآور شد: بسیاری از فعالان حوزه IT نیز با توجه به مسائل پیش آمده در ماههای گذشته و اختلالات حوزه اینترنت نیز در حال مهاجرت هستند و با توجه به بازار بزرگی که این حوزه در سطح دنیا دارد و انگیزه لازم برای این کار نیز وجود دارد. وی در خصوص مقاصد مهاجران ایرانی، اظهارداشت: عمده مهاجران دانشگاهی و نخبگانی به سمت کشورهای اروپایی و آمریکایی است و مهاجرتهای اقتصادی بیشتر به کشورهای حوزه خلیجفارس و ترکیه انجام میگیرد و بازار این کشورها از منابع مالی و سرمایههای انسانی ما بهرهمند میشوند. دو دلیل اصلی اقتصادی در مهاجرت نخبگان، نرخ تورم و تحریم است. کاهش احتمال احیای برجام هم در افزایش میل به مهاجرت و خروج سرمایه تاثیرگذار است. این تمایل به مهاجرت، تقاضا برای حواله ارزی را با هدف خارج کردن سرمایه از ایران بالا میبرد و فشار حوالهای میتواند اثر خود را در قیمت اسکناس دلار هم منعکس کند. ماه قبل دولت آلمان با برنامههایی برای اصلاح قانون مهاجرت موافقت کرد. اولاف شولتز صدراعظم آلمان اعلام کرده که آلمان میتواند نیروی کار خود را به شدت افزایش دهد جمعیت را جوان کند و آلمان را به سمت
جوانی جمعیت سوق دهد. به نظر میرسد کشورهای غربی بهدنبال جمعیتپذیری و استقبال از مهاجران هستند. چندی پیش هم خبرگزاری بلومبرگ در گزارشی به همین مساله در روسیه اشاره کرد در این گزارش آمده بود که بهتر است که غرب تحت عناوین ویزاهای بشردوستانه به دانشجویان روسی ویزا دهد و با ایجاد مشوق نخبگان و دانشمندان روسی را تشویق به مهاجرت کند تا هم اقتصاد غرب از افزایش مهاجرتها سود ببرد و هم اقتصاد تحت تحریم روسیه تحت فشار بیشتری قرار بگیرد. به گزارش اکوایران، تورم در چند سال گذشته در محدودههای بالا تثبیت شده، ولی دستمزدها در همان سطح رشد نکرده و به همین خاطر اختلاف درآمد در ایران با خارج از کشور برای شغلها افزایش یافته است. به عنوان مثال در ترکیه بهخاطر افزایش اختلاف درآمد داخل با خارج از کشور، مهاجرت تشدید شده است. بررسی اخبار نشان میدهد کم بودن سطح دستمزدها در گروههای مختلف موجب اعتراض برخی از گروههای شغلی هم شده است. در همین شرایط کشورهای حاشیه خلیجفارس و کشورهای غربی از افزایش تقاضای مهاجرت ایران استقبال کردهاند. چندی پیش روزنامه جوان به نقل از سازمان بینالمللی مهاجرت اعلام کرد که 3.3
میلیون ایرانی در سال ۲۰۲۲ مهاجرت کردهاند. پژوهش رصدخانه مهاجرت هم نشان میدهد دو دلیل اصلی اقتصادی در مهاجرت نخبگان اعم از دانشجویان و پزشکان نرخ تورم و تحریم است. بررسیهای میدانی اکوایران نشان میدهد که چندی پیش فروشندگان ارز افزایش فروش چمدان در خیابان منوچهری را که بیربط به مهاجرت نیست عامل افزایش قیمت ارز میدانستند، زیرا تقاضای ارز خارجی را افزایش میدهد و چون بازار رسمی همراه با محدودیت است این تقاضا با ورود به بازار آزاد قیمتهای این بازار را تحتتاثیر قرار میدهد. به همین دلیل کشورهای تحت تحریم و یا با سطح تورم بالا مانند روسیه، ترکیه و ایران اهداف راحتتری برای مهاجرت هستند که با آسانترشدن شرایط مهاجرت و ریسک مهاجرت افزایش مییابد.
